Tác giả:

Jeff Dean chia tay Google để thành lập công ty khởi nghiệp mang tên Discovery Loop cùng các đồng nghiệp Sanjay Ghemawat, Quoc Le và Oriol Vinyals.

Quyết định ra đi của Dean là một trong những tổn thất nhân sự lớn nhất tại mảng AI của Google trong nhiều năm qua, diễn ra đúng vào thời điểm dư luận hoài nghi về khả năng bám đuổi các đối thủ cạnh tranh của tập đoàn.

Tại Discovery Loop, Dean hướng tới việc sử dụng AI để tự động hóa các nhiệm vụ khoa học và kỹ thuật phức tạp, với kế hoạch tập trung vào những lĩnh vực như thiết kế phần cứng và vật liệu, phát minh thuốc mới và năng lượng sạch.

Vài ngày sau khi Google ra mắt chatbot Gemini đầu tiên vào năm 2023 nhằm cạnh tranh với ChatGPT, Jeff Dean tham dự một hội thảo về AI và nhanh chóng bị đám đông tham dự vây quanh. Bất ngờ nhìn vào đồng hồ, vị lãnh đạo cấp cao của Google nhận ra chỉ còn vài phút nữa là đến giờ phát biểu, khiến ông phải vội vã chụp ảnh kỷ niệm với những người hâm mộ trước khi rời đi.

Giờ đây, chính các nhân viên của Google đang phải chuẩn bị tâm lý cho sự ra đi của nhà tiên phong AI này. Dean, người đã gắn bó với tập đoàn hơn hai thập kỷ, tuyên bố vào thứ Tư rằng ông sẽ rời Google cùng các đồng nghiệp Sanjay Ghemawat, Quoc Le và Oriol Vinyals để thành lập một startup mang tên Discovery Loop. Tuyên bố này nằm trong đợt cải tổ nhân sự thượng tầng rộng lớn hơn, ghi nhận việc Demis Hassabis, người đứng đầu Google DeepMind, chuyển sang giữ chức chủ tịch phòng thí nghiệm AI này.

Động thái của Dean đánh dấu một trong những cuộc chia tay đáng chú ý nhất tại bộ phận AI của Google trong nhiều năm, diễn ra giữa lúc tập đoàn đối mặt với nhiều hoài nghi về khả năng giữ nhịp cạnh tranh với OpenAI và Anthropic PBC. Cả nhân viên hiện tại lẫn cựu nhân viên Google đều cho biết tinh thần làm việc nội bộ đã giảm sút sau cuộc cải tổ lãnh đạo mảng AI, đồng thời dự báo việc mất đi Dean sẽ khiến tập đoàn gặp nhiều khó khăn hơn trong việc chiêu mộ các tài năng AI hàng đầu.

Gia nhập Google từ năm 1999 với tư cách là nhân viên số 30, Dean đóng vai trò nòng cốt trong hầu hết các sản phẩm quan trọng nhất của công ty, từ công cụ tìm kiếm, quảng cáo cho đến mảng chip, trước khi đảm nhận vị trí Khoa học gia đứng đầu để định hướng các bước tiến công nghệ trí tuệ nhân tạo của tập đoàn.

"Theo nhiều cách, ông ấy chính là người đặt nền móng cho học sâu hiện đại," Dogus Cubuk, người từng làm việc nhiều năm với Dean tại Google và hiện được Dean đầu tư vào công ty khởi nghiệp Periodic Labs, nhận xét.

Với tư cách là đồng sáng lập Google Brain vào năm 2011, Dean đã trở thành gương mặt đại diện cho những nỗ lực AI của tập đoàn suốt 15 năm. Năm 2016, ông cùng 24 đồng tác giả, bao gồm Ghemawat, đã tiên phong phát triển TensorFlow, phần mềm mã nguồn mở giúp đơn giản hóa việc xây dựng các hệ thống AI. Ông và Ghemawat cũng phát triển MapReduce, công cụ tạo ra bước tiến đột phá trong khả năng xử lý các tập dữ liệu khổng lồ.

Thời gian làm việc của ông không tránh khỏi những tranh cãi. Hai đồng trưởng nhóm AI đạo đức của Google đã bị sa thải vài năm trước sau khi Dean bày tỏ lo ngại về một nghiên cứu do họ thực hiện liên quan đến rủi ro của các mô hình ngôn ngữ lớn. Dù từng là người ủng hộ nhóm nghiên cứu từ sớm, mối quan hệ giữa Dean và nhóm này đã rạn nứt, một phần do các nhà nghiên cứu cho rằng ông quá chậm trễ trong xử lý một cáo buộc quấy rối. Thời điểm đó, Google đã lên tiếng bảo vệ cách xử lý của mình.

Dean cũng đôi khi đưa ra quan điểm cá nhân công khai về các vấn đề gây tranh cãi. Đầu năm nay, ông đã lên tiếng phản đối việc các sĩ quan thuộc cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ làm thiệt mạng người phản công trong một bài đăng trên X. Sau đó, ông cùng nhiều nhân viên Google và OpenAI khác đã ký vào bản tóm tắt pháp lý ủng hộ Anthropic PBC trong vụ tranh chấp pháp lý với bộ Quốc phòng Mỹ.

Những năm gần đây, vai trò vận hành và phát triển sản phẩm của Dean giảm dần khi Google sáp nhập Brain với DeepMind dưới sự lãnh đạo của Hassabis. Dù vậy, ông vẫn duy trì sức ảnh hưởng lớn, đặc biệt là vai trò cầu nối giữa mảng phần mềm AI và mảng chip của Google, tập trung vào việc gắn kết chặt chẽ quá trình phát triển của cả hai mảng tự nghiên cứu này.

Trong suốt chặng đường đó, Dean luôn là một biểu tượng cố định tại Google, người không chỉ định hình những công trình công nghệ quan trọng nhất mà còn đại diện cho văn hóa của tập đoàn. "Ông ấy có lẽ là người mang 'chất Google' nhất tại Google," Cubuk nói. Một nguồn tin mô tả không khí tại buổi tiệc chia tay Dean tuần này là khá vui vẻ, lưu ý rằng nhiều nhân viên mừng cho bước đi mới của ông.

Sức ảnh hưởng của Dean còn vươn xa ra ngoài phạm vi Google. Theo dữ liệu từ PitchBook, ông đã đầu tư vào hơn 100 công ty khởi nghiệp kể từ ít nhất là năm 2014. Rất nhiều khoản đầu tư trong số đó được thực hiện trong ba năm qua, khi làn sóng bùng nổ AI tăng tốc.

Với công ty khởi nghiệp của riêng mình, Dean hướng tới việc dùng AI để tự động hóa các nhiệm vụ khoa học và kỹ thuật phức tạp. Discovery Loop dự kiến sẽ vừa là nhà phát triển, vừa là khách hàng đầu tiên của chính mình, trước khi mở rộng sang phương pháp tổng quát hơn để giải quyết các lĩnh vực như thiết kế phần cứng, nghiên cứu vật liệu, phát minh thuốc và năng lượng sạch. (Đại diện công ty khởi nghiệp từ chối để Dean đưa ra bình luận).

"Demis và Jeff đang ưu tiên niềm đam mê ứng dụng AI vào các phát minh khoa học và đổi mới sáng tạo liên quan – đặc biệt trong lĩnh vực khoa học đời sống," Matt McIlwain, giám đốc điều hành tại Madrona Ventures, cho biết.

Alphabet nằm trong số những nhà đầu tư hậu thuẫn cho startup mới của Dean. Discovery Loop cũng có kế hoạch sử dụng tài nguyên điện toán từ Google, đồng nghĩa với việc gã khổng lồ công nghệ này vẫn có thể hưởng lợi từ Dean trong tương lai gần.

"Bạn biết câu nói nổi tiếng 'Bạn không mất đi một người con trai, mà thu về một người con dâu' chứ?" Oren Etzioni, Giáo sư danh dự tại Đại học Washington và là CEO sáng lập của Viện Trí tuệ Nhân tạo Allen, chia sẻ. "Ở đây, bạn mất đi một Jeff Dean, nhưng bạn lại có thêm một Jeff Dean ở một nơi khác trong gia đình Alphabet."

— Với sự hỗ trợ từ Julia Love