Đây là những bước đi đầu tiên trong một nỗ lực táo bạo nhưng cũng đầy chông gai nhằm lấn sân vào lĩnh vực sản xuất chip tiên tiến.

Theo các nguồn tin thân cận, đội ngũ làm việc cho liên doanh giữa Tesla Inc. và SpaceX đã tìm kiếm báo giá và thời hạn giao hàng cho một loạt thiết bị sản xuất chip. Trong những tuần qua, họ đã liên hệ với các nhà sản xuất mặt nạ quang học (photomasks), đế bán dẫn (substrates), thiết bị khắc (etchers), thiết bị lắng đọng, thiết bị làm sạch, máy kiểm tra và các công cụ khác.

Nhóm dự án Terafab cũng đã yêu cầu sự hỗ trợ từ đối tác sản xuất chip Samsung Electronics Co. Tuy nhiên, thay vì tham gia trực tiếp, công ty Hàn Quốc đã đề xuất dành thêm công suất cho Tesla tại nhà máy đang xây dựng của họ ở Taylor, Texas.

Động thái này cho thấy Musk đang thúc đẩy dự án Terafab bất chấp sự hoài nghi từ ngành công nghiệp bán dẫn. Dự án này đặt mục tiêu tái định hình bức tranh sản xuất chip toàn cầu, đưa người giàu nhất thế giới vào một đấu trường vốn đang bị thống trị bởi TSMC. Intel Corp. cho biết họ sẽ tham gia vào sáng kiến Terafab; CEO của Intel, ông Lip Bu Tan, cũng đã đăng tải bức ảnh chụp cùng Musk trong chuyến thăm trụ sở của hãng tại Santa Clara gần đây.

Các đại diện của Musk yêu cầu báo giá nhanh chóng nhưng lại cung cấp rất ít thông tin về sản phẩm sẽ được sản xuất. Một nguồn tin cho biết, có trường hợp họ yêu cầu nhà cung cấp gửi báo giá vào thứ Hai tuần tới ngay trong một ngày nghỉ thứ Sáu. Musk muốn dự án di chuyển với “tốc độ ánh sáng”.

Thông tin về các cuộc đàm phán đã khiến cổ phiếu của Tokyo Electron chốt phiên tăng 5,3% tại Tokyo vào thứ Năm, đồng thời kéo theo đà tăng của các nhà sản xuất thiết bị chip khác như Advantest Corp., Screen Holdings Co. và Disco Corp. Cổ phiếu của Applied Materials và Lam Research cũng tăng hơn 2% trong phiên giao dịch trước giờ mở cửa.

Dự án Terafab — với mục tiêu không tưởng là cung cấp công suất tính toán 1 terawatt hàng năm — là dự án đầy tham vọng nhất của Musk từ trước đến nay. Mặc dù Tesla tự thiết kế chip Autopilot FSD, nhưng các công ty của Musk chưa bao giờ tự sản xuất chất bán dẫn. Hiện tại, ông đang đề xuất sản xuất chúng ở quy mô có thể làm lu mờ năng lực sản xuất hiện tại của thế giới, bắt đầu bằng một dây chuyền thử nghiệm tại Austin, tận dụng cơ sở hạ tầng nhà máy xe điện hiện có của Tesla.

Ý tưởng là những con chip này sẽ hỗ trợ cho công việc kinh doanh trí tuệ nhân tạo xAI, dòng robot hình người và các trung tâm dữ liệu trong không gian. Tuy nhiên, nhiều người trong ngành bán dẫn vẫn chưa thực sự tin tưởng vào tham vọng này. Quy mô cuối cùng của dự án và việc liệu nó có mở rộng thành một siêu tổ hợp đơn lẻ hay nhiều địa điểm ngoài Texas vẫn còn là một dấu hỏi.

Dự án này cũng đưa ra đề nghị chi trả một khoản tiền đáng kể cao hơn báo giá nếu các nhà cung cấp ưu tiên cho Terafab. Hiện chưa có đơn đặt hàng cố định nào được đưa ra vì chưa rõ công nghệ nào sẽ được sử dụng, nhưng bước đầu tiên sẽ là xây dựng một dây chuyền thí điểm với công suất 3.000 tấm wafer mỗi tháng. Mục tiêu là bắt đầu sản xuất silicon vào năm 2029 và sau đó mở rộng quy mô.

Theo ước tính từ các nhà phân tích của Bernstein, dự án này có thể đòi hỏi chi phí đầu tư vốn từ 5 ngàn tỉ đến 13 ngàn tỉ USD. Đại diện của Applied Materials, Tokyo Electron, Lam Research và Samsung đều từ chối bình luận.

Musk chia sẻ mối lo ngại rằng ngành công nghiệp bán dẫn đang không tăng trưởng đủ nhanh để sản xuất các loại chip mà các công ty AI cần. Amazon, Google và các "ông lớn" khác dự kiến sẽ chi khoảng 650 tỉ USD chỉ riêng trong năm nay để xây dựng hạ tầng trung tâm dữ liệu. Điều này đang tạo ra sự khan hiếm nghiêm trọng đối với chip nhớ và bắt đầu lan sang các bộ tăng tốc AI.

Tuy nhiên, CEO của TSMC, ông C.C. Wei, đã gửi một thông điệp tới Musk: "Mất hai đến ba năm để xây dựng một nhà máy mới — không có đường tắt — và mất thêm một hoặc hai năm nữa để tăng công suất. Không có con đường tắt nào cả."

Applied Materials, Tokyo Electron và Lam Research là những "người gác cổng" của thị trường chip trị giá 1 ngàn tỉ USD, cung cấp các thiết bị mà TSMC và các đối thủ cần cho những quy trình phức tạp. Hiện chưa rõ liệu đội ngũ của Musk đã liên hệ với ASML Holding NV — công ty duy nhất trên thế giới sản xuất máy quang khắc cực tím (EUV) tối tân hay chưa.

Terafab đặt mục tiêu sản xuất chip AI cho các thiết bị như robotaxi và robot hình người Optimus, cũng như các chất bán dẫn công suất cao dùng cho không gian của SpaceX. Một số người nghi ngờ khả năng hiện thực hóa của dự án, nhưng số khác lại nhắc nhở rằng tỉ phú này đã từng hoàn thành những điều tưởng chừng như không thể, như việc thương mại hóa tên lửa với SpaceX và đưa xe điện trở nên phổ biến với Tesla.

- Với sự hỗ trợ của Yoolim Lee, Debby Wu, Yuki Furukawa, Shinhye Kang và Tom Giles