Chỉ số CPI tháng 7 giảm 0,12% so với tháng trước, chủ yếu do giá xăng dầu giảm khi giá nhiên liệu toàn cầu hạ nhiệt, đồng thời giá lương thực, thực phẩm giảm nhờ nguồn cung dồi dào hơn. 

Diễn biến hạ nhiệt trong tháng 7 tiếp nối xu hướng đã ghi nhận từ tháng 6, khi giá dầu thế giới giảm và căng thẳng tại Trung Đông có dấu hiệu dịu bớt, giúp giảm áp lực lên chi phí nhiên liệu và vận tải trong nước.

Giá xăng dầu kéo nhóm giao thông giảm mạnh nhất

Trong tháng 7, có 3/11 nhóm hàng hóa, dịch vụ trong rổ tính CPI giảm giá và 8 nhóm tăng giá.

Nhóm giao thông giảm mạnh nhất, giảm 2,02% so với tháng trước, kéo CPI chung giảm 0,20 điểm phần trăm, do giá xăng và dầu diesel đều giảm theo các đợt điều chỉnh giá trong nước bám sát diễn biến giá thế giới.

Nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống giảm 0,07%, giá lương thực và thực phẩm cũng giảm nhẹ so với tháng trước. Nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng giảm 0,07% kéo CPI chung giảm 0,02 điểm phần trăm), do giá gas đun giảm mạnh 11,41% theo giá thế giới. 

Ngược lại, giá điện sinh hoạt vẫn tăng 1,55% và giá thuê nhà tăng 0,41% do nhu cầu sử dụng tăng trong mùa nắng nóng.

Ở chiều tăng, nhóm hàng hóa và dịch vụ khác tăng mạnh nhất với 1,96%, chủ yếu do mức đóng bảo hiểm y tế tăng 7,90% theo mức lương cơ sở mới. Nhóm văn hóa, giải trí và du lịch tăng 0,52% nhờ nhu cầu du lịch hè. 

Lạm phát cơ bản tháng 7 tăng 0,33% so với tháng trước và tăng 4,63% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng của lạm phát cơ bản cao hơn mức tăng của CPI chung (4,45%) do nhóm này loại trừ xăng dầu, gas và thực phẩm tươi sống, những mặt hàng vừa giảm giá trong tháng.

Tính chung bảy tháng, CPI bình quân tăng 4,39% so với cùng kỳ, gần như đi ngang so với sáu tháng. Lạm phát cơ bản bình quân của bảy tháng tăng 4,19%, thấp hơn mức tăng chung của CPI bình quân cũng do đã loại trừ các mặt hàng có biến động giá mạnh trong rổ tính toán giá. 

Xét theo nhóm hàng, tính bình quân bảy tháng, nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng là nhóm tăng giá mạnh nhất với 6,72% (đóng góp 1,53 điểm phần trăm vào CPI chung), tiếp đến là giao thông tăng 5,01% và hàng ăn, dịch vụ ăn uống tăng 4,77%.

Lạm phát hạ nhiệt, nhưng rủi ro vẫn còn 

Diễn biến hạ nhiệt của lạm phát trong nước diễn ra cùng xu hướng chung của khu vực. Trong báo cáo cập nhật kinh tế khu vực công bố cuối tháng 7 năm nay, văn phòng Nghiên cứu Kinh tế Vĩ mô ASEAN+3 (AMRO) nhận định lạm phát khu vực đã hạ nhiệt và có dấu hiệu đạt đỉnh ở phần lớn các nền kinh tế, dù áp lực giá lương thực bắt đầu xuất hiện ở một số nơi do độ trễ của chi phí phân bón và thời tiết bất lợi.

AMRO cũng nâng dự báo tăng trưởng cho cả khu vực ASEAN+3 lên 4,1% cho năm 2026 và duy trì 4% cho năm 2027, nhờ nhu cầu liên quan đến AI mạnh hơn dự kiến và giá hàng hóa toàn cầu ít biến động hơn giả định trước đó. Lạm phát chung của khu vực được dự báo ở mức 1,6% cho cả hai năm.

Riêng với Việt Nam, AMRO nâng dự báo tăng trưởng năm 2026 từ 7,2% (dự báo tháng 6) lên 7,5%. Họ cũng nâng dự báo GDP năm 2027 của Việt Nam từ 7% lên 7,3%, mức tăng trưởng cao nhất trong nhóm ASEAN+3. 

Nhóm nghiên cứu từ AMRO đồng thời hạ dự báo lạm phát của Việt Nam từ 4,4 còn 4,3% trong năm nay, và giảm từ 4 xuống 3,9% cho năm 2027 - thấp hơn mục tiêu của chính phủ đề ra. Báo cáo cập nhật nhanh từ chứng khoán Maybank dự đoán CPI năm nay sẽ ở mức 4,8%, tăng 1,5 điểm% so với mức 3,3% của năm ngoái. 

Rủi ro lớn nhất đối với tăng trưởng và lạm phát của khu vực ASEAN+3, theo AMRO là khả năng leo thang trở lại của xung đột ở Trung Đông có thể đẩy giá năng lượng và lương thực tăng.

Ngoài ra, tính chu kỳ của nhu cầu AI - công nghệ trên toàn cầu, biến động trên thị trường tài chính và xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng cũng là những rủi ro mà khu vực Đông Nam Á phải đối mặt. Trong kịch bản xấu khi gián đoạn ở eo biển Hormuz kéo dài, lạm phát khu vực năm 2027 có thể vọt lên 4,6%, mức cao nhất kể từ khủng hoảng tài chính toàn cầu.