Từ ngày 12.10, khách Trung Quốc mang hộ chiếu phổ thông có thể đến Khánh Hòa mà không cần visa nếu đáp ứng các điều kiện của chương trình thí điểm. Chính sách kéo dài đến hết năm 2027, áp dụng cho đoàn từ hai người trở lên đi theo tour trọn gói do doanh nghiệp lữ hành quốc tế Việt Nam tổ chức, với thời gian lưu trú tối đa 30 ngày.

Du khách phải bay thẳng từ Trung Quốc đại lục đến sân bay quốc tế Cam Ranh, đồng thời nhập cảnh và xuất cảnh qua cùng cửa khẩu. Phạm vi đi lại được giới hạn trong tỉnh Khánh Hòa. Người mang hộ chiếu của các đặc khu hành chính Hong Kong và Macau không thuộc diện áp dụng.

Chương trình được triển khai trong khuôn khổ Năm hợp tác du lịch Việt Nam và Trung Quốc 2026 đến 2027, sau các cuộc hội đàm giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm tại Bắc Kinh hồi tháng 4. Hai bên đã thảo luận việc nới lỏng một số quy định thị thực nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động đi lại.

Trước đại dịch Covid-19, Trung Quốc từng là thị trường khách quốc tế lớn nhất của Khánh Hòa. Theo số liệu Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) được Nikkei Asia dẫn lại, tỉnh đón khoảng 2,5 triệu lượt khách Trung Quốc năm 2019, nhưng con số này giảm còn 680.000 lượt vào năm 2025.

Sự sụt giảm diễn ra ngay cả khi Trung Quốc trở thành thị trường gửi khách lớn nhất của Việt Nam trong năm 2025, vượt Hàn Quốc. Khách Trung Quốc đang lựa chọn các điểm đến như TP.HCM, Hà Nội và Phú Quốc, trong khi Nha Trang chưa phục hồi lượng khách như trước đại dịch.

Khánh Hòa hiện cũng phải cạnh tranh với các điểm nghỉ dưỡng được du khách Hàn Quốc và Nga ưa chuộng. Hai thị trường này được hưởng chính sách miễn thị thực của Việt Nam đến năm 2028. Với khách Nga, Nha Trang có sức hút từ thời Liên Xô, khi khu vực vịnh Cam Ranh lân cận từng có căn cứ quân sự của nước này. Thành phố còn nổi tiếng với các bãi biển, tour lặn biển quanh đảo và quần thể tháp Chăm có lịch sử hàng thế kỷ.

Phú Quốc là đối thủ đáng chú ý trong cuộc đua thu hút khách Trung Quốc. Hòn đảo này cho phép người mang hộ chiếu nước ngoài lưu trú tối đa 30 ngày không cần visa từ năm 2020, với điều kiện đáp ứng các quy định nhập cảnh riêng. Việc giới hạn khách trong phạm vi một hòn đảo cũng giúp công tác quản lý thuận lợi hơn so với một tỉnh nằm trên đất liền.

Một nhà quản lý tại khu nghỉ dưỡng 5 sao ở Đà Nẵng nói với Nikkei Asia rằng bà hy vọng thành phố cũng được áp dụng cơ chế tương tự. Theo bà, Đà Nẵng đã bỏ lỡ một phần lượng khách Trung Quốc khi du khách chuyển hướng sang Phú Quốc.

Khánh Hòa phải giải quyết bài toán quản lý phức tạp hơn. Du khách thuộc chương trình miễn visa không được tự do di chuyển sang các tỉnh lân cận, đồng nghĩa những hành trình phổ biến như đi xe máy từ Đà Lạt xuống Nha Trang không nằm trong phạm vi được phép.

Ở chiều ngược lại, Trung Quốc từ ngày 20-8 đã bổ sung Việt Nam vào chương trình quá cảnh miễn thị thực 240 giờ, tương đương 10 ngày. Theo Cơ quan Quản lý Di dân Quốc gia Trung Quốc, công dân Việt Nam mang hộ chiếu phổ thông có thể nhập cảnh qua 65 cửa khẩu được chỉ định và lưu trú tại những khu vực được phép trong thời hạn tối đa 10 ngày, nếu có vé nối chuyến với ngày khởi hành và hành trình đã xác nhận đến nước hoặc vùng lãnh thổ thứ ba.

Trong thời gian quá cảnh, du khách có thể tham gia các hoạt động ngắn hạn như du lịch, công tác thương mại hoặc thăm thân. Đây là chính sách miễn visa quá cảnh, không đồng nghĩa công dân Việt Nam được tự do nhập cảnh Trung Quốc để du lịch trong 10 ngày mà không cần đáp ứng điều kiện về hành trình nối chuyến.

Ngoài ra, công dân Việt Nam mang hộ chiếu phổ thông cũng được phép nhập cảnh đảo Hải Nam mà không cần visa trong tối đa 30 ngày theo chính sách riêng của Trung Quốc. Trước đó, Bắc Kinh đã triển khai các cơ chế tạo thuận lợi cho khách Việt Nam đến một số điểm du lịch như Quế Lâm và Tây Song Bản Nạp.

Theo Nikkei Asia, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng cho biết hai nước sẽ tiếp tục hợp tác theo hướng nới lỏng điều kiện đi lại. Việt Nam và Trung Quốc cũng đã triển khai giấy thông hành du lịch cho việc đi lại trong phạm vi giới hạn tại khu vực biên giới chung.

Khánh Hòa đã được Chính phủ chấp thuận triển khai chương trình thí điểm theo Nghị quyết 325/NQ-CP ngày 12.10. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao hướng dẫn thực hiện, lựa chọn và quản lý doanh nghiệp lữ hành tham gia chương trình, phối hợp với địa phương để kiểm soát hoạt động du lịch. Bộ Công an phụ trách hướng dẫn thủ tục nhập cảnh, xuất cảnh và cư trú liên quan.

Các doanh nghiệp lữ hành phải bảo đảm chất lượng dịch vụ, tổ chức tour đúng quy định và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với Nhà nước. Giám đốc Sở Du lịch Khánh Hòa Thái Thị Lê Hằng nói với VOV rằng tỉnh có đủ hạ tầng và năng lực để đón thêm khách Trung Quốc khi chính sách miễn thị thực được triển khai.

Tuy nhiên, việc đơn giản hóa thủ tục nhập cảnh mới giải quyết một phần những trở ngại đối với du khách. David Jackson, Tổng giám đốc Avison Young Việt Nam và Campuchia, nói với Nikkei Asia rằng Việt Nam cần cải thiện quy trình tại sân bay, chất lượng dịch vụ và các trải nghiệm văn hóa địa phương để cạnh tranh với Malaysia và Singapore.

Tình trạng xếp hàng kéo dài tại các sân bay Việt Nam từng gây thất vọng cho du khách và ảnh hưởng đến đánh giá về chất lượng hạ tầng hàng không. Sân bay Cam Ranh cũng nằm trong nhóm cơ sở đang có kế hoạch nâng cấp để tăng công suất phục vụ. Các quy định visa phức tạp còn khiến một số hành khách chỉ phát hiện mình thiếu giấy tờ cần thiết khi đã đến sân bay khởi hành.

Bên cạnh đó, Việt Nam đang tăng cường quản lý người nước ngoài nhập cảnh và vi phạm pháp luật, trong đó có các đối tượng người Trung Quốc bị cáo buộc điều hành đường dây lừa đảo công nghệ cao. Khánh Hòa đã ban hành quy định phân công trách nhiệm cho các cơ quan chức năng trong việc xử lý người nước ngoài vi phạm an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội. Người nước ngoài lưu trú tại Việt Nam cũng phải thực hiện quy định khai báo tạm trú với cơ quan chức năng địa phương.