JPMorgan Chase và Citigroup đang đối mặt với các vụ kiện từ một công ty năng lượng Trung Quốc sau khi phong tỏa những khoản thanh toán dành cho một doanh nghiệp về sau bị Mỹ áp lệnh trừng phạt. Đây là vụ tranh chấp pháp lý hiếm hoi cho thấy các tổ chức tài chính toàn cầu ngày càng mắc kẹt giữa sức ép quản lý từ Washington và Bắc Kinh.

HY Energy Group đã đệ đơn kiện Citibank lên tòa án ở Thượng Hải hồi tháng 2, cáo buộc ngân hàng này không hoàn tất giao dịch chuyển khoản trị giá 27 triệu USD được khởi tạo từ tháng 7.2023. Bên nhận tiền là China Oil and Petroleum cho biết họ chưa từng nhận được khoản thanh toán này. Đến tháng 5.2024, Citibank thông báo với HY Energy rằng số tiền đã được “chuyển giao” cho Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài thuộc Bộ Tài chính Mỹ, thường được gọi là OFAC.

Trong một vụ kiện riêng nộp tại Bắc Kinh hồi tháng 3, HY Energy tiếp tục kiện JPMorgan liên quan đến giao dịch chuyển khoản thất bại trị giá 13,5 triệu USD cho cùng một bên nhận. Công ty dẫn lại một tin nhắn SWIFT ngày 31.5.2024 từ JPMorgan, trong đó ngân hàng cho biết khoản tiền bị phong tỏa theo hướng dẫn của OFAC.

Đại diện của cả hai ngân hàng từ chối bình luận về các vụ kiện vốn chưa từng được công bố trước đó. HY Energy cũng không phản hồi yêu cầu bình luận.

Một phần lập luận của HY Energy nằm ở thời điểm phong tỏa tài sản. Dù China Oil and Petroleum có trụ sở tại Hong Kong chỉ bị đưa vào danh sách công dân bị chỉ định đặc biệt của OFAC vào tháng 2.2024 với cáo buộc là công ty bình phong cho lực lượng Quds Force thuộc Iran, các giao dịch nói trên đã bị chặn từ giữa năm 2023.

HY Energy, doanh nghiệp kinh doanh nhiên liệu khu vực tại miền đông Trung Quốc, cho rằng việc phong tỏa sớm như vậy là thiếu cơ sở pháp lý. Công ty lập luận việc các ngân hàng tuân thủ chỉ đạo từ Mỹ đã gây thiệt hại tài chính trực tiếp và họ phải chịu trách nhiệm bồi thường. Đơn kiến nghị gửi OFAC nhằm giải phóng số tiền bị phong tỏa đến nay vẫn chưa nhận được phản hồi.

Vụ kiện phản ánh thế khó của các định chế tài chính toàn cầu hoạt động tại Trung Quốc. Các ngân hàng ngày càng bị kẹt giữa lệnh trừng phạt sơ cấp và thứ cấp từ Mỹ với các biện pháp đáp trả của Bắc Kinh, vốn được thiết kế để xử phạt hành vi tuân thủ những đạo luật nước ngoài mà Trung Quốc xem là “phi lý”. Bắc Kinh ban hành Luật Chống Trừng phạt Nước ngoài vào năm 2021 nhằm đối phó với các lệnh trừng phạt quốc tế.

Trong khi đó, Washington chưa cho thấy dấu hiệu giảm sức ép. Tháng trước, Mỹ tiếp tục đưa thêm 5 nhà máy lọc dầu Trung Quốc vào diện trừng phạt, trong đó có Hengli Petrochemical (Dalian) Refinery, với lý do có liên hệ tới dầu mỏ Iran. Các doanh nghiệp này hiện phải đối mặt với lệnh đóng băng tài sản và cấm giao dịch, tương tự những gì đã châm ngòi cho cuộc chiến pháp lý của HY Energy với các ngân hàng lớn phố Wall.

Đáp lại, cơ quan quản lý tài chính Trung Quốc đã khuyến nghị các ngân hàng lớn trong nước tạm dừng cấp khoản vay mới cho 5 nhà máy lọc dầu nói trên, theo những người am hiểu vấn đề. Cơ quan Quản lý Giám sát Tài chính Quốc gia yêu cầu các ngân hàng rà soát mức độ tiếp xúc và quan hệ kinh doanh với các doanh nghiệp này trong lúc chờ hướng dẫn tiếp theo, các nguồn tin cho biết, đồng thời đề nghị giấu tên vì thông tin chưa được công khai.

Các lệnh trừng phạt cùng phản ứng từ Bắc Kinh xuất hiện chỉ vài tuần trước cuộc gặp được mong đợi từ lâu giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.