Một sản phẩm của BEACON MEDIA
Chuyên mục
Media
Báo cáo đặc biệt
Một sản phẩm của BEACON MEDIA
Khám phá nhiều hơn với tài khoản
Đăng nhập để lưu trữ và dễ dàng truy cập những bài viết bạn yêu thích trên Bloomberg Businessweek Việt Nam.
BBWV - Các dòng tiền hàng tỉ USD từ Iran đang di chuyển qua những mạng lưới blockchain do các nhân vật có liên hệ với dự án tiền mã hóa của gia đình Tổng thống Donald Trump hậu thuẫn, làm nổi bật sự giao thoa phức tạp giữa địa chính trị, công nghệ tài chính và lợi ích kinh doanh toàn cầu.
Hình ảnh: Bloomberg
Tác giả: Thục Hân
19 tháng 05, 2026 lúc 7:40 AM
Tóm tắt bài viết bởi
Theo dữ liệu phân tích từ Reuters, sàn giao dịch tiền số lớn nhất Iran – Nobitex – đã xử lý ít nhất 2,3 tỉ USD giao dịch kể từ năm 2023 thông qua hai mạng blockchain là Tron và BNB Chain. Đây là các sổ cái kỹ thuật số công khai, lần lượt được phát triển bởi những nhân vật có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến hệ sinh thái World Liberty Financial của gia đình Trump.
Điều đáng chú ý là dòng tiền này vẫn tiếp tục lưu chuyển trong bối cảnh căng thẳng quân sự và trừng phạt giữa Mỹ, Israel và Iran leo thang, phản ánh cách các hệ thống tài chính phi tập trung đang hoạt động song song với trật tự tài chính truyền thống.
Nobitex là trung tâm giao dịch tiền số lớn nhất Iran, được sử dụng rộng rãi bởi cả nhà đầu tư cá nhân lẫn các thực thể bị phương Tây trừng phạt. Dữ liệu blockchain cho thấy phần lớn hoạt động của sàn này trong những năm gần đây đã diễn ra trên Tron và BNB Chain.
Tron là mạng blockchain do Justin Sun sáng lập, trong khi BNB Chain xuất phát từ Binance – sàn giao dịch tiền số lớn nhất thế giới do Changpeng Zhao thành lập. Cả hai nền tảng đều đóng vai trò là cơ sở hạ tầng cho việc chuyển giao tài sản số, nơi người dùng phải trả phí để thực hiện giao dịch trên hệ thống sổ cái phân tán.
Theo phân tích dữ liệu từ công ty Arkham được Reuters tổng hợp, Nobitex đã xử lý hơn 2 tỉ USD giao dịch trên Tron kể từ đầu năm 2023. Trong cùng giai đoạn, sàn này cũng thực hiện ít nhất 317 triệu USD giao dịch trên BNB Chain.
Các dòng tiền này bao gồm cả giao dịch của các thực thể bị trừng phạt, trong đó có Ngân hàng Trung ương Iran và Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), theo các chuyên gia phân tích blockchain. Cả hai tổ chức này đều nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ.
Justin Sun và Binance – hai nhân vật then chốt trong hệ sinh thái blockchain nêu trên – đều từng hoặc đang có liên hệ với World Liberty Financial, dự án tiền số do gia đình Trump đồng sáng lập.
Sun là một nhà đầu tư nổi bật của World Liberty Financial, trong khi Binance và các thực thể liên quan từng hỗ trợ hạ tầng và thanh khoản cho các sản phẩm tài sản số của dự án này. Tuy nhiên, không có bằng chứng cho thấy gia đình Trump hoặc World Liberty biết hoặc tham gia vào việc Nobitex sử dụng Tron và BNB Chain.
Dù vậy, sự trùng hợp này đã tạo ra một bức tranh phức tạp, nơi các mạng lưới tài chính phi tập trung phục vụ nhiều mục đích khác nhau, từ giao dịch hợp pháp đến các dòng tiền bị trừng phạt.
Một cựu quan chức thực thi pháp luật tài chính của Mỹ nhận định rằng sự giao thoa này cho thấy “mâu thuẫn cố hữu giữa lời hứa về tính trung lập của blockchain và thực tế sử dụng nó trong các hệ thống tài chính bị trừng phạt”.
Nobitex được xem là một mắt xích quan trọng trong hệ thống tài chính song song của Iran, giúp quốc gia này duy trì khả năng giao dịch quốc tế trong bối cảnh bị cô lập khỏi hệ thống ngân hàng toàn cầu.
Theo các báo cáo điều tra trước đó, sàn này từng xử lý hàng tỉ USD dòng tiền liên quan đến các mạng lưới né tránh trừng phạt. Một phần đáng kể giao dịch được thực hiện thông qua stablecoin như USDT trên mạng Tron, giúp người dùng giảm khả năng bị truy vết.
Các chuyên gia cho biết Nobitex thường xuyên thay đổi địa chỉ ví để tránh bị theo dõi, khiến việc xác định toàn bộ quy mô dòng tiền trở nên khó khăn hơn. Do đó, con số 2,3 tỉ USD được xem là mức tối thiểu có thể xác minh.
Một số nhà phân tích độc lập cho rằng quy mô thực tế có thể cao hơn đáng kể, do nhiều giao dịch không thể gắn trực tiếp với địa chỉ ví đã xác định.
Cả Tron và Binance đều phủ nhận việc kiểm soát hoặc chịu trách nhiệm đối với các giao dịch cụ thể diễn ra trên blockchain của họ. Họ lập luận rằng các mạng lưới này là hệ thống phi tập trung, nơi các giao dịch được xác thực bởi cộng đồng toàn cầu các node độc lập.
Phía Binance cho biết BNB Chain đã được chuyển giao về mặt vận hành và sở hữu trí tuệ cho một thực thể riêng từ năm 2023, và công ty không còn kiểm soát trực tiếp hệ thống này. Tron cũng đưa ra lập luận tương tự, nhấn mạnh vai trò của họ chỉ là nhà cung cấp công nghệ.
Tuy nhiên, các tài liệu doanh nghiệp được xem xét độc lập cho thấy vẫn tồn tại các mối liên hệ gián tiếp giữa các nhà sáng lập và các cấu trúc pháp lý liên quan đến các mạng lưới này.
Các chuyên gia pháp lý cho rằng đây là “vùng xám” của ngành tiền số, nơi ranh giới giữa trách nhiệm kỹ thuật và trách nhiệm pháp lý chưa được xác định rõ ràng.
Sự trở lại của ông Donald Trump tại Nhà Trắng vào năm 2025 đã đánh dấu một bước ngoặt đối với ngành tiền số tại Mỹ. Chính quyền của ông được mô tả là có quan điểm cởi mở hơn với tài sản kỹ thuật số, tạo điều kiện cho sự phát triển của các dự án như World Liberty Financial.
Dưới nhiệm kỳ mới, nhiều công ty tiền số đã mở rộng hoạt động, trong khi các biện pháp thực thi pháp lý của cơ quan quản lý Mỹ đối với lĩnh vực này cũng giảm bớt cường độ.
World Liberty Financial nhanh chóng thu hút dòng vốn từ nhiều nhà đầu tư lớn, bao gồm cả các nhân vật có ảnh hưởng trong ngành blockchain toàn cầu. Điều này giúp dự án đạt được mức định giá đáng kể chỉ trong thời gian ngắn.
Tuy nhiên, sự phát triển này cũng kéo theo nhiều tranh cãi về xung đột lợi ích, khi các thực thể liên quan đến gia đình Trump đồng thời tham gia vào các lĩnh vực chịu tác động từ chính sách của chính quyền.
Một trong những điểm gây tranh cãi lớn nhất là việc các blockchain liên quan đến hệ sinh thái Trump lại được sử dụng bởi các thực thể tài chính tại Iran – quốc gia đang chịu lệnh trừng phạt của Mỹ.
Các chuyên gia cho rằng điều này đặt ra câu hỏi về mức độ kiểm soát thực tế của các nhà phát triển blockchain đối với dòng tiền đi qua hệ thống của họ.
Một cựu quan chức SEC nhận xét rằng đây là “nghịch lý của tài chính phi tập trung”: công nghệ được thiết kế để không bị kiểm soát lại vô tình trở thành công cụ cho các dòng tiền nằm ngoài hệ thống tài chính truyền thống.
Trong khi đó, Nhà Trắng khẳng định không có xung đột lợi ích, đồng thời bác bỏ mọi cáo buộc cho rằng các doanh nghiệp liên quan đến gia đình Trump có liên quan đến hoạt động tài chính của Iran.
Một phần quan trọng của hệ sinh thái này là stablecoin – đặc biệt là USDT – vốn được sử dụng để giữ giá trị ổn định trong giao dịch xuyên biên giới.
Theo các phân tích blockchain, Ngân hàng Trung ương Iran đã từng mua hàng trăm triệu USD USDT thông qua mạng Tron trong giai đoạn 2024–2025. Một phần trong số đó sau đó được chuyển qua Nobitex và các sàn giao dịch khác để phân tán dòng tiền.
Stablecoin giúp các giao dịch này tránh biến động giá và giảm thiểu rủi ro bị gián đoạn bởi hệ thống ngân hàng truyền thống.
Tổng thể, mối liên hệ giữa Nobitex, Tron, BNB Chain và các thực thể liên quan đến World Liberty Financial cho thấy sự hình thành của một hệ sinh thái tài chính song song, nơi dòng tiền có thể di chuyển xuyên biên giới mà không phụ thuộc vào hệ thống ngân hàng truyền thống.
Trong hệ sinh thái này, ranh giới giữa công nghệ, tài chính và chính trị trở nên mờ nhạt. Các blockchain đóng vai trò là hạ tầng, các sàn giao dịch là điểm trung chuyển, còn các dự án tiền số đóng vai trò kết nối dòng vốn toàn cầu.
Dù không có bằng chứng cho thấy sự phối hợp trực tiếp giữa các bên, sự chồng lấn về công nghệ và dòng tiền đã tạo ra một bức tranh phức tạp, nơi lợi ích kinh tế và rủi ro địa chính trị cùng tồn tại.
Trong bối cảnh tiền số ngày càng trở thành một phần của hệ thống tài chính toàn cầu, những mối liên hệ như vậy nhiều khả năng sẽ tiếp tục gây tranh cãi, đặc biệt khi chúng giao thoa với chính trị cấp cao tại các nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Theo phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn
https://phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn/he-sinh-thai-tien-so-cua-trump-va-cac-san-giao-dich-lon-cua-iran-dan-xen-nhu-the-nao-57953.html
Tặng bài viết
Đối với thành viên đã trả phí, bạn có 5 bài viết mỗi tháng để gửi tặng. Người nhận quà tặng có thể đọc bài viết đầy đủ miễn phí và không cần đăng ký gói sản phẩm.
Bạn còn 5 bài viết có thể tặng
Liên kết quà tặng có giá trị trong vòng 7 ngày.
BÀI LIÊN QUAN