Những hành khách hy vọng giá vé máy bay đường dài mùa Hè sẽ giảm đang phải đối mặt với một thực tế khắc nghiệt.

Giá vé trên các tuyến bay chính nối châu Á và châu Âu đã tăng tới 560% trong tháng này và nhiều khả năng sẽ duy trì ở mức cao suốt mùa Hè, thậm chí kéo dài sang mùa Thu. Nguyên nhân là các gián đoạn liên quan đến xung đột lan rộng khắp khu vực Vịnh Ba Tư, một trong những hành lang trung chuyển bận rộn nhất thế giới, theo Alton Aviation Consultancy.

Cụ thể, với các chuyến bay trong tháng 6, giá vé trên bảy tuyến phổ biến giữa châu Á - Thái Bình Dương và châu Âu hiện cao hơn trung bình khoảng 70% so với cùng kỳ năm trước, dựa trên phân tích của Alton từ dữ liệu của Cirium và các đại lý du lịch trực tuyến. Vé từ Sydney đến London hiện có giá trung bình hơn 1.500 USD, gần gấp đôi năm ngoái. Mức giá này bao gồm cả chuyến bay thẳng, một điểm dừng và các hành trình quá cảnh qua các sân bay vùng Vịnh.

Triển vọng hạ nhiệt gần như chưa xuất hiện. Ngay cả đến tháng 10, giá vé dự kiến vẫn cao hơn khoảng 30% so với năm trước.

Áp lực tăng giá cũng lan sang chiều ngược lại. Giá vé từ châu Âu sang châu Á tăng mạnh, với mức giá tháng 6 cao hơn tới 79% so với cùng kỳ, trong khi một số tuyến đường dài hiện đắt gần gấp ba lần so với năm ngoái.

Các gián đoạn bắt đầu từ ngày 28.2 khi Mỹ và Israel tấn công Iran. Sự kiện này khiến khoảng 70 ngàn chuyến bay bị hủy và cho thấy sự mong manh của mạng lưới hàng không toàn cầu. Việc đóng cửa không phận, giảm công suất tại các trung tâm trung chuyển vùng Vịnh và chi phí nhiên liệu tăng đã cùng đẩy giá vé lên cao. Xu hướng này được dự báo sẽ kéo dài trong nhiều tháng.

Trong bối cảnh đó, nhu cầu đã bắt đầu suy yếu do bất ổn và giá vé cao. Lượng đặt vé mùa Hè từ châu Âu sang Mỹ giảm 15% so với năm trước, trong khi chiều ngược lại giảm 11%, theo Cirium. Lượng đặt chỗ từ châu Á sang châu Âu cũng giảm 4,4%, bao gồm cả các tuyến quá cảnh qua Trung Đông.

Ngay cả khi xung đột sớm kết thúc, áp lực lên giá vé vẫn chưa thể hạ nhiệt, theo giám đốc điều hành tại Alton Bryan Terry.

“Chuỗi cung ứng nhiên liệu hàng không cần tới ba tháng để phản ánh việc giảm giá”, ông nói. “Những gì đang diễn ra không chỉ là cú sốc ngắn hạn. Ngay cả khi gián đoạn trước mắt dịu lại, hành trình bay dài hơn, công suất hạn chế và chi phí nhiên liệu cao sẽ tiếp tục giữ áp lực tăng giá trong thời gian dài.”

Mức tăng 560%

Các tuyến bay giữa châu Á và châu Âu chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, do nhiều chuyến bay đi qua các trung tâm trung chuyển Trung Đông như Dubai, Abu Dhabi và Doha. Theo dữ liệu của Roland Berger, hành lang này thường xử lý khoảng một phần ba lưu lượng di chuyển hàng năm giữa hai khu vực.

Sự gián đoạn tại hành lang này càng làm áp lực giá gia tăng. Vé từ Hong Kong đến London Heathrow trung bình đạt 3.318 USD tính đến ngày 23.3, tăng 560% so với tháng trước, theo Alton Aviation. Giá vé từ Bangkok đến Frankfurt tăng 505% lên 2.870 USD. Tuyến “Kangaroo Route” nổi tiếng giữa Úc và Anh cũng chịu ảnh hưởng nặng khi giá vé từ Sydney đến London tăng 429% trong cùng giai đoạn.

Kể từ khi chiến sự bắt đầu, cả nhu cầu và giá vé trên các tuyến này đều tăng dù các hãng bay châu Âu và châu Á đang gấp rút bổ sung công suất. Gần một tháng sau khi xung đột nổ ra, mạng lưới hàng không vẫn loay hoay điều chỉnh. Trong khi đó, chi phí nhiên liệu tăng, một phần do gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz, càng làm áp lực thêm lớn.

Các hãng hàng không đã bắt đầu chuyển chi phí này sang hành khách. Nhiên liệu máy bay, vốn chiếm khoảng một phần ba chi phí vận hành, tăng mạnh theo giá dầu và làm dấy lên lo ngại thiếu hụt. Các hãng như Air France-KLM, Cathay Pacific Airways và Air New Zealand đã tăng phụ phí nhiên liệu trong tháng này.

“Hiện tình hình rất bất định, hoạt động đi lại đang rơi vào hỗn loạn,” nhà phân tích du lịch độc lập Hanming Li cho biết. “Khi hành khách thấy chuyến bay bị hủy, trì hoãn hoặc gián đoạn, họ sẽ cân nhắc kỹ việc có nên đi hay không và đi bằng cách nào.”