Bồi thẩm đoàn đã bác bỏ các cáo buộc của Elon Musk cho rằng OpenAI dưới sự dẫn dắt của Sam Altman đã phản bội sứ mệnh hoạt động vì lợi ích cộng đồng khi chuyển hướng thành một doanh nghiệp thương mại. Tòa phán quyết rằng ông Musk đã để quá lâu trước khi khởi kiện công ty này.

Phán quyết được đưa ra vào ngày thứ Hai tại tòa án liên bang ở Oakland, California, sau một phiên tòa xét xử cuộc tranh chấp gay gắt giữa hai nhà khởi nghiệp từng hợp tác để thành lập công ty startup này vào năm 2015. Kể từ đó, OpenAI đã phát triển thành một trong những công ty trí tuệ nhân tạo có giá trị và quyền lực nhất thế giới.

“Tôi nghĩ có các bằng chứng đáng kể để ủng hộ các kết luận của bồi thẩm đoàn,” thẩm phán quận Liên bang Mỹ Yvonne Gonzalez Rogers phát biểu khi bà chấp thuận kết luận đồng thuận của bồi thẩm đoàn gồm chín thành viên sau khoảng hai giờ nghị án.

Phiên tòa thu hút sự chú ý lớn này là đỉnh điểm của nhiều năm thù địch giữa các nhà đồng sáng lập OpenAI. Đây là vụ kiện đã cuốn hút thung lũng Silicon kể từ khi ông Musk nộp đơn khiếu nại vào năm 2024.

“Kết luận của bồi thẩm đoàn đã khẳng định rằng vụ kiện này thực chất là một nỗ lực đạo đức giả của một kẻ đạo đức giả nhằm phá hoại đối thủ cạnh tranh, đồng thời cố gắng khỏa lấp lịch sử dài những dự đoán rất sai lầm về những gì OpenAI đã và sẽ trở thành,” luật sư William Savitt của OpenAI chia sẻ với các phóng viên.

Luật sư của Musk hiện chưa phản hồi ngay lập tức trước yêu cầu bình luận.Musk nhìn chung có một hồ sơ thành tích ấn tượng trong các cuộc chiến pháp lý tại tòa án, nhưng ông chịu một vài thất bại nghiêm trọng trong vòng một năm qua. Tesla Inc., công ty xe điện của ông, đã phải nhận phán quyết bồi thường 243 triệu USD vào tháng 8 năm ngoái liên quan đến một vụ tai nạn chết người, và cá nhân Musk cũng đang đối mặt với khoản tiền phạt lên tới 2,6 tỉ USD sau khi thua kiện vào tháng 3 trong một vụ án do các nhà đầu tư của Twitter Inc. khởi xướng.

Bồi thẩm đoàn tại Oakland kết luận rằng từ nhiều năm trước, Musk đã nắm giữ đủ thông tin về các cáo buộc của mình để tiến hành khởi kiện sớm hơn mốc thời gian năm 2024. Chính vì lý do này, hội đồng xét xử đã không xem xét đến cáo buộc cốt lõi của Musk về việc OpenAI từ bỏ trách nhiệm phát triển trí tuệ nhân tạo vì lợi ích nhân loại khi chuyển hướng sang tối đa hóa lợi nhuận thương mại.

Trong suốt ba tuần, các bồi thẩm viên lắng nghe lời khai từ Musk, Altman, chủ tịch OpenAI Greg Brockman và nhiều nhân vật quan trọng khác, những người từng chứng kiến trực tiếp mối quan hệ rạn nứt giữa họ bắt đầu từ gần một thập kỷ trước.

Bồi thẩm đoàn cũng được tiếp cận hàng trăm tin nhắn trao đổi riêng tư, nhật ký ghi chép và các tài liệu nội bộ của công ty. Những dữ liệu này hé lộ góc nhìn hiếm hoi về bộ máy vận hành đầy biến động của cha đẻ ChatGPT trong suốt 11 năm qua, từ một công ty khởi nghiệp non trẻ vươn mình thành một doanh nghiệp có giá trị vốn hóa gần một ngàn tỉ USD.

Musk và OpenAI đã vẽ nên những bức tranh hoàn toàn trái ngược nhau về quá trình chuyển đổi đó trong suốt phiên tòa.

Đội ngũ pháp lý của Musk cho biết Altman và Brockman đã “đánh cắp một tổ chức từ thiện” khi họ quyết định tái cấu trúc OpenAI thành một doanh nghiệp thương mại. Musk cũng cáo buộc Microsoft Corp. đã tiếp tay cho sự phản bội này bằng cách đầu tư 13 tỉ USD vào OpenAI trong giai đoạn từ năm 2019 đến năm 2023.

Microsoft hoan nghênh phán quyết của bồi thẩm đoàn.

“Các sự kiện và mốc thời gian trong vụ kiện này từ lâu đã rõ ràng, và chúng tôi hoan nghênh quyết định của bồi thẩm đoàn khi bác bỏ các cáo buộc này vì quá hạn,” người phát ngôn của công ty cho biết. “Chúng tôi vẫn cam kết tiếp tục hợp tác với OpenAI để phát triển và mở rộng quy mô trí tuệ nhân tạo cho người dân cũng như các tổ chức trên toàn thế giới”.

Altman đã bị các luật sư của Musk mô tả như một nhà lãnh đạo doanh nghiệp dối trá. Họ đã khơi lại rất kỹ việc Altman từng bị phế truất ngắn ngủi khỏi vị trí CEO vào năm 2023 để chứng minh cho luận điểm rằng ngay cả hội đồng quản trị của OpenAI khi đó cũng không tin tưởng ông.

Phía Musk cũng nhấn mạnh khoản tài sản khổng lồ mà sự thành công của OpenAI đã mang lại cho các nhà sáng lập và những nhà đầu tư ban đầu.

Ông Brockman khai trước tòa rằng cổ phần của mình hiện trị giá gần 30 tỉ USD, trong khi cựu nhà khoa học trưởng Ilya Sutskever xác nhận số cổ phần ông nắm giữ có giá trị khoảng 7 tỉ USD. Giám đốc điều hành Microsoft Satya Nadella cho biết công ty từng đặt mục tiêu đạt mức lợi nhuận 92 tỉ USD từ khoản đầu tư này. Tính đến tháng 10, giá trị cổ phần mà Microsoft nắm giữ được định giá ở mức 135 tỉ USD.

Altman không sở hữu cổ phần trực tiếp, nhưng cho biết ông nắm giữ lợi ích tại các công ty khác có hoạt động kinh doanh với OpenAI. Trong đó bao gồm 1,7 tỉ USD cổ phần tại công ty năng lượng hạt nhân Helion Energy Inc., 633 triệu USD cổ phần tại công ty xử lý thanh toán Stripe và lượng cổ phiếu trị giá khoảng 25 triệu USD tại công ty bán dẫn Cerebras Systems Inc.

Trong khi đó, các luật sư của OpenAI đã khắc họa Musk như một đối thủ cạnh tranh đố kỵ. Họ cho rằng vị tỉ phú này đã rời bỏ công ty khởi nghiệp khi các nhà đồng sáng lập từ chối giao cho ông quyền kiểm soát toàn diện đối với tương lai của doanh nghiệp, để rồi cuối cùng ông phải tự thành lập một công ty đối thủ là xAI vào năm 2023.

OpenAI cho biết việc chuyển đổi từ một tổ chức từ thiện phi lợi nhuận sang một doanh nghiệp thương mại là yếu tố then chốt để đảm bảo nguồn vốn khổng lồ cần thiết, nhằm hoàn thành sứ mệnh tạo ra trí tuệ nhân tạo tổng hợp (AGI) mang lại lợi ích cho nhân loại.

Cả Altman và Brockman đều bày tỏ sự lo ngại đối với quan điểm lãnh đạo "được ăn cả, ngã về không" của Musk. Họ mô tả vị tỉ phú này là một người dễ thay đổi và nhanh chóng nổi giận khi mọi việc không diễn ra theo ý mình.

Brockman cũng hạ thấp sự hiểu biết kỹ thuật của Musk về công nghệ AI.

"Nghe này, ông ấy hiểu về tên lửa, ông ấy hiểu về xe điện," Chủ tịch OpenAI phát biểu. "Nhưng ông ấy không – và tôi tin là hiện vẫn không – hiểu về AI."

Những nhân chứng khác tham gia làm chứng cho OpenAI cho biết sứ mệnh thành lập của công ty vẫn được giữ nguyên vẹn, ngay cả khi quy mô và tầm ảnh hưởng của doanh nghiệp đã mở rộng. Họ chỉ ra rằng quỹ OpenAI (OpenAI Foundation) vẫn tiếp tục quản lý công ty vì lợi ích cộng đồng được thành lập vào năm ngoái.

Các cuộc chiến pháp lý của Musk với OpenAI vẫn còn lâu mới kết thúc. Ông Musk vẫn có quyền kháng cáo đối với phán quyết này.

Vị tỉ phú này cũng cáo buộc OpenAI và Microsoft đang tạo ra một liên minh độc quyền thông qua mối quan hệ hợp tác giữa hai bên. Ông cho biết tổ chức phi lợi nhuận này đã thúc ép các nhà đầu tư của mình không rót vốn cho các công ty khởi nghiệp AI đối thủ, gây thiệt hại cho các bên cạnh tranh bao gồm cả xAI của chính ông. Những cáo buộc đó nằm trong cùng một vụ kiện, nhưng thẩm phán Gonzalez Rogers đã lựa chọn chia vụ án thành nhiều giai đoạn khác nhau.

Sau phán quyết ngày thứ Hai, bà dự kiến sẽ tổ chức một phiên họp điều phối để thảo luận về các bước đi tiếp theo của vụ kiện.

Bên cạnh đó, xAI của Musk cũng đang theo đuổi các vụ kiện riêng rẽ khác với những cáo buộc về hành vi đánh cắp bí mật thương mại và vi phạm luật chống độc quyền chống lại công ty của Altman.