Dưới tác động ngày càng rõ của xung đột Trung Đông lên chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, các doanh nghiệp Việt Nam đang khẩn trương triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm nguồn cung xăng dầu và khí gas trong nước. Từ việc tìm nguồn thay thế, ưu tiên mua nguyên liệu nội địa đến chấp nhận mua trên thị trường giao ngay với giá cao, ngành năng lượng đang bước vào giai đoạn ứng phó chủ động trước rủi ro địa chính trị leo thang.

Chủ động tìm nguồn cung mới

Biến động tại Trung Đông đã khiến một số tuyến vận tải năng lượng quan trọng đối mặt nguy cơ gián đoạn, chi phí bảo hiểm và cước vận chuyển tăng mạnh. Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp khí và lọc hóa dầu trong nước buộc phải rà soát lại toàn bộ kế hoạch nhập khẩu.

Sau sự cố một lô LPG nhập khẩu từ Trung Đông không thể cập cảng đúng kế hoạch do ảnh hưởng chiến sự, Tổng công ty Khí Việt Nam đã kích hoạt loạt phương án dự phòng, bao gồm thu xếp nguồn LNG thay thế và tìm kiếm thêm nhà cung cấp ngoài khu vực truyền thống. Do nguồn LPG nhập khẩu chiếm tỉ trọng lớn trong tổng nhu cầu nội địa, việc đa dạng hóa nguồn hàng trở thành yêu cầu cấp bách.

Song song đó, các doanh nghiệp cũng tăng cường làm việc với đối tác tại khu vực Đông Nam Á và Trung Á nhằm bổ sung nguồn thiếu hụt. Các thị trường như Kazakhstan, Malaysia và Indonesia đang được xem xét như những lựa chọn thay thế trong trường hợp nguồn cung Trung Đông tiếp tục gặp rủi ro.

Cập nhật độc quyền từ nguồn tin thân cận với vấn đề chia sẻ với Bloomberg Businessweek Việt Nam cho biết, trước mắt các nhà máy trong nước sẽ tìm mua thông qua sàn giao dịch Singapore dù giá cao nhằm nhanh chóng bù đắp thiếu hụt và ưu tiên tăng dự trữ đề phòng chiến sự leo thang. Theo nguồn tin này, việc tiếp cận thị trường giao ngay giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn so với các hợp đồng dài hạn vốn đang chịu rủi ro chậm giao hoặc điều chỉnh điều khoản.

Giá cao cũng phải mua

Cùng với rủi ro nguồn cung, giá dầu thế giới đang duy trì ở mức cao. Cập nhật ngày 4.3 cho thấy dầu Brent dao động quanh ngưỡng 82 USD mỗi thùng, trong khi dầu WTI ở khoảng 76 USD mỗi thùng, phản ánh tâm lý lo ngại về nguy cơ gián đoạn vận chuyển qua các tuyến đường huyết mạch.

Trong bối cảnh đó, Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn, đơn vị vận hành Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, đã đề nghị được ưu tiên mua tối đa dầu thô nội địa đến hết quý III năm nay nhằm bảo đảm nguồn nguyên liệu ổn định. Do chi phí vận tải và bảo hiểm hàng hải tăng mạnh, giá dầu nhập khẩu từ Tây Phi, Địa Trung Hải hay Trung Đông đều chịu áp lực đáng kể.

Việc ưu tiên nguồn dầu trong nước giúp nhà máy hạn chế rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng và giảm phụ thuộc vào các tuyến vận chuyển quốc tế đang biến động. Dù giá cao hơn so với kế hoạch đầu năm, các doanh nghiệp cho rằng đảm bảo nguyên liệu cho sản xuất vẫn là ưu tiên hàng đầu, bởi gián đoạn vận hành sẽ gây thiệt hại lớn hơn nhiều so với chi phí mua hàng tăng thêm.

Ổn định thị trường trong nước

Ở cấp độ thị trường, các doanh nghiệp đầu mối xăng dầu và khí đốt đang phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý để theo dõi cung cầu, điều tiết tồn kho và duy trì nguồn hàng cho hệ thống phân phối. Lượng LNG đã được thu xếp bổ sung giúp bảo đảm nguồn cung cho sản xuất điện và công nghiệp trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng diễn biến hiện nay là lời nhắc nhở về mức độ phụ thuộc vào một số khu vực cung ứng chủ chốt. Về dài hạn, Việt Nam cần tiếp tục đa dạng hóa thị trường nhập khẩu, tăng quy mô dự trữ chiến lược và thúc đẩy các nguồn năng lượng thay thế nhằm giảm thiểu tác động từ các cú sốc địa chính trị.