Công ty cổ phần Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS, mã TCX), công ty con do ngân hàng Kỹ Thương (Techcombank), vừa báo lãi trước thuế quý III hơn 2.152 tỉ đồng, mức cao nhất theo quý từ trước đến nay. So với cùng kỳ, lợi nhuận tăng khoảng 128 tỉ đồng, tương đương 6%.

Chi phí tài chính tăng nhanh là yếu tố hạn chế mức tăng lợi nhuận. Theo tính toán của người viết, từ bốn nhóm hoạt động trong thông cáo TCBS, thu nhập kinh doanh trước chi phí tài chính thuần tăng khoảng 746 tỉ đồng. Trong khi đó, chi phí tài chính thuần tăng 588 tỉ đồng, từ 566 tỉ lên 1.154 tỉ đồng. Sau khi tính thêm chi phí quản lý và các khoản khác, phần lợi nhuận tăng thêm còn khoảng 128 tỉ đồng.

Khoản tăng 588 tỉ đồng này không chỉ gồm lãi vay. Trên báo cáo tài chính, riêng chi phí lãi vay quý III tăng khoảng 339 tỉ đồng, lên gần 876 tỉ đồng. Chi phí tài chính thuần còn chịu ảnh hưởng của các khoản thu, chi phí tài chính khác, trong đó có phí thu xếp vốn và phòng ngừa rủi ro.

Ưu tiên dư nợ và thị phần

Cuối tháng 9, dư nợ cho vay ký quỹ và ứng trước tiền bán của TCBS đạt gần 54.740 tỉ đồng, tăng 25% so với cuối năm 2025 và 31% so với cùng kỳ. Hoạt động này mang lại thu nhập lãi từ khách hàng, đồng thời phát sinh chi phí huy động phần vốn đi vay để tài trợ cho vay.

Theo thông cáo TCBS, thu nhập thuần từ cho vay ký quỹ và ứng trước tiền bán quý III đạt 1.548 tỉ đồng, tăng 55% so với cùng kỳ. Đây là chỉ tiêu theo các phân loại hoạt động của TCBS, không phải lợi nhuận sau chi phí tài chính của mảng cho vay. Phần tăng thêm khoảng 550 tỉ đồng, trong khi chi phí tài chính thuần của toàn công ty tăng 588 tỉ đồng .

Lựa chọn ưu tiên mở rộng dư nợ và thị phần đã được đề cập trước khi có kết quả quý III. Theo tường thuật của FiLi về cuộc gặp nhà đầu tư ngày 28.7, Phó tổng giám đốc Nguyễn Tuấn Anh cho biết biên lãi ròng mảng cho vay ký quỹ trong quý II giảm so với quý I do chi phí vốn tăng. Theo ông, công ty ưu tiên tăng dư nợ và thị phần hơn là tối ưu biên lãi. Ở hoạt động môi giới cổ phiếu, thị phần của TCBS trên HOSE đạt 10,03% trong quý III, lần đầu vượt 10%.

Ngoài tiền lãi, trong chín tháng TCBS ghi nhận khoảng 467 tỉ đồng ở nhóm chi phí tài chính khác, tương đương 16% tổng chi phí tài chính gần 2.925 tỉ đồng, theo thuyết minh 31 của báo cáo tài chính. Nhóm này bao gồm phí thu xếp, đại lý, pháp lý và chi phí phòng ngừa rủi ro cho các khoản vay ngoại tệ.

TCBS dùng hoán đổi và hợp đồng kỳ hạn để phòng ngừa rủi ro cho nguồn vay USD. Riêng chi phí phòng ngừa rủi ro ghi nhận với Techcombank, công ty mẹ, đạt khoảng 281 tỉ đồng trong chín tháng, so với gần 30 tỉ đồng cùng kỳ, theo thuyết minh 36.1 về giao dịch với các bên liên quan. Báo cáo không phân tách mức tăng do quy mô khoản vay hay do điều kiện và giá của các giao dịch phòng ngừa rủi ro.

Trong chín tháng, nợ vay tăng nhanh hơn dư nợ cho vay ký quỹ và ứng trước tiền bán. Theo thông cáo, tổng nợ vay của TCBS cuối quý III đạt hơn 46.900 tỉ đồng, tăng khoảng 38% so với cuối năm 2025; vốn vay quốc tế chiếm 54% và tỉ lệ nợ vay trên vốn chủ sở hữu ở mức 0,99 lần. Tính theo số tuyệt đối, nợ vay tăng khoảng 12.900 tỉ đồng, nhiều hơn mức tăng khoảng 10.900 tỉ đồng của dư nợ cho vay ký quỹ và ứng trước tiền bán.

Lợi nhuận trên nền vốn lớn hơn

Trong chín tháng đầu năm 2026, lợi nhuận sau thuế đạt hơn 4.587 tỉ đồng, tăng 13% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) giảm từ 1.390 xuống 1.378 đồng, tương đương 0,9%.

TCBS đang kinh doanh trên nền vốn chủ sở hữu hơn 47.400 tỉ đồng, thuộc nhóm lớn nhất ngành chứng khoán. Đợt IPO hoàn tất tháng 9.2025 đã bổ sung hơn 10.730 tỉ đồng vào vốn chủ sở hữu TCBS sau chi phí phát hành, đồng thời làm tăng số cổ phiếu. Khoản vốn này có mặt suốt chín tháng năm nay, so với vài tuần cuối kỳ chín tháng năm 2025. Công ty có thêm thời gian sử dụng vốn mới, còn lợi nhuận được chia trên số cổ phiếu bình quân tăng 14,3% so với cùng kỳ, theo số cổ phiếu bình quân tại thuyết minh 35.1.

Hai đợt trả cổ tức bằng cổ phiếu trong năm 2026 cũng làm số cổ phiếu tăng lên, nhưng TCBS đã điều chỉnh EPS cùng kỳ để so sánh. Các đợt này chuyển lợi nhuận giữ lại sang vốn điều lệ, không mang thêm tiền vào công ty như IPO.

Xét theo bộ phận, môi giới và dịch vụ khách hàng tăng gần 727 tỉ đồng lợi nhuận trước thuế trong chín tháng; tư vấn phát hành tăng khoảng 545 tỉ đồng. Tổng phần tăng của hai bộ phận là gần 1.272 tỉ đồng. TCBS thu phí dịch vụ thu xếp vốn cho doanh nghiệp, hoạt động cần ít vốn hơn so với cho vay hay nắm giữ tài sản đầu tư, theo chứng khoán HSC.

Cho vay ký quỹ được hạch toán trong bộ phận môi giới và dịch vụ khách hàng. Theo thuyết minh 36.2 ghi nhận bộ phận này chịu gần 1.728 tỉ đồng chi phí tài chính trong chín tháng, tăng từ khoảng 924 tỉ đồng cùng kỳ. Lợi nhuận bộ phận đã tính khoản chi phí đó, không phải số lãi trước chi phí vay.

Trong khi đó, lợi nhuận kinh doanh nguồn vốn và tự doanh giảm gần 632 tỉ đồng, tương đương 34%, khi chi phí hoạt động và chi phí tài chính thuần tăng. Mức giảm này khiến lợi nhuận trước thuế toàn công ty chỉ tăng khoảng 640 tỉ đồng, bằng một nửa phần tăng của hai bộ phận còn lại.

Tỉ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) 12 tháng gần nhất do TCBS công bố tại quý III cũng giảm từ 15,8% cùng kỳ xuống 13,8%. Trong báo cáo trước IPO ngày 19.8.2025, HSC đã dự báo ROE giảm trong năm 2025-2026 rồi cải thiện giai đoạn 2027-2029, khi lợi nhuận tăng và vốn được sử dụng hiệu quả hơn.

Việc lựa chọn ưu tiên dư nợ và thị phần cho thấy TCBS đặt trọng tâm chiến lược vào quy mô kinh doanh. Với nợ vay đã xấp xỉ vốn chủ sở hữu và hơn nửa là vốn vay quốc tế, lợi ích của việc mở rộng sẽ phụ thuộc cả vào thu nhập từ tài sản lẫn chi phí huy động và phòng ngừa rủi ro. Trong quý III, chi phí tài chính thuần tăng thêm đã tương đương gần bốn phần năm mức tăng thu nhập trước khoản chi phí này. Kết quả các quý tới sẽ cho thấy TCBS giữ lại được bao nhiêu lợi nhuận khi quy mô cho vay tiếp tục lớn lên.