Malaysia vừa nhận được một nhượng bộ quan trọng từ Iran trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại Trung Đông, khi các tàu chở dầu của nước này được miễn hoàn toàn phí quá cảnh tại Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược đang bị siết chặt kiểm soát. Thông tin được Bộ trưởng Giao thông Vận tải Anthony Loke xác nhận, cho thấy Kuala Lumpur vẫn duy trì được kênh ngoại giao hiệu quả với Tehran giữa lúc nhiều quốc gia đối mặt rủi ro gián đoạn năng lượng, hãng Bloomberg đưa tin.

Theo ông Loke, phía Iran khẳng định không áp dụng bất kỳ khoản phí nào đối với tàu Malaysia, nhấn mạnh mối quan hệ “thân thiện và tích cực” giữa hai nước. Trước đó, Iran đã cấp phép cho bảy tàu chở dầu Malaysia đi qua Hormuz, trong đó có các tàu thuộc Petronas, MISC và Sapura Energy, hiện đang bị mắc kẹt tại khu vực do căng thẳng quân sự leo thang.

Động thái này diễn ra sau khi Iran chính thức thông qua quy định thu phí đối với tàu thuyền nước ngoài, đồng thời cấm tàu mang cờ Mỹ và Israel đi qua eo biển. Trên thực tế, nhiều chủ tàu quốc tế cho biết họ đã bị yêu cầu cung cấp thông tin chi tiết về hàng hóa, thủy thủ đoàn, thậm chí phải trả phí thông qua các bên trung gian để được phép di chuyển. Việc Malaysia được miễn trừ cho thấy cách tiếp cận linh hoạt và thực dụng của nước này trong quan hệ với Iran, đặc biệt khi Thủ tướng Anwar Ibrahim công khai ủng hộ quyền bảo vệ chủ quyền của Tehran, đồng thời kêu gọi chấm dứt xung đột.

Trong khi đó, diễn biến trên thị trường năng lượng toàn cầu tiếp tục phản ánh mức độ bất ổn ngày càng lớn. Giá xăng tại Mỹ đã vượt mốc 4 USD mỗi gallon lần đầu tiên kể từ tháng Tám năm 2022, tăng hơn 1 USD kể từ khi xung đột nổ ra. Đây là một tín hiệu nhạy cảm về mặt chính trị đối với chính quyền Tổng thống Donald Trump, nhất là khi nước này đang bước vào chu kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Đáng chú ý, một báo cáo từ Wall Street Journal cho biết ông Trump đang cân nhắc chấm dứt chiến dịch quân sự נגד Iran ngay cả khi Eo biển Hormuz chưa được mở lại hoàn toàn. Thông tin này ngay lập tức tạo ra phản ứng trái chiều trên thị trường. Giá dầu WTI dao động mạnh, từng tăng gần 4% trước khi giảm về quanh mức 103 USD một thùng, trong khi thị trường chứng khoán Mỹ tăng điểm còn chứng khoán châu Á lại suy yếu.

Cùng lúc, các rủi ro an ninh tiếp tục hiện hữu. Một tàu chở dầu của Kuwait đã bị Iran tấn công gần Dubai, làm dấy lên lo ngại về an toàn hàng hải trong khu vực. Tại Iraq, một máy bay không người lái rơi xuống mỏ dầu lớn nhưng không gây thiệt hại, trong khi Saudi Arabia ghi nhận thương vong và thiệt hại tài sản do mảnh vỡ UAV.

Các chuyên gia cảnh báo rằng yếu tố quyết định giá năng lượng không nằm ở các tuyên bố chính trị mà ở thực tế nguồn cung bị gián đoạn. Theo Fereidun Fesharaki của FGE NexantECA, nếu Hormuz tiếp tục bị phong tỏa, giá dầu hoàn toàn có thể vọt lên 200 USD mỗi thùng. Điều này đặc biệt đáng lo ngại khi tuyến đường này chiếm khoảng một phần năm lưu lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu.

Ở châu Âu, giá khí đốt tạm thời hạ nhiệt do kỳ vọng giảm leo thang, nhưng vẫn tăng khoảng 70% trong tháng Ba, mức tăng mạnh nhất trong hơn bốn năm. Điều này cho thấy thị trường vẫn bị chi phối bởi tâm lý bất định, khi chưa có dấu hiệu rõ ràng về việc khôi phục hoàn toàn hoạt động tại Hormuz.