Một số nhà đầu tư Bitcoin đời đầu nổi bật nhất lại bước vào cuộc cạnh tranh. Lần này, họ tìm cách tận dụng đợt tăng giá mạnh của đồng tiền có diễn biến nổi bật nhất năm trong nhóm tiền mã hóa lớn.

Trong số những người góp phần thúc đẩy và hưởng lợi từ đợt tăng giá khoảng 3.000% của Zcash, đồng tiền mã hóa chú trọng quyền riêng tư cho phép người sở hữu che giấu giao dịch, có Cameron và Tyler Winklevoss của Gemini, cùng Barry Silbert, nhà sáng lập tập đoàn tiền mã hóa Digital Currency Group (DCG).

Anh em song sinh Winklevoss đang áp dụng lại chiến lược từng giúp họ trở thành tỉ phú khi Bitcoin tăng giá: Mua từ sớm và xây dựng các doanh nghiệp xoay quanh đồng tiền này. Silbert biết đến Bitcoin vào khoảng năm 2012, cùng thời điểm với hai anh em. Ông đi theo con đường tương tự, đầu tư sớm và lập các quỹ cho phép người khác đặt cược vào đà tăng giá của Bitcoin. Giờ đây, cả hai bên đều đầu tư mạnh vào hoạt động khai thác Zcash và cạnh tranh thu hút nhà đầu tư thông qua các quỹ của mình.

Trong những năm qua, anh em Winklevoss và Silbert vừa là đối tác, vừa là đối thủ trong giai đoạn thị trường tiền mã hóa bùng nổ rồi sụp đổ vào năm 2022. Hai bên từng có cuộc đối đầu gây chú ý sau sự đổ vỡ của chương trình Gemini Earn. Gần đây, họ tập trung vào hệ sinh thái Zcash, tạo ra cuộc đua giành vị thế chi phối cả ở các sản phẩm đầu tư trên Phố Wall lẫn hạ tầng khai thác.

“Với Zcash, mọi chuyện như đang lặp lại,” Cameron Winklevoss, chủ tịch Gemini, phát biểu tại hội nghị Token2049 ở Singapore hồi đầu tháng này. “Nếu có cỗ máy thời gian để trở lại năm 2013, bạn sẽ suy nghĩ và hành động khác đi thế nào? Tôi nghĩ hầu hết mọi người sẽ nói rằng họ muốn mua nhiều Bitcoin hơn và mua sớm hơn. Giờ đây, bạn có cơ hội đó với Zcash.”

Ra mắt cách đây khoảng một thập kỷ, Zcash đang thu hút sự quan tâm trở lại trong bối cảnh gia tăng lo ngại rằng trí tuệ nhân tạo giúp việc theo dõi hoạt động tài chính trên các blockchain công khai trở nên dễ dàng hơn. Làn sóng bắt cóc và cướp tài sản bằng bạo lực nhắm vào nhà đầu tư tiền mã hóa cũng làm gia tăng nỗi lo về việc để lộ tài sản.

Cả hai bên đều có thể hưởng lợi từ sự quan tâm ngày càng lớn dành cho Zcash, ngay cả khi cạnh tranh giành thị phần kinh doanh xoay quanh đồng tiền này. Không bên nào công khai mô tả các khoản đầu tư của mình là cuộc cạnh tranh với bên còn lại, trong khi đợt tăng giá đã thu hút thêm nhiều nhóm nhà đầu tư. Anh em Winklevoss và Silbert từ chối bình luận với Bloomberg News.

Chất xúc tác cho đợt tăng giá Zcash xuất hiện vào tháng 3.2025, khi một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ giúp gỡ bỏ nhiều bất định xoay quanh nhóm tiền mã hóa chú trọng quyền riêng tư. Điều này thúc đẩy những nhân vật có ảnh hưởng trên thị trường như Arthur Hayes quảng bá Zcash như một công cụ phòng hộ cho khoản đầu tư Bitcoin, giữa lúc đồng tiền mã hóa đầu tiên này đang trong đợt tăng giá lập kỷ lục.

“Ban đầu, động lực đến từ một câu chuyện đầu tư: quyền riêng tư trở lại thành chủ đề nóng, các nhà đầu tư nổi tiếng bắt đầu giới thiệu Zcash như một dạng Bitcoin có khả năng bảo mật giao dịch, rồi dòng tiền thực sự đổ vào,” Thomas Probst, chuyên gia phân tích nghiên cứu tại Kaiko, nhận định.

Anh em Winklevoss và Silbert đều nhanh chóng xây dựng một loạt đơn vị cạnh tranh với nhau. Cypherpunk Technologies và Fortitude Mining, lần lượt được anh em Winklevoss và Silbert hậu thuẫn, đã trở thành hai trong số những đơn vị khai thác Zcash lớn nhất. Các công ty này dự kiến chi hàng chục triệu USD để bổ sung năng lực tính toán, nhằm giành phần lớn hơn trong tổng phần thưởng khai thác.

Cần nói rõ rằng, tương tự khai thác Bitcoin, quá trình tạo ra ZEC, đồng tiền gốc của mạng lưới Zcash, là một cuộc cạnh tranh có tổng bằng không: Các đơn vị khai thác tranh nhau lượng tiền cố định được phát hành định kỳ, nên việc tăng công suất khai thác có tác động hạn chế đến giá. Một đơn vị càng có năng lực tính toán lớn, khả năng nhận phần thưởng cho việc xử lý giao dịch trên mạng lưới càng cao.

“Chúng tôi tin rằng Zcash là một trong những cơ hội hấp dẫn nhất trong lĩnh vực tài sản số,” Silbert cho biết trong một hồ sơ công bố hồi tháng 6.

Tháng 8, Grayscale, công ty thuộc DCG, trở thành đơn vị đầu tiên ra mắt quỹ ETF Zcash tại Mỹ, mở ra kênh dẫn vốn trực tiếp cho các nhà đầu tư tổ chức. ETF này được chuyển đổi từ một quỹ tín thác mà Grayscale thành lập năm 2013 dành cho các nhà đầu tư đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định. Tương tự Bitcoin, Zcash có nguồn cung tối đa cố định. Sự khan hiếm này góp phần khuếch đại đà tăng giá khi dòng vốn mới đổ vào.

“Đã có nỗ lực phối hợp giữa một số bên mua hoặc đơn vị khai thác quy mô lớn ở cả Mỹ và Trung Quốc,” Ethan Vera, giám đốc vận hành công ty dịch vụ khai thác tiền mã hóa Luxor Technology, cho biết. Ông nói thêm rằng từ đó, hoạt động này ngày càng lan rộng theo hiệu ứng tuyết lăn.

Fortitude cho biết sau các đợt lắp đặt thiết bị mới nhất, công ty dự kiến chiếm 20% tổng công suất khai thác của mạng lưới. Trong khi đó, Cypherpunk hiện nắm khoảng 20% công suất khai thác toàn mạng. Đầu tháng này, anh em Winklevoss đã nộp hồ sơ xin ra mắt quỹ ETF Zcash riêng.

Dù nhu cầu gia tăng, đợt tăng giá chóng mặt của Zcash kể từ giữa năm 2025 cũng đặt ra những thách thức riêng cho nhà đầu tư. Sự hiện diện ngày càng lớn của anh em Winklevoss và DCG khiến vấn đề tập trung công suất khai thác và quyền sở hữu đồng tiền này được chú ý hơn.

Tháng 5, một nhà nghiên cứu bảo mật đã sử dụng Claude của Anthropic để phát hiện lỗ hổng nghiêm trọng trong Zcash tồn tại nhiều năm mà chưa bị phát hiện. Lỗ hổng này có thể cho phép kẻ tấn công tạo ra lượng Zcash giả không giới hạn. Phát hiện đó đặt ra những câu hỏi mới về cách trí tuệ nhân tạo có thể định hình lại cuộc đua giữa những người bảo vệ mạng lưới tiền mã hóa và những kẻ tìm cách tấn công chúng.

Bên cạnh những lỗ hổng tiềm ẩn, việc đầu tư vào nhóm tiền mã hóa chú trọng quyền riêng tư còn đi kèm những rủi ro chính sách riêng. Các yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt hơn hoặc mối liên hệ tiềm tàng với những khoản thanh toán bất hợp pháp có thể khiến cơ quan quản lý tăng cường giám sát, thậm chí cấm các đồng tiền này.

“Rủi ro tiềm ẩn của nhóm tiền mã hóa chú trọng quyền riêng tư bắt nguồn từ sự thiếu minh bạch về các hoạt động và giao dịch,” Eric Jardine, trưởng bộ phận nghiên cứu tại Chainalysis, nhận định. “Các đối tượng phạm pháp có thể lạm dụng chúng để tránh bị cơ quan thực thi pháp luật phát hiện.”

Ngoài ra, luôn có rủi ro dòng tiền chuyển sang xu hướng đầu tư nóng tiếp theo. Trong nhiều năm, các nhà đầu tư tiền mã hóa liên tục chuyển từ đồng tiền này sang đồng tiền khác, rồi tìm đến NFT và memecoin khi chúng được thị trường ưa chuộng. Gần đây, giới đầu cơ tập trung vào chứng khoán liên quan đến AI và hàng loạt khoản đặt cược thông qua hợp đồng tương lai vĩnh cửu.

“Những người này không hẳn có niềm tin mạnh mẽ như những người tin vào Bitcoin từ thuở ban đầu,” Alexander Blume, nhà sáng lập kiêm tổng giám đốc công ty quản lý tài sản số Two Prime, cho biết. “Họ muốn kiếm tiền và hy vọng giá vẫn còn dư địa tăng.”