Tuần này hãy cùng chúng tôi nhìn vào một nghịch lý đang diễn ra trên thị trường chứng khoán Việt Nam: Câu chuyện tăng trưởng kinh tế của chúng ta vẫn còn đó, nhưng dòng tiền của các nhà đầu tư nước ngoài thì không.

Theo dữ liệu Bloomberg, tính từ đầu năm 2025 đến ngày 18.3.2026, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng khoảng 5,6 tỉ USD tại thị trường chứng khoán Việt Nam. Trong đó riêng năm 2025 ghi nhận hơn 4,7 tỉ USD bán ròng, và chưa đầy ba tháng đầu năm 2026 đã thêm khoảng 871 triệu USD.

Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở quy mô, mà ở tính liên tục. Trong hơn một năm qua, có tới ba quý nhà đầu tư nước ngoài miệt mài bán ròng, chỉ có ba tháng hiếm hoi đảo chiều sang mua ròng, với giai đoạn tích cực nhất là tháng 7.2025 với 298 triệu USD. Phần còn lại là một chuỗi rút vốn kéo dài, với đỉnh điểm lên tới 1,5 tỉ USD trong tháng 8.2025 - mức cao nhất trong khu vực Đông Nam Á cùng thời điểm.

Khi đặt trong bối cảnh khu vực, câu chuyện trở nên rõ nét hơn. Điển hình như tháng 2.2026, Thái Lan hút ròng tới 1,7 tỉ USD, còn Malaysia và Philippines cũng ghi nhận dòng tiền đổ vào, trong khi Việt Nam vẫn bị bán ròng 304 triệu USD.

Điều này cho thấy dòng vốn quốc tế không rời khỏi Đông Nam Á, mà đang được tái phân bổ. Và trong chu kỳ hiện tại, Việt Nam dường như chưa phải là điểm đến ưu tiên. “Việc bán ròng kéo dài cho thấy các yếu tố vĩ mô mang tính chu kỳ đang lấn át câu chuyện tăng trưởng mang tính cấu trúc của Việt Nam,” chuyên gia phân tích Sufianti của Bloomberg Intelligence cho biết.

Cụ thể hơn, bà Sufianti chỉ ra rằng hiệu suất thị trường chứng khoán Việt Nam suy yếu rõ rệt khi giá dầu vượt mốc 80 USD/thùng, trong bối cảnh Việt Nam là quốc gia nhập khẩu ròng năng lượng giữa xung đột Trung Đông. “Nếu giá dầu duy trì trên 80 USD/thùng, tâm lý thị trường nhiều khả năng sẽ tiếp tục mong manh,” bà nhận định. Trước đó, do biến động tỉ giá, các quỹ đầu tư châu Á cũng có sự dịch chuyển dòng vốn từ nơi có áp lực tỉ giá như Việt Nam để chuyển sang thị trường hiệu quả hơn như Hàn Quốc hay Nhật Bản.

Hai mặt của đồng xu

Tuy vậy, chính việc bị bán ròng lại đang tạo ra dư địa cho tương lai. Tính đến giữa tháng 3, phần lớn các cổ phiếu trong rổ FTSE Vietnam Index đều còn xa giới hạn sở hữu nước ngoài. Chỉ 4/31 cổ phiếu vượt mốc 50% room ngoại. Điều này đồng nghĩa với việc nếu dòng vốn - đặc biệt là dòng vốn thụ động - quay trở lại, thị trường sẽ có đủ khả năng hấp thụ.

Câu chuyện nâng hạng thị trường vì thế trở thành điểm neo kỳ vọng tiếp theo. Theo ước tính của Maybank, việc được nâng hạng lên thị trường mới nổi có thể thu hút khoảng 5-5,5 tỉ USD dòng vốn trong giai đoạn đầu, trong khi tổng giá trị đầu tư gián tiếp nước ngoài vào Việt Nam hiện đạt khoảng 30 tỉ USD, tương đương gần 6% GDP - thấp hơn đáng kể so với mức 8-25% của khu vực.

Ở góc nhìn từ thị trường nội địa, bà Nguyễn Hoài Thu, phó tổng giám đốc công ty quản lý quỹ VinaCapital, chỉ ra rằng thị trường Việt Nam vẫn còn nhỏ và ít được nghiên cứu: Khoảng 50 doanh nghiệp có vốn hóa trên 1 tỉ USD trong hơn 1.600 công ty niêm yết. Đồng thời, thị trường bị chi phối nhiều bởi nhà đầu tư cá nhân - nhóm dễ bị ảnh hưởng bởi tâm lý và xu hướng ngắn hạn.

“Điều này mở ra nhiều cơ hội đầu tư vẫn được định giá chưa đúng đắn,” bà Thu nhận định trong buổi thảo luận trực tuyến với chủ đề “Xem xét nâng hạng thị trường Việt Nam: Dòng vốn và chiến lược” do Bloomberg tổ chức ngày 19.3 vừa qua, dẫn chứng các nhóm như bảo hiểm, bán lẻ hay thậm chí các cổ phiếu bluechip từng bị bỏ quên vài năm trong quá khứ.

“Tình trạng vốn ngoại rút ra trong hai năm vừa qua đã khiến nhiều trái tim tan nát. Nhưng tôi tin rằng khi chúng ta được nâng hạng bởi FTSE Russell cũng như MSCI thời gian tới, cùng bức tranh tăng trưởng kinh tế tăng trưởng nổi bật, sẽ giúp các nhà đầu tư nước ngoài quan tâm nhiều hơn tới Việt Nam trong hai năm tới,” bà Thu nói.