Anthropic PBC vừa cáo buộc Alibaba Group, tập đoàn công nghệ khổng lồ của Trung Quốc, đã thực hiện một chiến dịch quy mô lớn nhằm truy cập "bất hợp pháp" vào mô hình trí tuệ nhân tạo Claude của mình thông qua hàng ngàn tài khoản giả mạo. Hành vi này đã phá vỡ quyết định ngăn chặn các sản phẩm của nhà phát triển AI Mỹ này tiếp cận thị trường Trung Quốc.

Theo thư do công ty khởi nghiệp AI này gửi cho một số thượng nghị sĩ Mỹ và các quan chức Nhà Trắng, Anthropic khẳng định chiến dịch do các bên vận hành có liên kết với phòng thí nghiệm AI Qwen của Alibaba thực hiện nhằm vào các tính năng đắt giá nhất của Claude, bao gồm kỹ nghệ phần mềm và khả năng suy luận tự chủ (agentic reasoning). Công ty cho biết đây là nỗ lực lớn nhất từ trước đến nay của một công ty Trung Quốc nhằm "đi ké" trên thành quả nghiên cứu của các phòng thí nghiệm hàng đầu nước Mỹ.

Trong thư, Anthropic cáo buộc rằng chiến dịch này liên quan đến 28,8 triệu lượt tương tác với Claude từ tháng 4 đến tháng 6 thông qua gần 25.000 tài khoản giả mạo, theo các nguồn tin thân cận với tài liệu này và một bản sao mà Bloomberg News tiếp cận được. Công ty cho biết chiến dịch của Alibaba tương tự như các nỗ lực trước đây của các nhà phát triển Trung Quốc khác mà Anthropic đã cảnh báo trong một bài đăng trên blog đầu năm nay.

Chứng chỉ lưu ký tại Mỹ (ADR) của Alibaba đã giảm xuống mức thấp nhất trong phiên sau tin tức này, giảm hơn 3% xuống còn 99,10 USD lúc 3:38 chiều thứ Tư tại New York.

Anthropic cảnh báo rằng Alibaba và các phòng thí nghiệm Trung Quốc khác đang sử dụng một cách có hệ thống và trái phép kết quả từ các mô hình hàng đầu của Mỹ để phát triển một thế hệ chatbot cạnh tranh với chi phí chỉ bằng một phần nhỏ thông qua một phương thức được gọi là "chưng cất đối nghịch" (hiểu đơn giản là sao chép kiến thức từ mô hình lớn, tiên tiến sau đó dùng huấn luyện mô hình nhỏ- biên tập). Công ty cảnh báo các hệ thống AI được xây dựng bằng phương pháp này thường thiếu các rào cản bảo mật, đồng thời thúc giục chính quyền Trump đẩy mạnh nỗ lực ngăn chặn tình trạng này.

"Các cuộc tấn công chưng cất này được thực hiện một cách bất hợp pháp, có hệ thống và ở quy mô công nghiệp nhằm thu hoạch các năng lực AI của Mỹ trên khắp các phòng thí nghiệm tiên phong và đóng gói lại thành sản phẩm của riêng họ mà không phải chịu chi phí đào tạo cũng như R&D cần thiết để huấn luyện các mô hình tiên phong của Mỹ," Anthropic viết trong thư.

Alibaba từ chối bình luận. Người phát ngôn của Anthropic từ chối đi vào chi tiết cụ thể về bức thư nhưng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chống lại hành vi chưng cất thông qua "hành động phối hợp giữa chính phủ và ngành công nghiệp."

Bức thư của Anthropic đánh dấu lời kêu gọi mới nhất từ các công ty AI hàng đầu nước Mỹ nhằm kiềm chế một số hình thức chưng cất, nơi các nhà phát triển huấn luyện các hệ thống bằng cách sử dụng kết quả từ một mô hình AI khác để tạo ra các tính năng tương tự trong một mô hình mới với chi phí thấp hơn nhiều. Dù được chấp nhận để huấn luyện các hệ thống nhỏ hơn, kém tiên tiến hơn, việc chưng cất vi phạm điều khoản sử dụng của các phòng thí nghiệm AI khi nó được sử dụng để sao chép một mô hình AI tiên tiến mà không có sự cho phép.

Phương thức này đã khiến các nhà phát triển Mỹ lo ngại đến mức Anthropic, OpenAI và Google của Alphabet đã bắt tay để chia sẻ thông tin về các nỗ lực chưng cất vi phạm điều khoản dịch vụ của họ. Anthropic và OpenAI đều từng cảnh báo rằng các công ty khởi nghiệp AI của Trung Quốc, bao gồm DeepSeek và Minimax, đã sử dụng phương thức chưng cất để phát triển các mô hình của riêng họ.

Các nhà lập pháp ở Washington đang tiến hành giải quyết các mối lo ngại của ngành công nghiệp Mỹ. Tại Thượng viện, thượng nghị sĩ Cộng hòa Bill Hagerty của bang Tennessee và thượng nghị sĩ Dân chủ Andy Kim của bang New Jersey có kế hoạch đưa ra một bản sửa đổi cho luật quốc phòng bắt buộc phải thông qua sớm nhất là vào thứ Tư, nhằm đưa vào danh sách đen hoặc trừng phạt bất kỳ công ty Trung Quốc nào bị phát hiện truy cập trái phép vào dữ liệu đầu ra của mô hình AI Mỹ để hỗ trợ huấn luyện các mô hình cạnh tranh, theo một nguồn tin thân cận với vấn đề này.

Hiện chưa rõ liệu bản sửa đổi có giành được đủ sự ủng hộ để được đưa vào phiên bản cuối cùng của dự luật quốc phòng hay không. Một dự luật lưỡng đảng liên quan tại Hạ viện, do hạ nghị sĩ Cộng hòa Bill Huizenga của bang Michigan và hạ nghị sĩ Dân chủ Sydney Kamlager-Dove ủng hộ, cũng đang được xem xét để đưa vào biện pháp quốc phòng hàng năm.

Những đề xuất đó được đưa ra sau các bước đi ban đầu của chính quyền Trump về vấn đề này. Vào tháng 4, giám đốc văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ Nhà Trắng Michael Kratsios công bố một bản ghi nhớ cho thấy Mỹ sẽ giúp ngăn chặn nỗ lực của các công ty Trung Quốc nhằm khai thác dữ liệu đầu ra từ các mô hình của Mỹ. Bản ghi nhớ mô tả hành vi này khác với các hoạt động nghiên cứu hợp pháp do "quy mô công nghiệp" và sự phụ thuộc vào hàng ngàn tài khoản trung gian.

Anthropic cho biết chiến dịch của Alibaba diễn ra sau khi Kratsios công bố bản ghi nhớ, bất chấp những cảnh báo của chính quyền. Công ty cảnh báo rằng việc không phản hồi các nỗ lực như vậy có nguy cơ khiến Trung Quốc thu hẹp khoảng cách với Mỹ trong lĩnh vực AI, gây ra mối đe dọa đối với an ninh quốc gia.

Các cáo buộc chống lại Alibaba làm gia tăng áp lực chính trị ở Washington đối với công ty này, vốn đã bị đưa vào danh sách đen của bộ Quốc phòng Mỹ hồi đầu tháng này vì bị cáo buộc hỗ trợ các lực lượng vũ trang Trung Quốc, diễn biến được trích dẫn trong thư của Anthropic. Alibaba khẳng định họ không có mối liên hệ nào với quân đội Trung Quốc và đã kiện Lầu Năm Góc trong tuần này để yêu cầu gỡ bỏ định danh trên.

Đối với Anthropic, mối đe dọa từ các sản phẩm tương tự giá rẻ hơn từ Trung Quốc làm giảm lượng khách hàng đang hiện hữu rõ rệt khi công ty, được các nhà đầu tư tư nhân định giá 965 tỉ USD, đang chuẩn bị cho một đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Các quan chức Mỹ ước tính rằng hoạt động chưng cất trái phép khiến các phòng thí nghiệm ở thung lũng Silicon thiệt hại hàng tỉ USD, theo tin đã đưa của Bloomberg.

Với bức thư của mình, Anthropic đang thúc giục Mỹ làm rõ các hướng dẫn chống độc quyền nhằm cho phép chia sẻ nhiều thông tin hơn giữa các công ty Mỹ về hành vi chưng cất. Công ty lặp lại sự ủng hộ đối với các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip AI tiên tiến và yêu cầu Mỹ trừng phạt các công ty sử dụng phương thức chưng cất để thu thập thông tin giá trị nhằm tạo ra các mô hình của riêng họ.

Các lời kêu gọi của Anthropic về việc hỗ trợ thêm từ chính phủ nhằm chống lại những gì họ coi là hành vi không công bằng của các đối thủ Trung Quốc có thể không tìm thấy sự đồng thuận hoàn toàn từ Nhà Trắng. Công ty đang vướng vào một cuộc tranh chấp mới với chính quyền Trump, khi chưa đầy hai tuần trước đã áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với hai mô hình hàng đầu của Anthropic vì lý do an ninh.

Ngay cả sau các cuộc họp giữa đội ngũ kỹ thuật cấp cao của Anthropic và các quan chức Nhà Trắng vào tuần trước, rất ít tiến triển được thực hiện nhằm xoa dịu căng thẳng và khôi phục dịch vụ cho các hệ thống AI Fable 5 và Mythos 5 của công ty. Công ty đã vô hiệu hóa quyền truy cập vào các mô hình này hơn một tuần trước, sau khi bộ Thương mại áp đặt các hạn chế nhằm ngăn chặn người nước ngoài sử dụng các công cụ AI đó.