Nhà máy mới của Tokuyama tại miền Nam Việt Nam vừa được khánh thành, đảm nhiệm các công đoạn đập nhỏ, làm sạch và phân tích polysilicon trước khi vật liệu này được đưa vào quá trình sản xuất phiến bán dẫn. Công ty con do Tokuyama sở hữu 100% vốn vận hành cơ sở để bảo vệ các công nghệ độc quyền.

Tokuyama đầu tư 60 triệu USD cho nhà máy, hướng tới công suất 4.000 tấn mỗi năm. Sau giai đoạn vận hành thử, cơ sở dự kiến bắt đầu sản xuất thương mại từ năm 2027.

“Đây là một bước tiến lớn hỗ trợ cho chiến lược phát triển của Tokuyama”, Chủ tịch Hiroshi Yokota phát biểu tại lễ khánh thành ở TP.HCM. Nhà máy Việt Nam sẽ trở thành một mắt xích mới trong mạng lưới sản xuất polysilicon của Tokuyama, vốn lâu nay tập trung tại Nhật Bản.

Polysilicon là nguyên liệu quan trọng để sản xuất wafer silicon, nền tảng của nhiều loại chip. Tokuyama hiện có khả năng tinh chế vật liệu này xuống mức tạp chất chỉ 1 phần nghìn tỷ, thuộc nhóm tinh khiết nhất thế giới. Công ty đứng thứ ba toàn cầu về polysilicon dành cho ngành bán dẫn, với thị phần khoảng 20%.

Việc sản xuất tại Việt Nam có một điểm đáng chú ý là nhiều công đoạn vẫn dựa vào lao động thủ công. Công nhân sẽ nghiền các thanh polysilicon thành những miếng nhỏ để đưa vào lò nung của khách hàng. Tokuyama cho rằng cách làm này giúp hạn chế nguy cơ nhiễm hạt kim loại từ máy móc và cho phép kiểm soát kích thước vật liệu chính xác hơn.

Theo Kazuhiro Kawaguchi, Tổng giám đốc công ty con của Tokuyama tại Việt Nam, kinh nghiệm của các thực tập sinh kỹ thuật Việt Nam từng làm việc tại nhà máy của công ty ở Nhật Bản góp phần vào quyết định đầu tư. “Chúng tôi biết người lao động Việt Nam chăm chỉ như thế nào”, ông nói.

Việt Nam cũng nhận được sự hỗ trợ từ Chính phủ Nhật Bản cho dự án. Tokuyama đã được cấp khoản trợ cấp lên tới 4 tỉ yên, tương đương 25,2 triệu USD, để phục vụ kế hoạch mở rộng sản xuất tại Việt Nam.

Mở rộng công suất để đón nhu cầu chip AI

Malaysia là mắt xích thứ hai trong kế hoạch tái cấu trúc chuỗi cung ứng của Tokuyama. Công ty dự kiến hoàn thành một cơ sở tại đây vào mùa xuân năm tới, chuyên tổng hợp và lắng đọng polysilicon. Nhà máy được vận hành thông qua liên doanh giữa Tokuyama và OCI của Hàn Quốc, với tổng vốn đầu tư khoảng 300 triệu USD.

Cơ sở này dự kiến sản xuất 8.000 tấn polysilicon dạng thanh mỗi năm, trong đó Tokuyama sẽ bao tiêu khoảng một nửa sản lượng. Khi nhà máy tại Malaysia và Việt Nam cùng vận hành, tổng công suất của Tokuyama, bao gồm cả cơ sở tại Nhật Bản, sẽ tăng 50%, lên 12.500 tấn mỗi năm.

Việc phân tán sản xuất diễn ra sau khi khách hàng của Tokuyama thúc giục công ty giảm rủi ro từ mô hình tập trung. Sau đại dịch COVID-19, những đứt gãy trong chuỗi cung ứng khiến các nhà sản xuất chip chú trọng hơn đến khả năng duy trì nguồn cung khi một cơ sở gặp sự cố.

Động thái này diễn ra đúng lúc ngành bán dẫn bước vào một chu kỳ đầu tư mới. Theo SEMI, lượng xuất khẩu wafer silicon dự kiến đạt 15,5 tỉ inch vuông vào năm 2028, tăng khoảng 20% so với năm 2025. Nhu cầu polysilicon siêu tinh khiết cũng tăng theo khi các hãng chip đẩy mạnh đầu tư phục vụ AI, trong đó có các linh kiện bộ nhớ băng thông cao (HBM).

Tokuyama dự báo nhu cầu từ khách hàng sẽ vượt công suất của nhà máy tại Nhật Bản vào khoảng năm 2027. Sản lượng bổ sung từ Việt Nam và Malaysia được dự báo sẽ được tiêu thụ hết trong khoảng 3 đến 4 năm tới, dựa trên triển vọng hiện tại.

Nhà máy tại Việt Nam còn đủ không gian để tăng gấp đôi công suất. Tokuyama cũng sẽ xem xét mở rộng tại cả ba cơ sở khi nhu cầu tăng lên, trong khi nhà máy tại Nhật Bản đã tiến gần giới hạn công suất.

Kế hoạch mở rộng phản ánh sự thay đổi trong ưu tiên đầu tư của Tokuyama. Các vật liệu điện tử tiên tiến, trong đó có polysilicon, được công ty xác định là một trong những động lực tăng trưởng chính trong kế hoạch trung hạn bắt đầu từ năm tài chính 2026.

Tokuyama dự kiến lợi nhuận hoạt động từ mảng này đạt 37,1 tỉ yên vào năm tài chính 2030, cao hơn gấp đôi so với năm tài chính 2025 và chiếm hơn một nửa lợi nhuận hoạt động của toàn tập đoàn.

Việc Tokuyama chọn Việt Nam và Malaysia cũng cho thấy vai trò ngày càng lớn của Đông Nam Á trong chuỗi cung ứng bán dẫn châu Á. Thay vì tập trung toàn bộ công đoạn tại Nhật Bản, doanh nghiệp Nhật đang xây dựng mạng lưới sản xuất phân tán hơn, vừa đáp ứng nhu cầu của khách hàng, vừa giảm tác động từ những sự cố có thể xảy ra tại một địa điểm duy nhất.