Thị trường tài chính toàn cầu bất ngờ chao đảo khi các chỉ số chứng khoán Mỹ giảm hơn 2% và đồng USD suy yếu so với hầu hết các đồng tiền chủ chốt, sau những phát biểu mới nhất của Tổng thống Donald Trump liên quan đến kế hoạch giành quyền kiểm soát Greenland. Diễn biến này chấm dứt giai đoạn giao dịch kéo dài nhiều tuần trong trạng thái trầm lắng và biến động thấp.

Chỉ số VIX, thước đo mức biến động kỳ vọng của thị trường chứng khoán, tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 11. Thước đo biến động tiền tệ của JPMorgan Chase & Co. cũng leo lên đỉnh nhiều tháng. Trên thị trường trái phiếu, lợi suất kỳ hạn 30 năm tiến sát mốc 5%, trong khi các hợp đồng quyền chọn cho thấy giới giao dịch bắt đầu đặt cược vào khả năng lợi suất 10 năm tăng nhanh trong thời gian tới.

Cú sốc đến trong bối cảnh thị trường vừa trải qua giai đoạn yên ả hiếm thấy, với cổ phiếu tăng chậm nhưng đều và lợi suất trái phiếu dao động trong biên độ hẹp. Khi ông Trump đe dọa áp thuế mới với các đồng minh châu Âu và căng thẳng quanh Greenland leo thang, lo ngại về một làn sóng bán tháo tài sản Mỹ lại xuất hiện, gợi nhớ tới đợt biến động mạnh hồi tháng 4 năm ngoái.

“Rủi ro lớn nhất là nhà đầu tư bắt đầu nghi ngờ sức hấp dẫn của tài sản Mỹ,” Shiyan Cao, chuyên gia tại quỹ Winshore Capital, nhận định. Theo ông, yếu tố chính trị đang buộc thị trường phải cộng thêm phần bù rủi ro, ngay cả khi các chỉ báo kinh tế cơ bản chưa cho thấy dấu hiệu xấu rõ rệt.

Bên cạnh yếu tố địa chính trị, thị trường còn chịu tác động từ đợt bán tháo trái phiếu Nhật Bản, làm gia tăng biến động trên thị trường lãi suất toàn cầu. Vàng, tài sản trú ẩn truyền thống, lập mức cao kỷ lục mới khi dòng tiền tìm nơi an toàn.

Một điểm nóng khác là phiên điều trần sắp tới tại Tòa án Tối cao về khả năng Tổng thống Trump tìm cách sa thải Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Lisa Cook. Wells Fargo cảnh báo rằng nếu phán quyết cho phép điều này, niềm tin vào tính độc lập của ngân hàng trung ương có thể bị tổn hại, kéo theo rủi ro lớn cho thị trường trái phiếu.

Trong khi đó, nhiều nhà đầu tư bắt đầu tăng cường các vị thế phòng hộ. Michael Thompson, đồng quản lý danh mục tại Little Harbor Advisors, cho rằng việc cổ phiếu và trái phiếu cùng lúc giảm là tín hiệu mang tính hệ thống, phản ánh tâm lý né rủi ro lan rộng hơn là phản ứng nhất thời.

Dù vậy, không phải ai cũng tin rằng sẽ xảy ra một làn sóng rút vốn lớn khỏi Mỹ. Quỹ hưu trí Đan Mạch AkademikerPension tuyên bố sẽ bán hết trái phiếu Kho bạc Mỹ vì lo ngại rủi ro chính sách, nhưng quy mô chỉ khoảng 100 triệu USD. Tổng giám đốc UBS Sergio Ermotti nhận định việc đa dạng hóa rời khỏi Mỹ là rất khó, bởi đây vẫn là nền kinh tế lớn và sâu nhất thế giới.

Một số chiến lược quen thuộc trong môi trường biến động thấp, như giao dịch carry trade, vẫn thu hút sự quan tâm sau khi mang lại lợi suất gần 18% trong năm qua. Đồng yen gần như đi ngang, trong khi tài sản tại các thị trường mới nổi giảm nhẹ sau nhiều tuần ổn định.

Theo chuyên gia Mohit Kumar của Jefferies Financial Group, căng thẳng quanh Greenland có thể sẽ được giải quyết bằng một thỏa thuận, nhưng quá trình đó có thể kéo dài, khiến thị trường phải đối mặt với giai đoạn biến động cao hơn. Trong kịch bản này, các tài sản hưởng lợi có thể là cổ phiếu quốc phòng, cổ phiếu tài chính và vàng, những nhóm đang được nhiều quỹ tăng tỷ trọng trong danh mục.