Số lượng siêu tàu chở dầu không bị trừng phạt đi qua eo biển Hormuz đã có dấu hiệu tăng trong những ngày gần đây, phần nào giúp thị trường dầu mỏ bớt căng thẳng sau đợt gián đoạn nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Theo dữ liệu theo dõi tàu biển do Bloomberg tổng hợp, bốn tàu, mỗi chiếc chở khoảng 2 triệu thùng dầu thô chủ yếu từ Iraq, đã rời eo biển kể từ ngày 10.5. Tốc độ này tương đương gần 2 triệu thùng/ngày. Dù vậy, trước chiến sự, mỗi ngày có khoảng 20 tàu dầu với nhiều kích cỡ khác nhau đi qua tuyến hàng hải này.

Các nhà giao dịch dầu đang theo dõi sát sao lưu lượng tàu đi qua Hormuz vì việc phong tỏa eo biển đã khiến nguồn cung toàn cầu giảm khoảng 1 tỉ thùng. Trong khi xuất khẩu từ các quốc gia ngoài Iran tăng dần, lượng hàng từ nước này đã giảm mạnh kể từ khi Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa.

Hormuz gần như bị chặn kể từ khi chiến sự bùng phát cuối tháng 2 và từ đó đến nay trở thành tâm điểm của các cuộc giằng co ngoại giao quốc tế.

Đầu tháng này, Iran đưa ra quy trình mới cho các tàu muốn đi qua Hormuz. Quy trình yêu cầu các tàu làm việc với một cơ quan mang tên Persian Gulf Strait Authority. Trong khi đó, Mỹ vẫn duy trì phong tỏa các cảng Iran từ khu vực rìa Vịnh Oman.

Tình hình này khiến giao thông hàng hải trong khu vực chậm lại dù một số tàu vẫn có thể đi qua nhờ các thỏa thuận giữa các chính phủ. Tuy nhiên, dù đã có một số tàu dầu thoát ra được, vẫn chưa rõ liệu các tàu này có sẵn sàng quay lại hay không do rủi ro vận tải biển là quá lớn.

Trong những tuần gần đây, một số tàu thương mại đã đi qua eo biển trong trạng thái tắt tín hiệu vệ tinh. Điều đó đồng nghĩa số lượng tàu thực tế có thể tăng thêm khi các tàu này xuất hiện trở lại bên ngoài Trung Đông. Tổng cộng có 38 tàu các loại, không chỉ tàu dầu, đi qua Hormuz theo cả hai chiều trong bảy ngày qua, cao gấp ba lần tuần kết thúc ngày 9.5. Phần lớn các tàu này di chuyển mà không phát tín hiệu cho đến khi tới vịnh Oman.

“Lưu lượng có tăng nhưng vẫn quá thấp nên chưa tạo ra khác biệt lớn,” ông Georgios Sakellariou, chuyên gia phân tích vận tải tại Signal Maritime, cho biết. “Vấn đề lớn nhất là ngay cả khi toàn bộ tàu dầu hiện có trong khu vực rời đi, sẽ chưa có tàu mới nào tiến vào trong thời gian tới.”

Trong số bốn siêu tàu rời đi và vẫn bật tín hiệu, ba chiếc chất dầu tại Iraq. Chiếc còn lại chở hàng từ UAE và Kuwait, theo dữ liệu theo dõi tàu biển.

Iran hôm thứ Năm cho biết nước này hiện cho phép tàu Trung Quốc đi qua eo biển Hormuz sau các cuộc trao đổi với Bộ Ngoại giao Trung Quốc. Một ngày trước đó, siêu tàu Yuan Hua Hu trở thành tàu chở dầu cỡ lớn VLCC thứ ba của Trung Quốc vượt qua tuyến đường này.

Xu hướng tương tự cũng xuất hiện ở các thị trường khác khi nhiều tàu chở khí hóa lỏng cỡ lớn đã làm gia tăng số chuyến qua Hormuz trong những ngày gần đây.

Việc theo dõi số lượng tàu qua Hormuz trở nên phức tạp hơn do một số tàu đi qua trong lúc tắt bộ phát tín hiệu vệ tinh. Tháng trước, lãnh đạo công ty giao dịch hàng hóa Mercuria Energy Group cho biết doanh nghiệp này đã đưa được tàu ra khỏi tuyến đường thủy nhưng từ chối tiết lộ chi tiết cách thực hiện.

Nguồn tin am hiểu tình hình cho biết các công ty dầu khí Trung Đông, bao gồm Saudi Arabia Aramco Trading và Abu Dhabi National Oil của UAE, cũng đã vận chuyển dầu thô qua tuyến hàng hải này kể từ khi eo biển bị phong tỏa.

— Với sự hỗ trợ của Prejula Prem