Tập đoàn SoftBank (SoftBank Group Corp.) đã công báo mức giảm lợi nhuận ròng hàng quý thấp hơn dự kiến, nhờ đòn bẩy lớn từ khoản cổ phần nắm giữ tại tập đoàn Intel (Intel Corp.) trong khi chờ đợi đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của OpenAI.

Nhà đầu tư công nghệ có trụ sở tại Tokyo này đã ghi nhận khoản lợi nhuận đầu tư 1,3 nghìn tỉ yên (tương đương 8,5 tỉ USD) từ cổ phiếu Intel — vốn đã tăng tới 216% trong quý kết thúc vào tháng 6. Công ty cho biết khoản đầu tư 2 tỉ USD vào cổ phiếu Intel hồi năm ngoái ở mức giá 23 USD/cổ phiếu đã giúp bù đắp cho việc thiếu hụt mức tăng định giá ở OpenAI.

Thu nhập ròng hàng quý của SoftBank chỉ giảm 18% xuống còn 347,3 tỉ yên, một phần cũng nhờ giá trị của ByteDance (công ty phát triển ứng dụng TikTok) tăng lên. Kết quả này đạt được bất chấp đà sụt giảm ở những nơi khác thuộc danh mục các công ty khởi nghiệp do Quỹ Vision Fund (cánh tay đầu tư chủ lực của tập đoàn) nắm giữ. Mức dự báo trước đó của thị trường chỉ đạt 166 tỉ yên, dựa trên khảo sát trung bình từ 4 chuyên gia phân tích.

Đơn vị chống lưng tại Nhật Bản của OpenAI đang trở thành tâm điểm chú ý trong bối cảnh mối lo ngại ngày càng tăng về mức độ nợ đọng mà SoftBank cùng các nhà cung cấp dịch vụ trí tuệ nhân tạo (AI) đang gánh chịu để đón đầu đà tăng trưởng cầu theo dự báo. Nhà sáng lập Masayoshi Son đã tập trung toàn bộ nguồn lực của SoftBank trên khắp phân phúc AI, đẩy đòn bẩy trên bảng cân đối kế toán lên cao và đặt danh mục đầu tư của công ty trước sự biến động dữ dội của ngành với hy vọng thu về thành quả trong dài hạn.

"Chúng tôi cố gắng giữ vững định hướng và không để bị ảnh hưởng bởi những biến động ngắn hạn, dù là tốt hay xấu," Giám đốc Tài chính (CFO) Yoshimitsu Goto phát biểu trong cuộc họp báo công bố kết quả kinh doanh hôm thứ Năm. "Điều quan trọng nằm ở nơi có sự tăng trưởng."

Sự hào hứng dành cho các cổ phiếu và công ty liên quan đến AI diễn ra không đồng đều trong năm nay. Các đối thủ tại Mỹ như OpenAI và Anthropic PBC tiếp tục huy động vốn với tốc độ chóng mặt, nhưng phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các đối thủ Trung Quốc có giá thành rẻ hơn với hiệu năng tương đương. Mức định giá của hai công ty tại San Francisco này đang tiến gần mốc 1.000 tỉ USD mỗi bên, nhưng mô hình kinh doanh của họ đang bị thách thức và những câu hỏi về khả năng sinh lời từ các khoản đầu tư khổng lồ vẫn tiếp tục kéo dài.

Những lo ngại này đang đè nặng lên SoftBank, khi tổng khoản đầu tư của tập đoàn này vào OpenAI dự kiến sẽ đạt gần 65 tỉ USD tính đến tháng 10. Nhà đầu tư Nhật Bản đã ký một khoản vay cầu nối (bridge loan) thời hạn một năm trị giá 40 tỉ USD để tài trợ cho các chi phí này. Tập đoàn cũng đã thu xếp một khoản vay bảo đảm (margin loan) trị giá 20 tỉ USD thế chấp bằng cổ phần tại công ty thiết kế chip Arm Holdings Plc, cùng một khoản vay 10 tỉ USD thế chấp bằng chính cổ phần tại OpenAI.

Trong tháng 6, SoftBank đã ngắn hạn trở thành công ty có giá trị vốn hóa lớn nhất trên Sở Giao dịch Chứng khoán Tokyo, nhờ làn sóng lạc quan xung quanh Arm, OpenAI và các kế hoạch đầu tư hạ tầng AI. Tuy nhiên, cổ phiếu của tập đoàn kể từ đó đã bốc hơi hơn một nửa mức tăng của năm nay, bị ảnh hưởng bởi các báo cáo về khả năng trì hoãn kế hoạch IPO của OpenAI, cũng như hàng loạt vụ tấn công mạng và các hành vi vi phạm khác liên quan đến OpenAI và các mô hình AI khác.

"Cuộc tranh luận xung quanh giá trị của các mô hình tiên phong (frontier model) đã trở nên gay gắt hơn, và việc tài trợ liên quan đến OpenAI vẫn chưa được giải quyết," chuyên gia phân tích Jesse Sobelson của BTIG viết trong một ghi chú trước khi kết quả kinh doanh hôm thứ Năm được công bố. Các nhà đầu tư từng kỳ vọng đợt IPO của OpenAI sẽ là một cách để tăng tính minh bạch cho danh mục đầu tư của SoftBank — nơi đang chứa hàng trăm công ty khởi nghiệp chưa niêm yết và thua lỗ bên cạnh nhà phát triển ChatGPT.

Ông Son đã mở rộng vị thế của SoftBank trên toàn bộ hệ sinh thái AI. Arm đang phát triển việc cung cấp các bộ xử lý trung tâm (CPU) tự thiết kế chuyên biệt cho các tiến trình AI, trong khi thương vụ thâu tóm trị giá 5,4 tỉ USD đang chờ xử lý đối với mảng robot của tập đoàn Thụy Sĩ ABB Ltd. dự kiến sẽ mang lại mức tăng doanh thu tức thì nhờ việc triển khai AI vào tự động hóa nhà máy.

Ông Son, người đã nhiều lần gọi các cuộc thảo luận về "bong bóng AI" là "vô lý", đã hứa sẽ xây dựng các trung tâm dữ liệu trên toàn cầu nhằm cung cấp năng lực tính toán khổng lồ cho OpenAI và các công ty khác đang đua nhau giành thị phần trong lĩnh vực công cụ và dịch vụ AI.

SoftBank đang dẫn đầu việc xây dựng một đại phức hợp trung tâm dữ liệu công suất 10 gigawatt tại bang Ohio (Mỹ) mà ông Son cho biết sẽ yêu cầu mức đầu tư lên tới 500 tỉ USD. Công ty cũng lên kế hoạch đầu tư tới 75 tỉ euro (87 tỉ USD) để xây dựng các trung tâm dữ liệu AI công suất 5 gigawatt tại Pháp.

Theo hỗ trợ từ Debby Wu và Mark Anderson