Cơn bùng nổ trí tuệ nhân tạo đang đẩy nhu cầu điện của các “ông lớn” công nghệ lên mức chưa từng có và Meta đang tìm đến một nguồn cung mới: năng lượng mặt trời từ quỹ đạo.

Năm 2024, các trung tâm dữ liệu của Meta tiêu thụ hơn 18.000 gigawatt-giờ điện, tương đương nhu cầu của 1,7 triệu hộ gia đình Mỹ. Để duy trì đà tăng trưởng của AI, công ty đã ký thỏa thuận với startup Overview Energy nhằm tiếp cận sớm 1 gigawatt công suất điện mặt trời thu từ không gian, nguồn năng lượng có thể hoạt động cả vào ban đêm.

Overview Energy đang phát triển hệ thống hàng ngàn vệ tinh thu năng lượng mặt trời ngoài khí quyển, chuyển đổi thành tia cận hồng ngoại và truyền xuống các trang trại điện mặt đất. Các tấm pin được thiết kế đặc biệt sẽ hấp thụ chùm tia này và chuyển hóa thành điện năng, cho phép trung tâm dữ liệu vận hành liên tục mà không phụ thuộc vào chu kỳ ngày–đêm. Công nghệ dự kiến được thử nghiệm trên quỹ đạo vào năm 2028 và thương mại hóa từ 2030. Điều khoản tài chính của thỏa thuận không được công bố.

Động thái này phản ánh áp lực ngày càng lớn về chi phí năng lượng. Theo BloombergNEF, chi phí xây dựng nhà máy điện turbin khí chu trình hỗn hợp đã tăng 66% chỉ trong hai năm, lên hơn 2.100 USD mỗi kilowatt vào năm 2024, trong khi thời gian xây dựng kéo dài thêm 23%.

Song song đó, nhu cầu điện từ các trung tâm dữ liệu tại Mỹ dự kiến tăng gần gấp ba, từ 40 GW hiện nay lên 106 GW vào năm 2035. Điều này đang gây áp lực lên lưới điện vốn đã bị quá tải, đồng thời buộc các công ty công nghệ như Meta và Microsoft phải tự tìm nguồn cung riêng, thường là khí tự nhiên, nhưng đi kèm rủi ro môi trường và phản đối từ cộng đồng.

Theo Nat Sahlstrom, phó chủ tịch phụ trách năng lượng và bền vững của Meta, điện mặt trời từ không gian có thể trở thành bước ngoặt nhờ tận dụng hạ tầng sẵn có trên mặt đất và cung cấp nguồn điện liên tục từ quỹ đạo.

Trong khi các trung tâm dữ liệu hiện nay phải dựa vào pin lưu trữ đắt đỏ hoặc nguồn điện bổ sung vào ban đêm, giải pháp của Overview Energy mở ra một hướng đi mới, tránh được những rào cản kỹ thuật và an toàn vốn gắn liền với các phương án truyền điện bằng laser hoặc vi sóng công suất cao.