Ngay cả Elon Musk gần đây cũng thừa nhận xAI, công ty AI mà ông sáp nhập vào SpaceX, vẫn là một tay chơi nhỏ trong ngành. Tại phiên tòa liên quan vụ kiện chống OpenAI hồi cuối tháng 4, Musk mô tả xAI là “rất nhỏ” và là “công ty nhỏ nhất trong số các công ty AI”.

Trong khi ChatGPT đã trở thành biểu tượng phổ biến của AI kể từ khi ra mắt cuối năm 2022, Grok mới chỉ xuất hiện cuối năm 2023 và vẫn gặp khó trong việc mở rộng tệp người dùng. Theo khảo sát của Recon Analytics giữa năm 2025, hơn 75% người được hỏi biết đến ChatGPT, bỏ xa các sản phẩm AI khác.

Musk từng đặt tham vọng biến Grok thành chatbot AI phổ biến nhất thế giới, với định vị là hệ thống “tìm kiếm sự thật tối đa” và ít “woke” hơn các đối thủ. Trong mùa hè năm 2025, ông dành phần lớn thời gian trực tiếp điều hành nhóm AI nhằm tăng tốc bắt kịp cuộc đua công nghệ.

Để thu hút người dùng, Grok được tích hợp nhiều tính năng táo bạo, bao gồm các chế độ cho phép tạo nội dung nhạy cảm hoặc mang tính khiêu khích. Một bản cập nhật hồi đầu năm nay cho phép người dùng “lột đồ ảo” nhân vật trong ảnh đã giúp lượt tải ứng dụng tăng mạnh. Tuy nhiên, tính năng này nhanh chóng gây tranh cãi khi bị lạm dụng với hình ảnh trẻ vị thành niên, buộc công ty phải hạn chế quyền truy cập sau sức ép từ cơ quan quản lý và giới lập pháp Mỹ.

Trong khi đó, mặt trận cạnh tranh khốc liệt nhất hiện nay nằm ở các trợ lý lập trình AI, lĩnh vực được doanh nghiệp ứng dụng mạnh nhờ khả năng tự động hóa viết mã và tăng năng suất kỹ sư phần mềm.

Theo Erik Bradley, giám đốc nghiên cứu tại Enterprise Technology Research (ETR), Grok gần như chưa tạo được dấu ấn đáng kể trong khối doanh nghiệp. Trái lại, Claude của Anthropic và Gemini của Google đang tăng trưởng rất nhanh.

Khảo sát khoảng 500 doanh nghiệp của ETR cho thấy 48% số công ty được hỏi đang sử dụng hoặc có kế hoạch tiếp tục dùng Claude, tăng mạnh so với mức 21% năm trước. Với Gemini, tỷ lệ này tăng từ 27% lên 40%. Trong khi đó, Grok chỉ tăng từ 4% lên 7%.

Sự chậm chân này đặt Musk trước áp lực phải chứng minh khả năng thương mại hóa AI trước thềm đợt IPO dự kiến của SpaceX trong năm nay.

Một trong những hướng đi mới của Musk là biến trung tâm dữ liệu Colossus 1 tại Memphis thành nền tảng điện toán phục vụ các công ty AI khác. Thỏa thuận cung cấp năng lực tính toán cho Anthropic được cho là có thể mang về khoảng 1 tỉ USD doanh thu mỗi năm.

Theo Arnal Dayaratna, chuyên gia tại IDC, động thái này cho thấy Musk đang chuyển hướng từ việc chỉ phát triển AI nội bộ sang khai thác hạ tầng AI như một mô hình kinh doanh độc lập.

Dù vậy, một số chuyên gia cho rằng còn quá sớm để loại Musk khỏi cuộc đua AI. Guillermo Rauch, CEO nền tảng AI Vercel, nhận định thị trường AI thay đổi rất nhanh và người dùng sẵn sàng chuyển sang mô hình mới nếu hiệu suất vượt trội.

“Một khi Elon thực sự tập trung, chúng ta có thể thấy ông ấy làm rất tốt”, Rauch nói.

Ông cho rằng giới phát triển phần mềm thường thay đổi công cụ AI liên tục, nên Grok vẫn có cơ hội nếu tung ra được mô hình mạnh hơn trong thời gian tới.

Đáng chú ý, việc Musk ký thỏa thuận hợp tác với Anthropic cũng phản ánh sự thay đổi trong quan hệ giữa hai bên. Chỉ vài tháng trước, ông từng công khai chỉ trích AI của Anthropic là “độc ác” và “ghét con người” trên mạng xã hội X.

Dù vậy, trong bối cảnh cuộc đua AI ngày càng tốn kém và cạnh tranh khốc liệt, Grok hiện vẫn bị xem là người đến sau đang cố gắng bắt kịp những đối thủ đã tạo được vị thế vững chắc trên thị trường toàn cầu.