Novaland đang chào bán cổ phiếu mới với giá 10.000 đồng, còn Hòa Bình quy đổi mỗi 10.000 đồng công nợ thành một cổ phiếu HBC. Một bên cần cổ đông nộp thêm tiền, bên kia chuyển khoản phải thu của chủ nợ sang cổ phần. Phiên 9.10, NVL đóng cửa ở 10.950 đồng, trong khi HBC ở mức 2.900 đồng, cách xa giá quy đổi.

Góp thêm tiền để giữ phần sở hữu

Tập đoàn Đầu tư Địa ốc No Va (Novaland) đang chào bán gần 800,7 triệu cổ phiếu với giá 10.000 đồng, dự kiến huy động khoảng 8.007 tỉ đồng. Thời gian đăng ký mua và nộp tiền kéo dài từ ngày 8 đến 29.10.2026.

Theo kế hoạch, khoảng 5.953,3 tỉ đồng được dùng trả gốc 13 lô trái phiếu của Novaland. Phần còn lại góp vào Nova Saigon Royal và No Va Thảo Điền để hai công ty con thanh toán trái phiếu. Số tiền thực tế giải ngân còn phụ thuộc lượng cổ phiếu bán được và tiến độ sử dụng vốn.

Nếu huy động và dùng đủ khoảng 8.007 tỉ đồng trả gốc trái phiếu theo kế hoạch, phần nợ này sẽ giảm tương ứng. So với khoảng 72.911 tỉ đồng nợ gốc vay và trái phiếu hợp nhất tại ngày 30.6, quy mô giảm tương đương gần 11%. Giữ nguyên các khoản nợ khác, số dư tính theo kịch bản còn khoảng 64.904 tỉ đồng; đây chưa phải dư nợ thực tế sau phát hành.

Cổ đông được mua một cổ phiếu mới cho mỗi ba cổ phiếu đang sở hữu. Thực hiện đủ quyền mua giúp họ duy trì tỉ lệ sở hữu xét riêng đợt phát hành này. Nếu toàn bộ cổ phiếu chào bán được phân phối và một cổ đông không mua thêm, tỉ lệ sở hữu của họ sẽ giảm: Chẳng hạn, mức 1% trước phát hành còn khoảng 0,75% sau phát hành.

Người không muốn góp thêm tiền có thể chuyển nhượng quyền mua một lần, trong thời gian từ ngày 8 đến 26.10, với giá do hai bên thỏa thuận. Nếu tìm được bên mua, cổ đông có thể thu tiền từ quyền mua được phân bổ mà không phải đóng thêm vốn.

Thị giá NVL ngày 9.10 cao hơn giá chào bán 950 đồng một cổ phiếu. Mức giá trên sàn này được ghi nhận sau ngày giao dịch không hưởng quyền 30.9; khoảng chênh tại một phiên chưa phải lợi nhuận của người đăng ký mua. Họ còn phải chờ đợt chào bán hoàn tất và cổ phiếu mới được đưa vào giao dịch, trong khi thị giá tiếp tục thay đổi.

Cổ phiếu mua theo quyền không bị hạn chế chuyển nhượng. Riêng phần không được cổ đông mua hết và được phân phối tiếp cho nhà đầu tư khác bị hạn chế chuyển nhượng một năm kể từ ngày kết thúc đợt chào bán.

Trước đợt gọi vốn này, Novaland đã huy động tiền từ người lao động qua chương trình chào bán cổ phiếu ESOP, hoàn tất ngày 9,10.2025. Gần 48,8 triệu cổ phiếu được bán với giá 10.000 đồng, mang về 487,5 tỉ đồng. Đợt cổ phiếu thưởng triển khai cùng thời gian được thực hiện riêng, không thu tiền từ người lao động.

Theo báo cáo tiến độ sử dụng vốn NVL công bố ngày 9.10.2026, công ty đã sử dụng 461,4 tỉ đồng từ đợt chào bán ESOP. Trong đó, 438,5 tỉ đồng được dùng thanh toán các khoản vay bên liên quan, gồm cả gốc và lãi; 22,9 tỉ đồng dùng trả lương và các khoản phải trả người lao động. Còn 26,1 tỉ đồng chưa được sử dụng.

Người lao động sau khi mua ESOP trở thành cổ đông, có quyền biểu quyết và nhận cổ tức nếu công ty chi trả. Báo cáo kết quả chào bán quy định hạn chế chuyển nhượng một năm kể từ ngày kết thúc phát hành 9.10.2025. Thời hạn này vừa kết thúc, trùng với đợt Novaland nhận tiền mua cổ phiếu mới từ ngày 8 đến 29.10.2026. Gần 48,8 triệu cổ phiếu ESOP chào bán bước qua thời hạn hạn chế đúng lúc doanh nghiệp gọi thêm vốn từ cổ đông hiện hữu. Giá mua thấp hơn giá trên sàn lúc phát hành chưa bảo đảm người lao động có lãi khi bán.

Chủ nợ trở thành cổ đông

Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình (HBC) hoàn tất đợt phát hành ngày 18.9.2026, phân phối hơn 51,4 triệu cổ phiếu cho 99 chủ nợ để hoán đổi khoảng 514,2 tỉ đồng công nợ. Doanh nghiệp chuyển phần công nợ được thỏa thuận sang vốn cổ phần, giảm áp lực thanh toán bằng tiền mà không nhận thêm tiền mặt từ giao dịch.

Gỗ An Cường là một trong những chủ nợ nhận cổ phiếu. Báo cáo tài chính hợp nhất soát xét bán niên của An Cường ghi nhận thỏa thuận hoán đổi với Hòa Bình ngày 28.5.2026. Đến báo cáo kết quả phát hành của Hòa Bình, khoản hoán đổi của An Cường là hơn 5,2 tỉ đồng, tương ứng 520.500 cổ phiếu.

Ngay ngày hoàn tất phát hành, HBC đóng cửa ở 3.600 đồng. Đến phiên 9.10, thị giá còn 2.900 đồng, thấp hơn giá quy đổi 10.000 đồng khoảng 71%. Cổ phiếu nhận từ đợt hoán đổi bị hạn chế chuyển nhượng một năm kể từ ngày kết thúc phát hành 18.9.2026, trừ các trường hợp được pháp luật cho phép. Chủ nợ vì thế phải chờ mới có thể bán lô cổ phiếu này theo điều kiện thông thường.

Chênh lệch với giá quy đổi chưa phải khoản lỗ đã thực hiện của chủ nợ. Trước khi đồng ý hoán đổi, họ phải cân nhắc khả năng và thời gian thu hồi khoản phải thu nếu tiếp tục đòi nợ, cùng rủi ro khi nhận cổ phiếu. Giữ khoản công nợ không bảo đảm sẽ nhận đủ tiền ngay, cũng như nhận cổ phần không bảo đảm thị giá sẽ phục hồi.

Qua hoán đổi, chủ nợ có phần sở hữu trong Hòa Bình và cơ hội hưởng lợi từ kết quả kinh doanh, nhận cổ tức nếu công ty chi trả hoặc bán cổ phiếu khi được phép. Cổ phần không kèm lịch thanh toán khoản phải thu; việc xử lý nghĩa vụ nợ cụ thể tuân theo thỏa thuận hoán đổi.

Nếu bớt áp lực thanh toán giúp Hòa Bình phục hồi hoạt động, người nhận cổ phiếu có thể hưởng lợi từ sự phục hồi đó. Đổi lại, số tiền thu về khi bán phụ thuộc giá cổ phiếu lúc giao dịch. An Cường đã nhận cổ phiếu cho phần công nợ hoán đổi, nhưng chưa thu tiền từ việc bán lô này. Kết quả thu hồi còn phụ thuộc cổ tức Hòa Bình chi trả và mức giá An Cường bán được sau thời gian hạn chế chuyển nhượng.