Dầu Brent có lúc tăng 13% và vượt 82 USD một thùng, trước khi thu hẹp phần lớn đà tăng. Lưu lượng tàu chở dầu qua eo biển Hormuz, điểm nghẽn ngoài khơi Iran vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu toàn cầu và lượng lớn khí đốt, gần như bị tê liệt. Nhiều chủ tàu và giới giao dịch tự tạm ngừng hoạt động kinh doanh khi xung đột lan rộng.

Giới chức Iran cho biết hôm Chủ Nhật rằng tuyến đường biển này vẫn mở, nhưng cũng xác nhận đã tấn công ba tàu chở dầu. Tổng thống Donald Trump tuyên bố lực lượng Mỹ đã đánh chìm chín tàu hải quân Iran và sẽ tiếp tục chiến dịch cho đến khi hoàn tất mọi mục tiêu.

Trước diễn biến leo thang, liên minh OPEC+ đã nhất trí trong cuộc họp định kỳ cuối tuần rằng họ sẽ nâng hạn ngạch thêm 206.000 thùng mỗi ngày từ tháng tới. Liên minh này, gồm Iran cùng Ả Rập Xê Út và Nga, vốn đã dự kiến sẽ tăng sản lượng ở mức khiêm tốn trước khi giao tranh bùng phát ngày thứ Bảy.

Cuộc chiến mở ra một giai đoạn đặc biệt rủi ro với thị trường dầu toàn cầu. Hôm thứ Bảy, Mỹ và Israel đã phóng tên lửa vào nhiều mục tiêu trên khắp Iran, đồng thời kêu gọi người dân lật đổ chính quyền Hồi giáo. Tehran đáp trả bằng loạt tấn công nhằm vào Israel, các căn cứ Mỹ và mục tiêu tại Ả Rập Xê Út, Qatar, UAE, Kuwait và Bahrain.

“Nếu tàu chở dầu sớm hoạt động trở lại, hoặc có tín hiệu hạ nhiệt đáng tin cậy hay các cuộc đàm phán sau hậu trường, giá dầu sẽ dịu lại,” Haris Khurshid, giám đốc đầu tư Karobaar Capital tại Chicago, nhận định. “Nếu không, thị trường nhiều khả năng sẽ neo ở vùng giá cao.”

Từ đầu năm đến nay, giá dầu đã tăng hai tháng liên tiếp do căng thẳng địa chính trị kéo dài và những gián đoạn nghẽn nguồn cung cục bộ. Đà tăng này diễn ra bất chấp dự báo phổ biến rằng thị trường có thể bị dư cung nghiêm trọng sau khi OPEC+ và nhiều quốc gia ngoài khối tăng sản lượng.

Nếu duy trì, chi phí năng lượng tăng sẽ làm tăng áp lực lạm phát toàn cầu. Điều này khiến công việc của các ngân hàng trung ương, trong đó có Fed, trở nên phức tạp hơn khi họ phải kiểm soát đà tăng giá đồng thời hỗ trợ tăng trưởng và việc làm.

Các nhà phân tích của Citigroup dự báo, trong kịch bản cơ sở, giá Brent sẽ dao động trong vùng 80 đến 90 USD một thùng ít nhất trong tuần tới.

Theo họ, kịch bản chính là ban lãnh đạo Iran thay đổi hoặc một chính quyền mới lên nắm quyền và có đủ khả năng chấm dứt chiến sự trong vòng một đến hai tuần. Một khả năng khác là Mỹ quyết định hạ nhiệt căng thẳng sau khi đạt được mục đích chính trị và làm suy yếu chương trình tên lửa cùng chương trình hạt nhân của Iran trong cùng một khoảng thời gian.

Morgan Stanley đã nâng dự báo giá Brent quý II lên 80 USD một thùng, từ mức 62,50 USD trước đó.

Iran hiện khai thác khoảng 3,3 triệu thùng mỗi ngày, tương đương 3% sản lượng toàn cầu. Tuy nhiên, quốc gia này có ảnh hưởng lớn hơn đối với nguồn cung năng lượng nhờ vị trí chiến lược sát eo biển Hormuz. Dầu từ vịnh Ba Tư phải đi qua tuyến đường này để tới các thị trường lớn như Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản.

Trả lời New York Times, ông Trump nói Mỹ dự kiến sẽ duy trì chiến dịch tấn công Iran trong “bốn đến năm tuần”. Ông cũng để ngỏ khả năng dỡ bỏ lệnh trừng phạt nếu ban lãnh đạo mới thể hiện lập trường “thực dụng” hơn.

Các nhà phân tích Goldman Sachs nhận định lưu lượng tàu chở dầu “bị gián đoạn đáng kể khi nhiều hãng vận tải, nhà sản xuất dầu và công ty bảo hiểm chuyển sang trạng thái thận trọng chờ đợi”. Tuy vậy, họ cho biết hiện chưa ghi nhận thiệt hại nào đối với sản lượng hoặc hạ tầng xuất khẩu dầu.

Theo Wood Mackenzie, nếu lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz không sớm khôi phục, giá dầu có thể vượt 100 USD một thùng. Ngay cả khi OPEC tăng sản lượng từ tháng 4, phần sản lượng bổ sung và công suất dự phòng của khối cũng khó có quá nhiều tác dụng nếu tuyến hàng hải này tiếp tục bị đóng.

Trước khi xung đột với Iran bùng nổ, tổng thống Trump đã theo đuổi đường lối đối ngoại ngày càng cứng rắn hơn. Cuối tháng 1, lực lượng Mỹ đã tiến vào Venezuela và bắt giữ cựu tổng thống Nicolás Maduro, sau đó tuyên bố kiểm soát ngành dầu mỏ nước này.

Giá dầu thô tăng sẽ dần đẩy giá các sản phẩm năng lượng lên cao, trong đó có xăng bán lẻ, một chỉ số nhạy cảm trong chính trường Mỹ.

Khi xung đột Trung Đông tiếp diễn, một lựa chọn của ông Trump là xả dầu từ kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược, nguồn dự trữ khẩn cấp được lưu trữ trong các hang ngầm lớn. Tính đến ngày 20.2, kho dự trữ này còn khoảng 415 triệu thùng, theo số liệu chính phủ.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế có trụ sở tại Paris cho biết thị trường đến nay vẫn “được cung ứng tốt”. Tổng giám đốc điều hành Fatih Birol cho biết tổ chức này đang liên lạc với các nhà sản xuất dầu trong khu vực và các chính phủ thành viên.