Thị trường xe điện Ấn Độ đang ghi nhận đà tăng trưởng mạnh khi người tiêu dùng chuyển sự chú ý sang các phương tiện tiết kiệm nhiên liệu hơn trong bối cảnh rủi ro địa chính trị tại Trung Đông khiến giá năng lượng biến động.

Theo dữ liệu mới nhất, doanh số xe điện tại Ấn Độ trong tháng 3 tăng 82% so với cùng kỳ năm trước, đạt 24.148 xe. Tính cả năm tài chính kết thúc vào tháng 3, tổng lượng xe điện bán ra đạt 233.246 chiếc, tăng 87%.

Đây là mức tăng đáng chú ý với thị trường ôtô lớn thứ ba thế giới, nơi doanh số xe du lịch và xe thương mại hằng năm vào khoảng 4,7 triệu chiếc. Sự bứt phá của xe điện đến từ nhiều yếu tố như lo ngại chi phí nhiên liệu, chính sách ưu đãi thuế, các chương trình giảm giá và loạt sản phẩm mới ra mắt.

Căng thẳng tại Iran gần đây khiến thị trường dầu mỏ toàn cầu biến động, làm dấy lên lo ngại hóa đơn nhiên liệu tại nhiều quốc gia châu Á sẽ tăng mạnh. Tại Ấn Độ, giá bán lẻ xăng dầu chưa tăng đột biến do các doanh nghiệp dầu khí nhà nước hấp thụ một phần chi phí, nhưng tâm lý người tiêu dùng đã thay đổi rõ rệt.

Nhiều khách hàng bắt đầu cân nhắc xe điện như giải pháp giảm phụ thuộc vào xăng dầu. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng động lực dài hạn lớn hơn sẽ đến từ các tiêu chuẩn khí thải mới của chính phủ.

Theo đề xuất vừa công bố, từ tháng 4 năm tới, các hãng xe phải giảm lượng phát thải carbon trung bình của toàn bộ danh mục sản phẩm từ 18,8% đến 19,5% ngay trong năm đầu triển khai. Đến năm 2032, mức cắt giảm dự kiến tăng lên 32,3% đến 33,1%, tùy trọng lượng xe.

Các quy định này buộc doanh nghiệp tăng tốc đầu tư xe điện và xe công nghệ sạch nếu muốn duy trì tăng trưởng. Nhiều chuyên gia nhận định tỷ trọng xe điện trong tổng doanh số ôtô tại Ấn Độ có thể tăng lên khoảng 10% vào năm tài chính 2028 và tiến tới gần 19% vào năm 2032.

Nếu kịch bản này xảy ra, doanh số xe điện hằng năm tại Ấn Độ có thể sớm vượt mốc 500.000 chiếc trong vài năm tới và chạm 1 triệu xe vào giai đoạn sau đó.

Hiện Tata Motors, Mahindra Group và JSW MG Motor đang dẫn dắt thị trường, chiếm gần 85% doanh số xe điện tháng 3. Nhiều hãng khác cũng đẩy mạnh kế hoạch tham gia cuộc đua. Honda đã thử nghiệm mẫu xe điện đầu tiên cho thị trường Ấn Độ, trong khi tập đoàn JSW tìm kiếm hợp tác công nghệ để phát triển thương hiệu ôtô riêng.

Dù tăng trưởng nhanh, xe điện tại Ấn Độ vẫn mới chiếm khoảng 5% tổng doanh số xe, thấp hơn đáng kể so với Thái Lan, Indonesia hay Việt Nam. Nguyên nhân chủ yếu là giá xe cao, hạ tầng sạc còn hạn chế, thị trường xe cũ chưa phát triển và tâm lý lo ngại quãng đường di chuyển.

Phân khúc xe điện hiện nay tập trung nhiều vào SUV hoặc mẫu xe giá cao. Chẳng hạn, giá khởi điểm xe điện của Tata cao hơn gần 1,5 lần so với phiên bản chạy xăng cùng dòng.

Trong khi đó, người mua có ngân sách thấp lại có thêm lựa chọn xe chạy khí nén thiên nhiên CNG, vốn có chi phí nhiên liệu thấp hơn xăng. Tỷ trọng xe CNG tại Ấn Độ đã tăng từ 17,6% lên 23% chỉ sau một năm.

Các chuyên gia cho rằng giai đoạn chuyển đổi tại Ấn Độ sẽ diễn ra theo hướng đa công nghệ, gồm xe điện, hybrid và CNG. Trong ngắn hạn, xe điện sẽ hấp dẫn nhất với các hộ gia đình đô thị mua chiếc xe thứ hai để đi lại hằng ngày trong thành phố.

Để bùng nổ trên diện rộng, thị trường cần thêm mẫu xe điện phổ thông, pin rẻ hơn và mạng lưới sạc thuận tiện hơn.