DeepSeek và Huawei Technologies Co. đang từng bước bào mòn một trong những lợi thế quan trọng nhất của Nvidia Corp. tại Trung Quốc. Trong quá trình đó, hai công ty đang xây dựng một cây cầu có thể giúp các doanh nghiệp AI Trung Quốc vẫn phụ thuộc vào phần cứng Mỹ chuyển sang các lựa chọn nội địa dễ dàng hơn nhiều.

Công ty phát triển mô hình AI có trụ sở tại Hàng Châu và tập đoàn viễn thông khổng lồ ở Thâm Quyến đang hợp tác về phần mềm, một yếu tố chưa được đánh giá đúng mức nhưng đóng vai trò quan trọng trong vị thế thống trị toàn cầu của Nvidia. Phần cứng của nhà sản xuất chip có trụ sở tại Santa Clara nhận được phần lớn sự chú ý, nhưng hệ sinh thái phần mềm vượt trội từ lâu đã mang lại cho các nhà phát triển thêm một lý do mạnh mẽ để tiếp tục sử dụng chip của Nvidia, ngay cả khi Huawei tích cực thúc đẩy việc phân phối các sản phẩm thay thế trong nước.

DeepSeek đã phát triển lại các công cụ TileLang, vốn giúp các nhà phát triển tối ưu hóa hiệu suất của chip AI, cho nền tảng Ascend của Huawei. Công ty cũng cung cấp các công cụ này dưới dạng mã nguồn mở, tức miễn phí cho những bên khác sử dụng, theo một bài đăng trên WeChat ca ngợi sự hợp tác giữa hai bên. Đây là một diễn biến đáng kể vì một trong những trở ngại lớn nhất khi rời bỏ Nvidia không chỉ là việc mua được chip, mà còn là khả năng thích nghi và cải thiện phần mềm cho một hệ thống máy tính hoàn toàn khác. DeepSeek và Huawei đang tìm cách hạ thấp chi phí chuyển đổi cho toàn bộ hệ sinh thái AI của Trung Quốc.

Chính sách kiểm soát xuất khẩu còn nhiều kẽ hở của Washington có thể đang hỗ trợ quá trình chuyển đổi mà Bắc Kinh vô cùng mong muốn. Một lệnh cắt đứt hoàn toàn sẽ gây tổn thương ngay lập tức cho Trung Quốc. Thay vào đó, việc thực thi không hoàn hảo các hạn chế của Mỹ đã hạn chế khả năng tiếp cận chip Nvidia, nhưng vẫn để các công ty Trung Quốc có đủ dư địa để tiếp tục tiến lên, đồng thời giúp Huawei có thêm thời gian quý giá để cải thiện sản phẩm của mình.

Cần nhấn mạnh rằng nhu cầu đối với sản phẩm Nvidia tại Trung Quốc đại lục vẫn rất mạnh, như các thị trường xám và mạng lưới buôn lậu đang xuất hiện cho thấy. Các tập đoàn công nghệ từ Alibaba Group Holding đến ByteDance được cho là đang xếp hàng để mua chip, dù phải xử lý những khó khăn do cả Washington và Bắc Kinh đặt ra. Trong khi đó, Huawei thừa nhận họ đang chật vật đáp ứng nhu cầu từ lĩnh vực AI sôi động trong nước.

Như nhà phân tích công nghệ Trung Quốc Poe Zhao nhận định, dù khoảng cách về phần mềm đang được thu hẹp một cách công khai, "khoảng cách về nguồn cung thì không." Ông nói thêm rằng nút thắt lớn tiếp theo nằm ở số lượng chip mà Huawei thực sự có thể sản xuất. Đây là một thực tế cần nhìn nhận đối với Trung Quốc, quốc gia thường xuyên quảng bá tiến bộ hướng tới khả năng tự chủ, những tuyên bố mà các nhà vận động hành lang của Nvidia đã tận dụng để phản đối việc siết chặt hơn các biện pháp kiểm soát xuất khẩu.

Động lực giành lại quyền tiếp cận thị trường béo bở này của Nvidia, cùng hàng tỉ đô la doanh số đang bị đe dọa, là điều đủ rõ ràng. Điều khiến bức tranh trở nên khó phân định hơn là các hạn chế đối với chất bán dẫn ngày càng trở thành quân bài mặc cả trong những cuộc đàm phán thương mại rộng lớn hơn. Việc làm mờ ranh giới giữa cuộc cạnh tranh chiến lược về công nghệ tiên tiến và tranh chấp thương mại có nguy cơ làm suy yếu các mục tiêu của Washington trong cả hai lĩnh vực.

Trung Quốc có theo đuổi việc sản xuất chip nội địa một cách quyết liệt như vậy nếu không có các biện pháp kiểm soát xuất khẩu hay không vẫn là chủ đề gây tranh luận gay gắt. Tuy nhiên, quan hệ hợp tác ngày càng sâu sắc giữa hai trong số những doanh nghiệp công nghệ hàng đầu của nước này cho thấy các hạn chế chỉ làm gia tăng tính cấp bách. Lãnh đạo của cả hai công ty đã công khai xác định đây là ưu tiên.

Giám đốc điều hành DeepSeek Liang Wenfeng nói với các nhà đầu tư rằng sử dụng nhiều chip nội địa hơn để huấn luyện các mô hình là một mục tiêu lớn. Ông cũng kỳ vọng Huawei có thể bắt đầu cung cấp chip huấn luyện ngay từ quý IV năm nay, The Information đưa tin vào tháng trước, dẫn lời những người nắm rõ vấn đề. Mốc thời gian này có thể là quá lạc quan, nhưng hướng đi đó rất khó bị phủ nhận.

Chủ tịch luân phiên của Huawei, Eric Xu, cũng công khai tham vọng này trong một bài phát biểu quan trọng vào tháng trước. Dựa trên dữ liệu công ty thu thập được, ông cho biết Huawei đã vượt Nvidia về thị phần trong nước, dù các thống kê chính thức có thể đánh giá thấp doanh số của Nvidia do sự tồn tại của thị trường xám dành cho chip.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn các con số là quyết tâm của Xu. Người dân Trung Quốc "sẽ không chấp nhận một tương lai trong đó người khác quyết định liệu chúng ta có thể tiếp cận một số sản phẩm nhất định hay không". Ông nói thêm rằng đối với chính phủ, ngành công nghiệp trong nước và Huawei, "con đường chắc chắn là thúc đẩy khả năng tự chủ hoàn toàn".

Quá trình chuyển đổi này nhiều khả năng sẽ diễn ra chậm rãi, rồi đột ngột tăng tốc, được hỗ trợ bởi những tiến bộ phần mềm tưởng như nhỏ lẻ nhưng giúp việc chuyển sang các lựa chọn nội địa trở nên dễ dàng hơn khi những sản phẩm đó xuất hiện. Trung Quốc vẫn chưa xuyên thủng được "pháo đài" của Nvidia. Nhưng toàn bộ ngành công nghệ nước này đang cùng nhau xác định những điểm yếu nằm ở đâu và cách phá vỡ chúng như thế nào. Washington không thể nói rằng họ chưa được cảnh báo khi lỗ hổng trở nên rõ ràng, và khi đó, các biện pháp hạn chế của Mỹ có thể chẳng còn nhiều thứ để bảo vệ.