DeepSeek, công ty khởi nghiệp của Trung Quốc từng chứng minh khả năng cạnh tranh trực tiếp với các mô hình AI hàng đầu tại Thung lũng Silicon, đang lên kế hoạch xây dựng một trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo quy mô khổng lồ tại Nội Mông. Động thái này thể hiện tham vọng lớn của hãng trong việc phát triển hạ tầng tính toán, theo các nguồn tin thân cận với vụ việc.

Các nguồn tin yêu cầu giấu tên vì đây là thông tin riêng tư cho biết, công ty có trụ sở tại Hàng Châu này đang tìm cách bổ sung năng lực tính toán lên tới 1 gigawatt (GW) tại Ulanqab, thành phố nằm cách Bắc Kinh khoảng 350 km về phía tây bắc. DeepSeek hướng tới việc tự xây dựng một cơ sở mới, đồng thời thuê thêm công suất từ các doanh nghiệp khác. Theo dữ liệu tổng hợp từ các bản phê duyệt của chính quyền địa phương do bên thứ ba thực hiện, hiện có hơn 10 công ty đang lên kế hoạch triển khai dự án tại thành phố này.

Hai nguồn tin cho biết DeepSeek đang đẩy nhanh tiến độ để đưa ít nhất một phần công suất của trung tâm dữ liệu này vào vận hành trước cuối năm sau hoặc đầu năm 2028. Hiện chưa rõ DeepSeek sẽ sử dụng loại chip nào cho dự án. Các dòng bán dẫn của Nvidia đang là tiêu chuẩn của ngành dành cho các trung tâm dữ liệu AI, trong khi Huawei Technologies là tập đoàn công nghệ đầu ngành của Trung Quốc ở lĩnh vực này.

DeepSeek chưa phản hồi ngay lập tức yêu cầu bình luận qua email ngoài giờ làm việc hành chính.

Trong khi các gã khổng lồ công nghệ Mỹ như OpenAI và Anthropic PBC đang dẫn đầu trong việc đổ hàng chục tỉ USD vào năng lực tính toán AI, nỗ lực của DeepSeek nằm trong làn sóng tăng tốc chung của các đối thủ Trung Quốc nhằm đảm bảo không bị bỏ lại phía sau. Một trung tâm dữ liệu AI quy mô 1 GW sẽ lớn hơn bất kỳ cơ sở nào hiện đang vận hành của một công ty Trung Quốc, dù vẫn còn khoảng cách khá xa so với các dự án 3 GW và 5 GW của các doanh nghiệp Mỹ. Z.AI (tiền thân là Zhipu) của Trung Quốc cũng đang phát triển một dự án 1 GW và dự kiến sẽ chỉ sử dụng chip do Trung Quốc sản xuất.

DeepSeek từng công khai úp mở về tham vọng mở rộng năng lực tính toán lớn hơn nhiều. Trong một thông báo tuyển dụng gần đây cho vị trí quản lý trung tâm dữ liệu, có thể làm việc tại trụ sở chính ở Hàng Châu, Bắc Kinh hoặc Nội Mông, công ty khởi nghiệp này cho biết nhân sự mới sẽ trực tiếp tham gia vào quá trình xây dựng hạ tầng AI, bao gồm một phức hợp có quy mô hàng GW.

Với nhiệt độ trung bình hằng năm khoảng 4 độ C, Ulanqab có khí hậu lạnh tự nhiên giúp giảm bớt năng lượng cần thiết để làm mát các máy chủ AI vốn tiêu tốn rất nhiều điện năng. Điều này biến nơi đây thành địa điểm hấp dẫn đối với các tập đoàn lớn như China Mobile.

Dưới sự dẫn dắt của ông Lương Văn Phong, DeepSeek đóng vai trò hạt nhân trong nỗ lực cạnh tranh toàn cầu của Trung Quốc ở lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Đầu năm ngoái, công ty đã gây chấn động ngành công nghệ khi ra mắt một mô hình AI sở hữu năng lực hàng đầu nhưng được phát triển với mức chi phí và tài nguyên tính toán chỉ bằng một phần nhỏ so với các mô hình đối thủ.

DeepSeek cũng là bên tiên phong cung cấp các dịch vụ mã nguồn mở chi phí thấp, đe dọa trực tiếp đến triển vọng kinh doanh của các công ty Mỹ như OpenAI và Anthropic. Các dịch vụ AI của Trung Quốc thường có chi phí chỉ bằng một phần mười hoặc thấp hơn so với các giải pháp thay thế từ Mỹ. Moonshot của Trung Quốc gia tăng thêm áp lực này trong tháng khi ra mắt mô hình Kimi K3, với hiệu suất trên các bài kiểm tra tiêu chuẩn của ngành tiệm cận các sản phẩm cao cấp nhất từ các doanh nghiệp dẫn đầu thị trường Mỹ.

Những tiến bộ của Trung Quốc đang làm dấy lên lo ngại rằng đối thủ địa chính trị lớn nhất của Mỹ đang thu hẹp khoảng cách trong một lĩnh vực công nghệ then chốt. Bên cạnh DeepSeek, Moonshot và Z.AI, một tập hợp các đối thủ đầy tham vọng khác bao gồm Alibaba Group Holding và MiniMax Group cũng đang ráo riết bám đuổi.

DeepSeek đã bắt đầu chuẩn bị cho đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) và có thể nộp hồ sơ ngay trong năm nay, theo tin Bloomberg News đã đưa. Động thái này diễn ra sau khi công ty hoàn tất đợt gọi vốn kỷ lục 7 tỉ USD, nâng định giá lên khoảng 50 tỉ USD.

Chính quyền Tổng thống Trump cho rằng DeepSeek đã lách các hạn chế xuất khẩu bằng cách sử dụng các bộ xử lý Blackwell của Nvidia, dòng chip về mặt lý thuyết bị cấm bán sang Trung Quốc, tại một trung tâm dữ liệu ở Nội Mông, theo các nguồn tin thân cận với vụ việc. Trong khi đó, cả OpenAI và Anthropic đều cáo buộc DeepSeek thực hiện hành vi "chưng cất," sử dụng đầu ra từ các mô hình AI của họ để huấn luyện công nghệ của riêng mình nhằm đạt được các năng lực tương tự.

Nỗ lực của DeepSeek tại Nội Mông có thể là dấu hiệu cho thấy các công ty Trung Quốc đang xây dựng được nguồn lực tài chính đủ mạnh để phát triển hạ tầng AI, lĩnh vực mà các công ty ở thung lũng Silicon luôn dẫn đầu nhờ vào sức mạnh của thị trường vốn Mỹ. Tổng giám đốc điều hành Jensen Huang của Nvidia từng ước tính, một trung tâm dữ liệu 1 GW được trang bị các bộ tăng tốc AI tiên tiến nhất sẽ tiêu tốn khoảng 50 tỉ USD vốn đầu tư.

Chi phí xây dựng các trung tâm dữ liệu biến động rất lớn, tùy thuộc vào vị trí địa lý và loại chip AI được lắp đặt. Các trung tâm dữ liệu AI tại Trung Quốc thường có chi phí rẻ hơn đáng kể so với tại Mỹ.