Chào mừng đến với kỷ nguyên đỉnh cao của protein.

Chưa bao giờ có nhiều cách để bổ sung protein đến thế: Các kệ hàng tạp hóa đang tràn ngập bỏng ngô, ngũ cốc, bánh Pop-Tarts thậm chí cả nước uống được bổ sung protein.

Cơn sốt này được thúc đẩy bởi sự cường điệu trên mạng xã hội về lợi ích sức khỏe của các chất dinh dưỡng đa lượng, cũng như các hướng dẫn dinh dưỡng mới và sự trỗi dậy của các loại thuốc ức chế cảm giác thèm ăn GLP-1. Các công ty đang chạy đua để thỏa mãn nhu cầu tăng vọt đã nhanh chóng biến protein thành điểm bán hàng chính của nhiều sản phẩm thực phẩm.

Do sự bùng nổ này, whey protein, trước đây là một sản phẩm chuyên biệt chủ yếu được những người tập thể hình mua, giờ đây đã trở thành một mặt hàng nóng, gây ra sự tăng vọt về giá cả và buộc các nhà sản xuất phải cạnh tranh để có được nguồn hàng tồn kho hạn chế.

Các chuyên gia cho biết hầu hết mọi người đã nạp đủ protein. Nhưng cũng như các xu hướng ăn kiêng khác do internet tạo ra, điều đó dường như không quan trọng. Dưới đây là những gì cần biết.

Thực chất protein là gì?

Protein là một trong ba chất dinh dưỡng đa lượng chính, bên cạnh carbohydrate và chất béo, mà cơ thể con người cần để tồn tại. Protein được tạo thành từ các axit amin, những phân tử đóng vai trò quan trọng trong nhiều quá trình của cơ thể như giúp xây dựng và sửa chữa các mô, sản xuất enzyme và hormone, và hỗ trợ hệ miễn dịch.

Protein có trong nhiều loại thực phẩm, chẳng hạn như thịt, trứng, gia cầm, cá, đậu phụ và đậu lăng.

Động lực nào đang thúc đẩy nhu cầu?

"Proteinmaxxing" - thuật ngữ trên internet chỉ việc tối đa hóa lượng protein nạp vào đã rời phòng gym và đi vào xu hướng chủ đạo. Mạng xã hội hiện tràn ngập các video tuyên bố rằng việc đưa protein vào càng nhiều bữa ăn chính và bữa ăn nhẹ càng tốt sẽ giúp phát triển cơ bắp và giảm mỡ.

Xu hướng văn hóa này lại trùng khớp với quan điểm tại Washington. Bộ trưởng Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Robert F. Kennedy Jr. đã hứa sẽ "Làm cho nước Mỹ khỏe mạnh trở lại" thông qua việc quảng bá thực phẩm toàn phần. Hướng dẫn chế độ ăn uống liên bang mới của Mỹ được ông Kennedy tán thành khuyến nghị nạp từ 1,2 đến 1,6 gam protein cho mỗi kilogram trọng lượng cơ thể mỗi ngày, tăng so với mức cơ bản được khuyến nghị trước đó là 0,8 gam mỗi kilogram.

Các loại thuốc GLP-1 như Wegovy và Ozempic cũng đang thúc đẩy nhu cầu protein. Các loại thuốc này gây chán ăn, dẫn đến việc ăn ít hơn và giảm cân nhiều hơn. Roger Fielding, giáo sư dinh dưỡng tại Đại học Tufts, cho biết khoảng hai phần ba trọng lượng giảm được khi dùng các loại thuốc này đến từ chất béo, trong khi một phần ba còn lại đến từ cơ bắp và các khối nạc khác. Điều đó làm cho việc tiêu thụ protein trở thành ưu tiên hàng đầu đối với nhiều người dùng GLP-1 để đảm bảo họ duy trì được cơ bắp.

Các doanh nghiệp phản ứng ra sao?

Ngành công nghiệp thực phẩm đang tạo ra các sản phẩm mới để tận dụng cơn sốt protein khi người tiêu dùng chứng tỏ họ sẵn sàng trả giá cao hơn cho các loại thực phẩm giàu protein. Các công ty thực phẩm đóng gói như PepsiCo Inc. và General Mills Inc. đang bổ sung các phiên bản tăng cường protein cho các sản phẩm bán chạy nhất của họ, bao gồm Doritos và Cheerios.

Thương hiệu sữa Fairlife của Coca-Cola Co. là một ví dụ nổi bật khác. Công ty cho biết sữa được lọc của họ làm tăng hàm lượng protein và canxi trong khi giảm đường và loại bỏ lactose. Mặc dù giá có thể cao hơn gấp ba lần so với sữa thông thường, Fairlife đã trở thành một trong những thương hiệu phát triển nhanh nhất của Coca-Cola.

Các nhà hàng cũng đang tận dụng xu hướng này: các chuỗi cửa hàng cà phê bao gồm Starbucks Corp. và Dunkin’ hiện cung cấp bọt kem lạnh protein, và các chuỗi như Chipotle Mexican Grill Inc. và Sweetgreen Inc. đã mở rộng thực đơn để thêm các lựa chọn mới giàu protein.

Vì sao whey protein khan hiếm hàng?

Whey là một chất lỏng được tách ra từ sữa đông trong quá trình làm phô mai. Nó từng được coi là một sản phẩm phụ chủ yếu được sử dụng trong dinh dưỡng thể thao, sữa công thức cho trẻ sơ sinh và thức ăn chăn nuôi.

Nhưng whey có mật độ protein theo trọng lượng lớn hơn hầu hết các nguồn protein khác, và nhu cầu đã tăng vọt, khiến nguồn cung cạn kiệt. Giá whey protein cô đặc đã tăng vọt lên khoảng 12,50 đến 13 USD mỗi pound tính đến ngày 9 tháng 7, tăng từ mức khoảng 9 USD vào tháng 3. Các công ty ngày càng bị buộc phải tìm các nguồn protein khác để kết hợp vào sản phẩm của họ.

Nỗ lực tăng nguồn cung càng trở nên phức tạp do whey chỉ được sản xuất như một sản phẩm phụ của phô mai — nó không thể được tạo ra một cách độc lập. Nhưng trong khi nhu cầu whey đã tăng đáng kể, phô mai lại không có quỹ đạo tăng trưởng tương tự.

Một trong những lựa chọn thay thế là milk protein isolate (protein sữa phân lập), được xử lý nhiều hơn và rẻ hơn. Nhưng lựa chọn thay thế này cũng đã tăng giá mạnh khi nhu cầu vượt xa sản xuất.

Theo Hiệp hội Thực phẩm Sữa Quốc tế, các nhà chế biến sữa của Mỹ đang đầu tư hơn 11 tỉ USD vào năng lực sản xuất trên 19 tiểu bang để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng đối với các sản phẩm protein trong giai đoạn 2025 đến 2028.

Chuyên gia dinh dưỡng nói gì về trào lưu ‘proteinmaxxing’?

Đối với phần lớn mọi người, việc nạp nhiều protein hơn không nguy hiểm. Tuy nhiên, các chuyên gia nói rằng việc tiêu thụ nhiều protein hơn nhu cầu của cơ thể sẽ không kích hoạt sự phát triển cơ bắp liên tục, như một số người có ảnh hưởng trên mạng gợi ý.

Cơ thể không lưu trữ protein theo cách nó lưu trữ chất béo dư thừa. Một khi nhu cầu protein được đáp ứng, các axit amin sẽ bị phân hủy và chuyển hóa thành carbohydrate, sau đó biến thành chất béo, đặc biệt nếu tổng lượng calo nạp vào vượt quá nhu cầu của cơ thể.

Theo Mayo Clinic, protein nên chiếm từ 10% đến 35% lượng calo mỗi ngày của một người. Những người năng động hơn và người lớn tuổi cần một tỷ lệ protein cao hơn.

Trong khi các công ty thực phẩm đang chạy đua để thêm protein vào bất cứ thứ gì có thể, các chuyên gia dinh dưỡng nói rằng thứ mà hầu hết người Mỹ thực sự cần nhiều hơn là chất xơ, vốn hỗ trợ sức khỏe tiêu hóa và giúp điều hòa lượng đường trong máu.

Cơn sốt protein đang dịch chuyển ra sao?

Kevin Ryan, tổng giám đốc của Malachite Strategy and Research, một công ty nghiên cứu thị trường, cho biết người tiêu dùng ngày càng muốn protein của họ có một "tên gọi cụ thể": ví dụ như protein gà, protein lòng trắng trứng hoặc protein collagen. Đó là bởi vì các nguồn dễ nhận biết tạo ấn tượng rằng một sản phẩm ít qua chế biến và lành mạnh hơn.

Các thương hiệu như IQBAR, bán các thanh đồ ăn nhẹ và cà phê nấm, và Wilde, sản xuất khoai tây chiên protein từ gà và phô mai, đang phục vụ sở thích ngày càng tăng của người tiêu dùng đối với thực phẩm đóng gói được làm từ các thành phần quen thuộc.

Nhưng Christopher Gardner, một nhà khoa học dinh dưỡng tại đại học Stanford, cho biết việc tập trung vào loại protein trong một mặt hàng thực phẩm chế biến sẵn có thể gây hiểu lầm từ góc độ dinh dưỡng. Một khi protein được tiêu hóa, nó sẽ được phân hủy thành các axit amin. Cơ thể không phân biệt được nó đến từ gà, whey, đậu phụ hay đậu gà. Ông nói rằng nguồn gốc của protein chỉ là thứ yếu so với những gì đi kèm với nó, và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết hợp thực phẩm toàn phần có chứa chất xơ.

Với sự hỗ trợ từ Ilena Peng