Bitcoin và các tài sản số khác từng được ca ngợi là tương lai phi tập trung và không bị kiểm soát của tiền tệ. Thực tế cho thấy chúng lại trở thành công cụ sinh lợi cho các đường dây lừa đảo, tổ chức khủng bố và những kẻ ngoài vòng pháp luật. Trước tình trạng này, Quốc hội Mỹ đang tìm cách xây dựng một khung pháp lý đủ hiệu quả, vừa tạo điều kiện cho đổi mới, vừa hạn chế các hành vi sai phạm.

Mục tiêu đó không sai. Vấn đề nằm ở chỗ nỗ lực này khó có thể thành công nếu các cơ quan quản lý thị trường liên bang không có đủ thẩm quyền và nguồn lực để làm tốt công việc của mình.

Năm ngoái, Quốc hội đã thông qua Đạo luật Genius nhằm quản lý các stablecoin, tức những token số mô phỏng đồng USD. Rủi ro của các công cụ này đã bộc lộ rõ. Hai công ty Tether và Circle Internet hiện nắm khoảng 261 tỉ USD trong tổng quy mô 311 tỉ USD của thị trường. Chỉ cần xảy ra một làn sóng rút tiền tại một trong hai công ty, thị trường tài chính cũng có thể chao đảo.

Theo đạo luật, trách nhiệm bảo đảm các đồng tiền số được bảo chứng bằng tài sản an toàn, có tính thanh khoản cao và dễ quy đổi sẽ thuộc về các cơ quan quản lý. Tuy nhiên, luật lại chia nhỏ thẩm quyền cho nhiều bên, trong đó phần lớn quyền lực được giao cho Văn phòng Kiểm soát Tiền tệ thuộc Bộ Tài chính. Cơ quan này đã mất khoảng một phần tư nhân sự trong năm 2025 và vẫn chưa phục hồi hoàn toàn sau một cuộc tấn công mạng nghiêm trọng.

Trong khi đó, một đề xuất khác mang tên Đạo luật Clarity cũng đang tìm cách đơn giản hóa việc quản lý tiền mã hóa. Dù vậy, các tiêu chí của đạo luật này có thể rất khó áp dụng trên thực tế. Quan trọng hơn, nó còn giới hạn rõ thẩm quyền của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ, khi xếp phần lớn token vào nhóm hàng hóa số thuộc phạm vi quản lý của Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Kỳ hạn.

Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Kỳ hạn hiện chỉ có ngân sách bằng khoảng một phần sáu so với Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch. Cơ quan này đã phải cắt giảm lực lượng thực thi pháp luật và hiện chỉ còn một ủy viên, trong khi luật quy định là năm người. Ủy viên mới, ông Michael Selig, cũng chưa cam kết tăng ngân sách cho cơ quan thông qua việc thu phí từ các công ty tiền số, dù luật cho phép.

Trong khi đó, Cục Bảo vệ Tài chính Người tiêu dùng, cơ quan duy nhất theo dõi các khiếu nại của người tiêu dùng liên quan đến tài sản số, gần như đã bị giải thể.

Đến thời điểm này, những hạn chế của cách tiếp cận đó lẽ ra đã trở nên quá rõ ràng đối với ngành tiền mã hóa. Trong nhiều năm, giới doanh nhân tiền số liên tục kêu gọi được quản lý nhằm cải thiện niềm tin và mở rộng khả năng tiếp cận hệ thống tài chính truyền thống. Tuy nhiên, nếu việc quản lý lại rơi vào tay những cơ quan quá yếu, người Mỹ có thể đổ tiền vào tiền mã hóa rồi nhận ra rằng lừa đảo và tội phạm vẫn tràn lan. Khi đó, mọi nỗ lực sẽ phản tác dụng.

Một hướng đi tốt hơn là xây dựng một khung pháp lý mới cho việc giao dịch các tài sản số khó phân loại như Bitcoin hay Ether. Khi đó, Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch cùng Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Kỳ hạn có thể phối hợp xây dựng các quy định chung. Mục tiêu là bảo đảm mọi bên tham gia thị trường đáp ứng các chuẩn mực cơ bản về an toàn tài chính, bảo vệ khách hàng, minh bạch thông tin và quản trị.

Một bộ quy tắc như vậy sẽ linh hoạt hơn khi công nghệ phát triển, đồng thời ngăn doanh nghiệp khai thác các lỗ hổng pháp lý.

Tuy vậy, mọi khung pháp lý đều sẽ thất bại nếu Quốc hội không bảo đảm các cơ quan quản lý có đủ thẩm quyền, năng lực và nguồn lực để giữ an toàn cho thị trường tiền số. Cho đến khi điều đó xảy ra, người mua vẫn phải tự gánh chịu mọi rủi ro.