Cổ phiếu của Unitree Robotics đã tăng 629% ngay trong phiên giao dịch chào sàn Thượng Hải, sau khi huy động thành công 6,1 tỉ nhân dân tệ (tương đương 904 triệu USD) thông qua đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Thương vụ này chính thức đưa Unitree trở thành nhà sản xuất robot hình người đầu tiên niêm yết trên thị trường chứng khoán Trung Quốc đại lục.

Cổ phiếu của công ty có trụ sở tại Hàng Châu, tên pháp lý là Yushu Technology Co., đã tăng lên mức 1.100 nhân dân tệ so với giá IPO là 150,8 nhân dân tệ. Tổng cộng, công ty đã chào bán 40,4 triệu cổ phiếu trong đợt này.

Trí tuệ nhân tạo hiện thân (Embodied AI) đang nổi lên như một trong những lĩnh vực được theo dõi sát sao nhất trong cuộc đua AI toàn cầu, trong bối cảnh Bắc Kinh đang tăng cường hỗ trợ các công nghệ chiến lược, từ bán dẫn đến robot hình người. Đợt IPO của Unitree đang tận dụng sự quan tâm ngày càng lớn của nhà đầu tư đối với các công ty AI phần cứng, khi dòng vốn bắt đầu dịch chuyển từ các mô hình nền tảng sang các ứng dụng AI trong thế giới thực.

Sức nóng của thương vụ được thể hiện rõ qua sổ lệnh từ các nhà đầu tư cá nhân của Unitree, vượt qua cả con số 7,07 nghìn tỷ nhân dân tệ tiền đặt mua mà "gã khổng lồ" chip nhớ CXMT Corp. ghi nhận trong đợt chào bán đình đám tháng trước.

Một trong những lý do dẫn đến tỷ lệ đặt mua vượt mức khổng lồ này là do các cơ quan quản lý vẫn duy trì sự thận trọng về định giá khi doanh nghiệp bán cổ phiếu mới ra công chúng, yêu cầu các công ty phải đưa ra các mức so sánh tương đương với các đối thủ trong nước và quốc tế. Các nhà chức trách vốn nổi tiếng với việc không khuyến khích các thương vụ IPO được định giá quá cao nhằm bảo vệ nhà đầu tư cá nhân trước rủi ro thua lỗ. Khi thị trường sôi động, điều này có thể khiến các doanh nghiệp nhận được lượng vốn huy động thấp hơn mức các nhà đầu tư sẵn sàng cam kết.

Sự nhiệt tình này cũng nhấn mạnh kỳ vọng ngày càng cao rằng việc triển khai robot hình người đang bắt đầu tăng tốc.

“Điểm bùng phát cho sản xuất hàng loạt đã rất gần,” các chuyên gia phân tích tại JPMorgan Chase & Co., bao gồm Tim Huang, nhận định trong một báo cáo. Họ cho biết luận điểm đầu tư vào ngành công nghiệp robot hình người của Trung Quốc dựa trên quá trình thương mại hóa đang tăng tốc, các cơ hội nội địa hóa chuỗi cung ứng và sự hỗ trợ ngày càng lớn từ chính sách.

JPMorgan dự báo lượng xuất xưởng robot hình người toàn cầu sẽ tăng lên 60.000 đơn vị trong năm nay và đạt 1,75 triệu đơn vị vào năm 2030, so với mức 18.000 đơn vị của năm 2025. Ngân hàng này nhận định Trung Quốc sẽ chiếm hơn một nửa nhu cầu toàn cầu.

Unitree nằm trong số những công ty được kỳ vọng sẽ hưởng lợi nếu đà tăng trưởng này thành hiện thực. Theo bản cáo bạch, công ty đã xuất xưởng hơn 5.500 robot hình người trong năm ngoái, xếp thứ nhất trên toàn cầu. Tổng doanh số bán robot bốn chân của hãng đã vượt mốc 33.000 đơn vị. Doanh thu tăng vọt lên 1,7 tỷ nhân dân tệ trong năm 2025 từ mức 393 triệu nhân dân tệ của năm trước đó, trong khi lợi nhuận ròng đạt 278 triệu nhân dân tệ và biên lợi nhuận gộp vượt 60%.

Được thành lập bởi Wang Xingxing, Unitree đã trở thành một trong những startup robotics nổi tiếng nhất Trung Quốc sau khi các robot hình người của hãng xuất hiện tại chương trình Gala Lễ hội Mùa xuân (Spring Festival Gala) thường niên của quốc gia này.

Theo bản cáo bạch, định giá của Unitree tại thời điểm IPO gấp 35,89 lần doanh thu. Con số này so với tỷ lệ khoảng 20 lần của các đối thủ cùng ngành niêm yết tại Hồng Kông như UBTech Robotics Corp. và Shenzhen Dobot Corp.

“Tại mức giá IPO, định giá của Unitree đã phản ánh những kỳ vọng khá lạc quan,” Bo Ben, CEO của Lam Harmo Capital Co., cho biết. “Giá trị dài hạn sẽ phụ thuộc vào việc liệu Unitree có thể chuyển hóa lợi thế phần cứng của mình thành những bước tiến trong năng lực AI hay không.”

Ông cho biết thêm, các nhà đầu tư đang ngày càng tập trung vào các mô hình thế giới (world models) và hệ thống phần mềm đóng vai trò là “bộ não” của robot hình người, thay vì chỉ đơn thuần là hiệu suất phần cứng.

Nhà sản xuất robot này cho biết họ dự định sử dụng khoảng 4,2 tỷ nhân dân tệ từ số tiền thu được từ IPO để tài trợ cho việc phát triển mô hình AI hiện thân, nghiên cứu robot hình người, các chương trình sản phẩm mới và các dự án mở rộng sản xuất.

Thương vụ IPO cũng thu hút sự chú ý nhờ các nhà đầu tư chiến lược đứng sau công ty. Khoảng 20% lượng cổ phiếu chào bán đã được phân bổ cho các nhà đầu tư chiến lược, bao gồm startup AI DeepSeek, một đơn vị đầu tư liên kết với Tencent Holdings Ltd., cùng các nhánh đầu tư của các doanh nghiệp nhà nước lớn như China National Petroleum Corp., China Southern Power Grid Co. và China Telecom Corp.

DeepSeek đã nhận được phân bổ cổ phần 2,31% với thời gian hạn chế chuyển nhượng (lockup) là ba năm. Sự hợp tác này cho phép Unitree tận dụng thế mạnh AI của DeepSeek để phát triển các mô hình trí tuệ hiện thân cho robot của mình. Các nhà đầu tư liên kết với Tencent cũng tham gia đặt mua trong đợt chào bán, đồng thời đồng ý hợp tác về các mô hình trí tuệ robot và các kịch bản triển khai.

Thương vụ niêm yết thành công của Unitree có thể tạo đà cho các công ty robotics Trung Quốc khác đang theo đuổi IPO, bao gồm Leju Robotics và Deep Robotics. Theo các báo cáo truyền thông địa phương, một nhà phát triển robot hình người khác là Shanghai AgiBot Innovation Technology cũng đã bắt đầu chuẩn bị cho việc niêm yết tại Hồng Kông.

Là nhà sản xuất robot hình người đầu tiên niêm yết tại đại lục, màn chào sàn của Unitree có thể đóng vai trò là thước đo cho cách các nhà đầu tư nhìn nhận triển vọng thương mại của trí tuệ nhân tạo hiện thân. Liệu sự lạc quan đó có xứng đáng hay không sẽ phụ thuộc vào tốc độ đưa robot hình người từ các buổi trình diễn và dự án thí điểm vào sử dụng thực tế hàng ngày.

Trong khi các đợt triển khai thí điểm đang gia tăng và các dự báo về lượng xuất xưởng cho thấy ngành đang tăng trưởng nhanh chóng, nhiều thành viên trong ngành vẫn tỏ ra thận trọng về tốc độ áp dụng, cho rằng việc sử dụng thương mại rộng rãi vẫn sẽ phụ thuộc vào những bước tiến trong các mô hình AI và dữ liệu huấn luyện thực tế.