Châu Á, Thái Bình Dương có thể vượt Mỹ để trở thành khu vực tạo ra giá trị lớn nhất cho ngành dịch vụ tài chính toàn cầu vào năm 2035, khi kinh tế tăng trưởng, tài sản hộ gia đình gia tăng và tầng lớp trung lưu tiếp tục mở rộng.

Theo báo cáo mới của Deloitte, giá trị gia tăng của ngành dịch vụ tài chính tại châu Á, Thái Bình Dương có thể đạt 4.800 tỉ USD vào năm 2035, cao hơn mức 4.300 tỉ USD dự kiến của Mỹ. Chỉ tiêu này phản ánh phần giá trị mà ngành tài chính đóng góp cho nền kinh tế, được tính từ thu nhập của các hoạt động như cho vay, bảo hiểm và giao dịch sau khi trừ chi phí đầu vào.

Sự thay đổi này được thúc đẩy bởi quy mô ngày càng lớn của nền kinh tế châu Á, nhưng Deloitte cho rằng tài sản của người dân mới là một trong những yếu tố quan trọng nhất. Trong thập niên tới, khoảng 362 triệu hộ gia đình tại khu vực được dự báo sẽ gia nhập tầng lớp trung lưu.

Stuart Johnston, lãnh đạo dịch vụ tài chính Deloitte khu vực châu Á, Thái Bình Dương, cho rằng lượng tài sản tích lũy ngày càng lớn của nhóm dân cư này sẽ mở rộng đáng kể thị trường cho ngân hàng, bảo hiểm và quản lý tài sản. Các công ty fintech và startup tài chính cũng có thêm dư địa tiếp cận những nhóm khách hàng mới.

Tuy nhiên, sự dịch chuyển này cũng tạo sức ép lên các định chế tài chính lâu năm. Những ngân hàng vốn phụ thuộc vào tệp khách hàng truyền thống sẽ phải tìm cách tiếp cận những nhóm khách hàng mới, trong bối cảnh các công ty công nghệ tài chính đang thay đổi cách cung cấp dịch vụ và tương tác với người dùng.

Trung Quốc giữ vị trí dẫn đầu

Trung Quốc sẽ tiếp tục là thị trường tài chính lớn nhất châu Á xét về giá trị gia tăng, theo dự báo của Deloitte. Đến năm 2035, ngành dịch vụ tài chính Trung Quốc có thể tạo ra gần 2.700 tỉ USD, bỏ xa các thị trường còn lại trong khu vực.

Ấn Độ đứng thứ hai với khoảng 465 tỉ USD. Lợi thế của Trung Quốc đến từ quy mô nền kinh tế, dân số lớn và tầng lớp trung lưu tiếp tục mở rộng. Bên cạnh đó, nước này đang phát triển nhanh các lĩnh vực như thanh toán và token hóa tài sản.

Đông Nam Á lại nổi bật ở tốc độ tăng trưởng. Philippines được dự báo dẫn đầu với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm 12% trong giai đoạn 2024–2035. Ấn Độ đứng tiếp theo với 10%, trong khi Việt Nam đạt 9,1%, Indonesia 8,9% và Malaysia 7,8%.

Những nền kinh tế tăng trưởng nhanh này cũng đang thu hút thêm vốn đầu tư. Theo Johnston, sự phát triển của các quỹ tài sản quốc gia tại một số nước châu Á sẽ làm tăng nguồn vốn có thể dành cho đầu tư, trong khi quá trình mở rộng kinh tế của khu vực sẽ cần thêm hàng ngàn tỉ USD vốn tài trợ.

Điều đó đặt ra một vấn đề lớn: nguồn vốn phục vụ tăng trưởng sẽ đến từ chính khu vực hay phải dựa nhiều hơn vào các thị trường tài chính quốc tế.

Châu Á vẫn phụ thuộc nhiều vào ngân hàng

Dù đang tiến tới vị trí trung tâm của hệ thống tài chính toàn cầu, cấu trúc tài chính của châu Á vẫn khác đáng kể so với Mỹ. Theo Deloitte, tiền gửi ngân hàng trong khu vực tương đương khoảng 122% GDP, cao hơn nhiều so với mức 73% GDP của Mỹ.

Trong khi đó, tài chính dựa trên thị trường, tức nguồn vốn được huy động thông qua các kênh như cổ phiếu và trái phiếu, chỉ tương đương khoảng 53% GDP tại châu Á, bằng khoảng một nửa mức của Mỹ.

Mô hình dựa nhiều vào ngân hàng từng đóng vai trò quan trọng trong quá trình công nghiệp hóa của châu Á, đặc biệt khi các nền kinh tế tập trung vào sản xuất và xuất khẩu. Nhưng khi cơ cấu kinh tế thay đổi, doanh nghiệp sẽ cần nhiều loại vốn và sản phẩm tài chính hơn.

Nhật Bản đang đi theo hướng này. Chính phủ nước này khuyến khích người dân đưa tiền tiết kiệm vào các kênh đầu tư thông qua NISA, chương trình cho phép đầu tư với ưu đãi về thuế. Deloitte cho rằng việc chuyển một phần lượng tiền nhàn rỗi của hộ gia đình sang các tài sản đầu tư sẽ cần được thúc đẩy rộng hơn tại châu Á.

Quá trình này có thể làm thay đổi vai trò của các ngân hàng trong hệ thống tài chính khu vực. Khi doanh nghiệp có thêm lựa chọn huy động vốn và người dân tham gia thị trường đầu tư nhiều hơn, thị trường vốn có thể trở thành một nguồn cung vốn quan trọng hơn bên cạnh tín dụng ngân hàng.

AI thay đổi cuộc chơi

Sự thay đổi cũng diễn ra ở phía người sử dụng dịch vụ. Người tiêu dùng châu Á ngày càng quen với các nền tảng số và có khả năng tiếp cận lượng thông tin lớn hơn nhờ AI.

Điều này có thể khiến khách hàng trở nên khó tính hơn khi lựa chọn sản phẩm tài chính. Họ có thể dễ dàng so sánh lãi suất, phí, lợi suất hoặc các điều kiện dịch vụ giữa nhiều tổ chức, trong khi các công cụ AI ngày càng giúp việc tìm kiếm và xử lý thông tin trở nên đơn giản hơn.

Các ngân hàng và công ty bảo hiểm vì thế sẽ phải thay đổi cả sản phẩm lẫn cách phục vụ khách hàng. Lợi thế không còn chỉ nằm ở quy mô mạng lưới hay khả năng cung cấp tín dụng, mà còn ở trải nghiệm số, tốc độ xử lý và khả năng đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng.

Deloitte xác định bốn thay đổi lớn mà ngành tài chính châu Á phải xử lý trong những năm tới: sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng, kỳ vọng ngày càng cao của khách hàng, quá trình chuyển đổi do AI thúc đẩy và những thay đổi về quy định.

Bên cạnh những vấn đề trong từng quốc gia, châu Á còn đối mặt với bài toán liên kết tài chính xuyên biên giới. Khu vực đã có mức độ hội nhập thương mại cao, nhưng hệ thống tài chính vẫn chưa đạt mức tương ứng. Việc dòng vốn có thể di chuyển dễ dàng hơn giữa các thị trường sẽ trở nên quan trọng khi nhu cầu đầu tư tăng lên.

Nếu dự báo của Deloitte trở thành hiện thực, đến năm 2035 châu Á sẽ không chỉ là khu vực có nền kinh tế lớn mà còn trở thành trung tâm ngày càng quan trọng của ngành tài chính toàn cầu. Trung Quốc đóng vai trò chủ đạo về quy mô, Ấn Độ và Đông Nam Á tạo động lực tăng trưởng, trong khi sự gia tăng tài sản của hàng trăm triệu hộ gia đình sẽ mở rộng thị trường cho ngân hàng, bảo hiểm, quản lý tài sản và các công ty fintech.