Làn sóng cho vay hàng chục tỉ USD của các ngân hàng châu Á vào Trung Đông đang đối mặt với nhiều rủi ro khi xung đột với Iran leo thang và làm dấy lên lo ngại về tác động trong hệ thống tài chính.

Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp, các ngân hàng châu Á và Trung Quốc, hiện là nhóm cấp vốn lớn nhất cho khu vực Vùng Vịnh, với hơn 15 tỉ USD giải ngân trong năm ngoái, con số kỷ lục và cao gấp ba lần năm trước đó. Phần lớn dòng vốn chảy vào Ả Rập Xê Út và UAE. Tuy nhiên, đà tăng đang bước vào giai đoạn thử thách khi khủng hoảng tại Iran có thể buộc các ngân hàng phải điều chỉnh chiến lược cho vay và thận trọng hơn.

Căng thẳng leo thang còn có nguy cơ cản trở chương trình chuyển đổi kinh tế trị giá 2 ngàn tỉ USD của Ả Rập Xê Út và kế hoạch phát triển hạ tầng đầy tham vọng của UAE. Cả hai nền kinh tế đều phụ thuộc rất nhiều vào nguồn vốn từ nước ngoài.

Ông Gary Ng, kinh tế gia cấp cao tại Natixis, nhận định: “Mọi thứ đều phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của cuộc xung đột.” Ông cho rằng nếu tình hình được kiểm soát, các ngân hàng có thể siết hạn mức và yêu cầu lãi suất cao hơn thay vì rút lui hoàn toàn.

Hiện nay, phần lớn ngân hàng châu Á vẫn chọn cách chờ đợi và theo dõi. Tuy nhiên, một số dấu hiệu ban đầu cho thấy có ngân hàng đang cân nhắc tạm dừng các thương vụ với khách hàng tại Vùng Vịnh sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel khiến lãnh tụ Tối cao Iran thiệt mạng. Theo những người am hiểu vấn đề, các ngân hàng cũng có thể sớm rà soát lại hạn mức rủi ro đối với Trung Đông trong ngắn và trung hạn.

Diễn biến này đã bắt đầu ảnh hưởng tới hoạt động huy động vốn. Công ty Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi, nhà sản xuất dầu lớn nhất UAE, đã tạm hoãn kế hoạch phát hành trái phiếu định danh bằng Nhân dân tệ đầu tiên. Thương vụ này có thể huy động tới 14 tỉ Nhân dân tệ, tương đương khoảng 2 tỉ USD.

Ở một diễn biến khác, một tổ chức tài chính tại Vùng Vịnh gần đây tìm kiếm khoản vay trị giá nhiều tỉ USD từ các nhà đầu tư Trung Quốc. Tuy nhiên, theo các nguồn tin riêng, thương vụ này hiện khó có khả năng tiếp tục triển khai. Trụ sở chính của các ngân hàng Trung Quốc được cho là đang thận trọng hơn khi phê duyệt các giao dịch từ khu vực trong giai đoạn nhạy cảm này.

Kinh tế toàn cầu vốn đã chịu áp lực từ chính sách thuế quan của tổng thống Donald Trump và những bất định về tác động của AI lên thị trường lao động. Nay, căng thẳng mới tại Trung Đông tiếp tục đẩy rủi ro lên cao hơn.

Tác động đã lan sang các thị trường châu Á. Nhà đầu tư gia tăng nắm giữ các tài sản an toàn như USD và vàng, trong khi thị trường chứng khoán suy yếu. Theo giới giao dịch, hợp đồng hoán đổi rủi ro tín dụng theo dõi nợ chất lượng cao tại châu Á đã tăng khoảng 4 điểm cơ bản trong phiên thứ Hai. Đây là mức biến động mạnh nhất kể từ tháng 9.

Dù vậy, nhiều nhà đầu tư vẫn thận trọng trước khả năng khủng hoảng lan rộng sang các lĩnh vực và thị trường khác. Nhiều ý kiến cho rằng Trung Quốc, với mức độ tiếp xúc vốn lớn tại khu vực, có thể là bên dễ tổn thương nhất nếu khủng hoảng kéo dài.

— Với sự hỗ trợ của Sheryl Tian Tong Lee