Trong phiên giao dịch ngày 3.6 tại Tokyo, cổ phiếu Kioxia tăng tới 7%, đưa vốn hóa thị trường của doanh nghiệp sản xuất bộ nhớ flash NAND này vượt ngưỡng 45.000 tỉ yên, tương đương khoảng 280 tỉ USD. Đà tăng mạnh giúp Kioxia tạm thời vượt Toyota để vươn lên vị trí thứ hai trong bảng xếp hạng các công ty niêm yết lớn nhất Nhật Bản.

Sự kiện này diễn ra chỉ vài ngày sau khi tập đoàn công nghệ và đầu tư SoftBank Group vượt qua Toyota Motor để trở thành doanh nghiệp có giá trị vốn hóa lớn nhất nước. Đây được xem là dấu hiệu cho thấy thị trường đang đánh giá lại triển vọng tăng trưởng của các ngành công nghệ liên quan đến AI, dữ liệu và hạ tầng điện toán.

Mức tăng của Kioxia đặc biệt ấn tượng nếu xét trên khung thời gian một năm. Từ vị trí thứ 169 về vốn hóa thị trường trong số các doanh nghiệp niêm yết tại Nhật Bản, công ty đã leo lên nhóm dẫn đầu với tốc độ hiếm thấy. Thành tích này đưa Kioxia trở thành một trong những cổ phiếu có mức tăng trưởng mạnh nhất trên thị trường chứng khoán Nhật Bản trong giai đoạn AI bùng nổ.

Động lực trực tiếp cho đợt tăng giá mới nhất đến từ cuộc gặp gỡ nhà đầu tư được tổ chức ngày 2.6. Tại sự kiện này, ban lãnh đạo Kioxia công bố thêm thông tin về chiến lược phân phối lợi nhuận cho cổ đông cũng như kế hoạch đầu tư trong những năm tới.

Theo công ty, tốc độ tăng trưởng lợi nhuận hiện nay có cơ sở để duy trì trong trung và dài hạn nhờ nhu cầu ngày càng lớn đối với bộ nhớ lưu trữ phục vụ AI. Kioxia cho biết nhiều khách hàng lớn đang tìm kiếm các thỏa thuận cung ứng kéo dài nhiều năm, thay vì chỉ ký hợp đồng theo chu kỳ ngắn như trước đây.

Tổng giám đốc Hiroo Ota cho biết các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây quy mô lớn đang đàm phán các hợp đồng kéo dài đến năm tài chính 2028, 2029 và xa hơn. Thông tin này được giới đầu tư đánh giá tích cực bởi ngành chip nhớ vốn nổi tiếng với các chu kỳ tăng giảm mạnh về giá bán và lợi nhuận. Các hợp đồng dài hạn có thể giúp doanh nghiệp cải thiện khả năng dự báo doanh thu, giảm bớt biến động và nâng cao chất lượng dòng tiền.

Ngoài triển vọng kinh doanh, chính sách dành cho cổ đông cũng trở thành yếu tố hỗ trợ giá cổ phiếu. Kioxia cho biết đang xem xét áp dụng chính sách cổ tức theo hướng duy trì hoặc tăng dần mức chi trả qua từng năm. Doanh nghiệp dự kiến có thể bắt đầu trả cổ tức từ nửa cuối năm tài chính kết thúc vào tháng 3.2027.

Bên cạnh đó, công ty cũng để ngỏ khả năng triển khai các chương trình mua lại cổ phiếu quỹ. Đây là biện pháp thường được các doanh nghiệp sử dụng nhằm gia tăng giá trị cho cổ đông, đồng thời cải thiện các chỉ số tài chính trên mỗi cổ phần.

Ông Kazuyoshi Saito, chuyên gia phân tích cấp cao tại IwaiCosmo Securities, nhận định Kioxia đã gửi đến thị trường những tín hiệu rõ ràng hơn về chiến lược tăng trưởng cũng như định hướng hoàn vốn cho nhà đầu tư. Theo ông, việc doanh nghiệp khẳng định được lợi thế công nghệ trong khi xây dựng lộ trình phân phối lợi nhuận cụ thể đã củng cố niềm tin của thị trường đối với triển vọng dài hạn của cổ phiếu.

Trong khi đó, Toyota đang đối mặt với nhiều yếu tố gây áp lực lên tâm lý nhà đầu tư. Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông làm gia tăng lo ngại về giá năng lượng và triển vọng kinh tế toàn cầu. Song song đó, những cuộc thảo luận liên quan đến việc xem xét lại Hiệp định Mỹ, Mexico và Canada (USMCA) cũng tạo ra sự bất định đối với ngành sản xuất ô tô, lĩnh vực phụ thuộc lớn vào chuỗi cung ứng khu vực Bắc Mỹ.

Sự trái ngược giữa diễn biến của Kioxia và Toyota phản ánh xu hướng luân chuyển dòng vốn đang diễn ra trên thị trường Nhật Bản. Nhà đầu tư ngày càng ưu tiên các doanh nghiệp được hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng AI, đặc biệt là những công ty cung cấp hạ tầng nền tảng cho trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và xử lý dữ liệu quy mô lớn.

Một ví dụ khác là Murata Manufacturing, doanh nghiệp sản xuất tụ điện sử dụng trong các trung tâm dữ liệu AI. Vốn hóa thị trường của Murata gần đây cũng đã vượt mốc 20.000 tỉ yên, cho thấy sức hút ngày càng lớn của các cổ phiếu công nghệ phần cứng.

Triển vọng tăng trưởng của ngành bán dẫn tiếp tục là cơ sở quan trọng cho xu hướng này. Theo dự báo của World Semiconductor Trade Statistics (WSTS), quy mô thị trường bán dẫn toàn cầu có thể đạt 1.500 tỉ USD vào năm 2026, tăng khoảng 90% so với năm 2025. Sự bùng nổ của AI tạo ra nhu cầu khổng lồ đối với chip xử lý, bộ nhớ và các linh kiện hỗ trợ, qua đó thúc đẩy giá trị của những doanh nghiệp nằm trong chuỗi cung ứng công nghệ.

Việc Kioxia vượt Toyota, dù chỉ trong thời gian ngắn, vẫn mang ý nghĩa biểu tượng lớn đối với nền kinh tế Nhật Bản. Sau nhiều thập niên được dẫn dắt bởi ngành ô tô và sản xuất truyền thống, thị trường đang chứng kiến sự nổi lên của các doanh nghiệp công nghệ, đặc biệt là những công ty có vị thế trong hệ sinh thái AI toàn cầu. Điều đó cho thấy cuộc cạnh tranh về giá trị doanh nghiệp tại Nhật Bản đang bước sang một giai đoạn mới, nơi dữ liệu, chip nhớ và hạ tầng số ngày càng giữ vai trò trung tâm.