Bước vào Đổi Mới 2.0, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số. Ước tính từ bộ Tài Chính, trong giai đoạn 2026-2030, Việt Nam cần huy động 38,5 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 1,46 ngàn tỉ USD.

Theo số liệu từ cục Thống kê, đây là con số cao gần gấp đôi so với mức đầu tư trong giai đoạn 2021-2025.

Phát biểu bế mạc hội nghị quán triệt Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV sáng 13.4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết, vốn Nhà nước khoảng 8,5 triệu tỉ đồng. Phần còn lại 30 triệu tỉ đồng sẽ đến từ vốn doanh nghiệp, gồm khu vực tư nhân và FDI.

Trước các yếu tố bất định của thế giới, làm sao để Việt Nam huy động nguồn vốn cho giai đoạn phát triển mới?

Tại diễn đàn 'The Year Ahead 2026', do Bloomberg Businessweek Việt Nam tổ chức, các vị diễn giả đã có cuộc thảo luận xung quanh câu hỏi trên.

Brook Taylor, tổng giám đốc của VinaCapital: “Huy động được 1,46 ngàn tỉ USD vẫn là câu hỏi lớn đối với Việt Nam.”

Mở đầu cho cuộc hội thoại, ông Taylor đã nhận định mức 10% là mục tiêu tăng trưởng đầy tham vọng. Từ mức 8,02% của năm 2025 lên mức 10% là bước nhảy vọt và đầy thách thức trong bối cảnh chiến sự tại Trung Đông chưa hạ nhiệt.

Đại diện từ VinaCapital ước tính giá dầu tăng thêm mỗi 10 USD tăng sẽ kéo giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm GDP của Việt Nam. Tích cực hơn so với mức 6,3% của World Bank, VinaCapital dự báo Việt Nam có thể đạt mức 7%. “Đây vẫn là mức cao hơn đáng kể so với mức trung bình 20 năm qua,” ông Taylor nói.

Hiện, Việt Nam đã phụ thuộc vào kênh ngân hàng. Tỉ lệ tín dụng/GDP đã đạt mức 146%. Bên cạnh kênh ngân hàng, việc phát triển kênh huy động vốn trung và dài hạn khác là điều vô cùng quan trọng.

Ông Brook Taylor cho rằng, các nguồn vốn cần được đa dạng hoá và bổ sung từ thêm thị trường cổ phiếu, trái phiếu và cả nhóm doanh nghiệp nước ngoài (FDI).

Luỹ kế đến nay, Việt Nam đã thu hút được 534 tỉ USD vốn FDI. Mức giải ngân hiện tại chỉ đạt 4% GDP trong năm 2025, tương đương 20 tỉ USD hằng năm. Cùng với đó, dòng kiều hối về khoảng 15 tỉ USD hằng năm. Song, ở chiều ngược lại, thống kê trên cán cân thanh toán, mục lỗi và sai sót lên đến 6% GDP, tương đương 30 tỉ USD đã chảy ra khỏi nền kinh tế, khiến dự trữ ngoại hối tiếp tục bị bào mòn qua nhiều năm.

“Trong 4 năm gần đây, lượng outflow chủ yếu đến từ tiền mã hoá. Còn trong năm 2025, vàng đã đóng góp một phần,” ông Taylor chỉ ra. “Bên cạnh việc thành lập trung tâm tài chính quốc tế để hạn chế outflow từ thị trường tiền mã hoá, chính phủ cho phép ngân hàng mở sàn giao dịch vàng, làm giảm chênh lệch giá giữa vàng trong nước và thế giới.”

Việt Nam cũng đặt mục tiêu vốn hoá thị trường chứng khoán ở mức 100% GDP trong năm 2025 và 130% GDP vào năm 2030. Nếu đạt được mục tiêu GDP 800 tỉ USD trong năm 2030.  Con số tương đương 1,2 ngàn tỉ USD, gấp 3 lần mức vốn hoá 390 triệu USD của năm 2025. “Điều này đồng nghĩa, bên cạnh mức lợi nhuận kỳ vọng của doanh nghiệp, chúng ta cần thêm 300 triệu vốn từ các thương vụ IPO,” ông Taylor dự tính. “Điều này khá là tham vọng.”

Ông Trần Hùng Huy, chủ tịch của ACB: “Lãi suất tăng vọt lên mức gần như không còn bền vững cho doanh nghiệp.”

Sự tăng trưởng mạnh mẽ của nền kinh tế trong những năm gần đây đã mang đến triển vọng tích cực nhưng cũng tạo ra áp lực cho hệ thống ngân hàng.

Chủ tịch Trần Hùng Huy cho rằng hệ thống ngân hàng nội địa hiện nay “quá mỏng” để có thể gánh vác một dự án quốc gia. Ông khuyến nghị Chính phủ cần có một công thức phù hợp, kết hợp giữa vốn vay ngân hàng và dòng vốn cổ phần quốc tế.

Đối diện với áp lực đáp ứng mục tiêu tín dụng, các nhà băng hiện đang tích cực tìm nguồn vốn, thông qua việc chạy đua tăng lãi suất huy động. 

"Lãi suất tăng vọt lên mức gần như không còn bền vững cho doanh nghiệp, có thời điểm lên đến 10%/năm khiến việc phát triển kinh doanh ở nền kinh tế thực không còn hiệu quả. Tôi nghĩ thông qua Trung tâm Tài chính Quốc tế, Việt Nam có khả năng cạnh tranh để thu hút nguồn vốn một cách đa dạng hơn", ông Huy chia sẻ. 

Đối diện với câu hỏi về nhu cầu vốn cho đường sắt Bắc-Nam,với tổng vốn đầu tư ước tính lên đến 67 tỷ USD, ông Huy cho rằng hệ thống ngân hàng hiện nay không thể gánh vác một dự án lớn như vậy. “Sẽ chẳng có ngân hàng đơn lẻ nội địa nào có thể tài trợ vốn cho các dự án lớn như dự án đường sắt cao tốc.”

Ông Rich McClellan, tổng giám đốc của VIFC: “IFC là một dự án 10 năm, không thể một sớm một chiều.”

Đối diện với câu hỏi về liệu trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam (IFC) có thể hút được dòng vốn quốc tế, ông Rich McClellan, CEO của VIFC cho rằng đây là điều sẽ được xây dựng từ thế chế, pháp lý cho tới mô hình vận hành.

“Chúng tôi đang có nhiều cuộc thảo luận với các nhà đầu tư, những người rất nghiêm túc về việc đầu tư một lượng tiền rất lớn vào Việt Nam,” ông McClellan nói. “IFC là một dự án 10 năm, không phải một vài năm hoặc ngay trong đêm.”

Đối diện với bất định toàn cầu, ông McClellan cho rằng dòng vốn không biến mất, mà có xu hướng tái phân bổ sang các thị trường có tính ổn định, trung lập và có tiềm năng tăng trưởng. “Chẳng có nơi nào hấp dẫn hơn câu chuyện của Việt Nam,” ông McClellan nói.

Ông Michal Skalicky, Giám đốc Quan Hệ Khách Hàng, Home Credit Việt Nam: “Mục tiêu của chúng tôi là tăng tốc nhanh hơn và suy thoái chậm hơn so với tốc độ của nền kinh tế.”

Đối tượng khách hàng của Home Credit chủ yếu là người chưa có lịch sử tín dụng hoặc mới bước vào thị trường lao động. Ông Skalicky cho rằng, dù ngân hàng vẫn kênh dẫn vốn chủ đạo cho ngành ngân hàng, song vẫn còn nhiều người chưa thể tiếp cận vốn từ các nhà băng do chưa chưa có lịch sử tín dụng.

Trong nền kinh tế được thúc đẩy mạnh mẽ bởi khu vực tư nhân và một phần lớn của khu vực tư nhân là tiêu dùng, với dung sai của thị trường khoảng 35 triệu người, đây là vẫn miếng bánh đầy tiềm năng cho các công ty tài chính tiêu dùng.

Đại diện của Home Credit tiết lộ bên cạnh thúc đẩy đẩy tiêu dùng, công ty sẽ thúc đẩy thêm cách mảng khác như giáo dục, sửa chữa và phương tiện di chuyển.

“Ngành kinh doanh của chúng tôi có tính chu kỳ rất cao,” ông Skalicky nói. “Mục tiêu là phát triển nhanh hơn và suy giảm chậm hơn so với tốc độ của nền kinh tế.”