Một thỏa thuận thương mại mới giữa Mỹ và Việt Nam có nguy cơ khiến Trung Quốc áp dụng biện pháp trả đũa, do nội dung thỏa thuận bao gồm mức thuế 40% với hàng hóa bị nghi ngờ trung chuyển qua Việt Nam, theo đánh giá từ Bloomberg Economics.

Theo thỏa thuận này, Mỹ sẽ áp thuế 20% với hàng xuất khẩu từ Việt Nam và 40% đối với bất kỳ hàng hóa nào bị coi là trung chuyển — một biện pháp nhiều khả năng nhằm vào Trung Quốc, quốc gia thường sử dụng nước thứ ba để né thuế nhập khẩu của Mỹ.

Dù mức thuế mới thấp hơn mức 46% được tổng thống Donald Trump công bố hồi tháng 4, con số này vẫn cao gấp đôi mức thuế cơ bản 10% từng được áp dụng trong quá trình đàm phán. Vì vậy, rủi ro đối với Việt Nam vẫn ở mức đáng kể, chuyên gia Rana Sajedi của Bloomberg nhận định trong một báo cáo nghiên cứu.

“Câu hỏi lớn hiện nay là Trung Quốc sẽ phản ứng ra sao,” bà Sajedi nói. “Bắc Kinh đã nhiều lần tuyên bố sẽ đáp trả nếu các thỏa thuận với Mỹ gây tổn hại đến lợi ích của Trung Quốc, và việc Việt Nam đồng ý với mức thuế cao hơn cho hàng hóa bị xem là ‘trung chuyển’ có thể thuộc trường hợp này.”

Bà cho biết thêm rằng Trung Quốc hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam và là nguồn cung quan trọng cho sản xuất trong nước. Do đó, bất kỳ biện pháp trả đũa nào cũng có thể gây tác động lớn đến nền kinh tế Việt Nam.

Ngoài ra, theo bà Sajedi, tác động của thỏa thuận còn lan rộng sang các quốc gia khác. Nhiều nước có thể xem việc Việt Nam chấp nhận mức thuế gấp đôi so với mức cơ bản 10% là một thỏa thuận tệ và không đáng để làm theo.

Bloomberg ước tính rằng theo nội dung thỏa thuận, Việt Nam có thể mất tới 25% kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ trong trung hạn, kéo giảm hơn 2% GDP mỗi năm.

“Thỏa thuận này dường như cũng không đưa ra bất kỳ định hướng nào để giải quyết các vấn đề liên quan đến thuế theo ngành, vốn là trọng tâm đàm phán của nhiều đối tác thương mại lớn như Nhật Bản, Hàn Quốc và EU,” Sajedi bổ sung.