Cơn sốt AI toàn cầu đã đẩy nhu cầu chip bán dẫn từ các tập đoàn công nghệ Hàn Quốc như SK Hynix và Samsung Electronics tăng vọt, góp phần kéo chỉ số Kospi tăng hơn 150% trong vòng một năm qua. Tuy nhiên, dù Kospi vượt xa mọi thị trường chứng khoán lớn khác trên thế giới, đồng won Hàn Quốc vẫn là một trong những đồng tiền yếu nhất châu Á.

Đây là một diễn biến khá bất thường. Thông thường, thị trường chứng khoán tăng mạnh sẽ đi kèm với sự tăng giá của đồng nội tệ, đặc biệt ở những nền kinh tế phụ thuộc vào xuất khẩu như Hàn Quốc.

Dưới đây là những bạn điều cần biết.

Điều gì đang xảy ra với đồng won?

Đồng won Hàn Quốc bắt đầu suy yếu từ giữa năm 2025 và đến cuối tháng 3 đã xuyên thủng mốc tâm lý 1.500 won đổi 1 USD, mức thấp nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2009.

Đà giảm này xuất phát từ căng thẳng địa chính trị leo thang liên quan đến cuộc chiến Mỹ – Iran, cùng với làn sóng rút vốn khỏi thị trường chứng khoán nội địa khi nhà đầu tư nước ngoài bán tài sản để tìm đến các kênh trú ẩn an toàn hơn.

Sau đó, đồng won phục hồi phần nào nhưng lại trượt dần về vùng đáy tháng 3 vào giữa tháng 5, khi căng thẳng tại Trung Đông đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng. Điều này đặc biệt quan trọng với Hàn Quốc vì nước này gần như phải nhập khẩu toàn bộ nhu cầu năng lượng. Giá dầu tăng khiến nhu cầu USD để thanh toán nhập khẩu năng lượng cao hơn, từ đó gây thêm áp lực lên đồng won.

Tính từ đầu năm đến nay, đồng won là một trong những đồng tiền giảm mạnh nhất châu Á. Đồng tiền này hiện yếu hơn khoảng 4% so với đầu năm 2026 dù chỉ số Kospi đã lần đầu vượt mốc 8.000 điểm.

Mối tương quan truyền thống giữa chứng khoán và đồng won là gì?

Trong lịch sử, giá trị của đồng won thường tăng cùng chiều với thị trường chứng khoán. Nguyên nhân là nhà đầu tư nước ngoài từ lâu đã giữ vai trò quan trọng trên thị trường Hàn Quốc, và việc mua cổ phiếu Hàn Quốc thường buộc họ phải đổi ngoại tệ sang won. Điều đó làm tăng nhu cầu đối với đồng nội tệ và đẩy giá trị của nó đi lên.

Nền kinh tế phụ thuộc vào xuất khẩu của Hàn Quốc càng củng cố mối liên hệ này. Trong các giai đoạn xuất khẩu tăng mạnh và thặng dư tài khoản vãng lai lớn, tức quốc gia thu được nhiều tiền từ xuất khẩu và thu nhập ở nước ngoài hơn số tiền chi cho nhập khẩu và thanh toán quốc tế, các doanh nghiệp xuất khẩu như Samsung Electronics sẽ chuyển đổi lượng lớn doanh thu từ nước ngoài sang won, qua đó làm tăng nhu cầu với đồng nội tệ.

Xuất khẩu mạnh cũng khiến tài sản Hàn Quốc trở nên hấp dẫn hơn trong mắt nhà đầu tư toàn cầu, kéo thêm dòng tiền vào cổ phiếu và trái phiếu nội địa, từ đó tạo ra vòng xoáy hỗ trợ lẫn nhau.

Vì sao mối quan hệ giữa Kospi và đồng won thay đổi?

Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc cho biết cơ cấu tài sản ở nước ngoài được tích lũy từ thặng dư tài khoản vãng lai đã thay đổi theo thời gian. Trước đây, phần lớn khoản thặng dư này được chuyển vào dự trữ ngoại hối của ngân hàng trung ương. Hiện nay, tỉ trọng ngày càng lớn đang chảy vào các khoản đầu tư danh mục của khu vực tư nhân.

Sự thay đổi này diễn ra cùng lúc với tốc độ già hóa dân số nhanh chóng tại Hàn Quốc, khi các hộ gia đình và nhà đầu tư tổ chức tìm kiếm lợi suất cao hơn ở nước ngoài cho khoản tiết kiệm của mình.

Khi dòng vốn đầu tư này ngày càng lớn, chúng trở nên có ảnh hưởng mạnh hơn đến giá trị của đồng won so với các dòng thương mại như xuất khẩu hay nhập khẩu. Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc cho biết mối liên hệ giữa thặng dư tài khoản vãng lai và sức mạnh của đồng won bắt đầu suy yếu từ khoảng năm 2015.

Cấu trúc của thị trường chứng khoán Hàn Quốc cũng đã thay đổi. Nhà đầu tư trong nước hiện ngày càng tích cực mua vào lượng cổ phiếu do khối ngoại bán ra, giúp duy trì đà tăng của thị trường chứng khoán mà không tạo ra mức cầu tương ứng đối với đồng won từ nước ngoài.

Ngoài ra, đồng won cũng đang chịu những áp lực riêng. Giá dầu tăng do cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran đã gây sức ép lên đồng tiền này vì làm tăng chi phí nhập khẩu của Hàn Quốc. Đồng thời, căng thẳng địa chính trị từ cuộc chiến cũng khiến khẩu vị rủi ro toàn cầu suy giảm, kéo đồng won đi xuống do đồng tiền này thường được xem là thước đo tâm lý đối với thương mại và tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Bên cạnh đó, cam kết đầu tư 350 tỉ USD vào Mỹ của Hàn Quốc trong khuôn khổ thỏa thuận thương mại rộng hơn với Washington cũng làm dấy lên suy đoán rằng kế hoạch này có thể gây thêm áp lực lên đồng won. Nguyên nhân là các khoản đầu tư sẽ đòi hỏi bán một lượng lớn won để đổi lấy USD.

Hàn Quốc có lo ngại về sự suy yếu của đồng won?

Có, và không chỉ gần đây.

Từ tháng 12.2025, chính phủ Hàn Quốc đã triển khai hàng loạt biện pháp nhằm giữ dòng vốn ở lại trong nước. Các biện pháp bao gồm ưu đãi thuế đối với việc bán cổ phiếu ở nước ngoài nếu khoản tiền thu được được tái đầu tư trong nước, đồng thời nâng phần cổ tức miễn thuế từ các công ty con ở nước ngoài lên 100%, thay vì 95% trước đó.

Giới chức cũng tăng cường các biện pháp can thiệp bằng lời nói nhằm ngăn hoạt động đầu cơ tiền tệ. Những cảnh báo từ Bộ Tài chính và ngân hàng trung ương, vốn thường được giới giao dịch xem là tín hiệu báo trước cho khả năng can thiệp thực tế, đã xuất hiện dày đặc hơn vào cuối năm ngoái, cho thấy sự lo ngại trước biến động quá mạnh của tỉ giá. Dữ liệu từ ngân hàng trung ương cũng cho thấy cơ quan quản lý ngoại hối Hàn Quốc đã bán ròng 22,5 tỉ USD trên thị trường trong quý IV năm 2025 để bảo vệ đồng won.

Tuy nhiên, các nỗ lực của chính phủ trong việc kiềm chế đà suy yếu của đồng won mới chỉ mang lại hiệu quả ngắn hạn. Dù đồng won từng phục hồi một phần vào đầu năm nay, đồng tiền này lại suy yếu trở lại sau khi chiến sự với Iran bùng phát.

Một động thái được công bố hồi tháng 4 của Quỹ Hưu trí Quốc gia Hàn Quốc, quỹ hưu trí lớn nhất nước này, về việc gỡ bỏ giới hạn phòng ngừa rủi ro tỉ giá được kỳ vọng sẽ hỗ trợ đồng won bằng cách làm tăng nhu cầu đối với nội tệ.

Trong khi đó, các cuộc thảo luận về khả năng thiết lập thỏa thuận hoán đổi tiền tệ giữa Hàn Quốc và Mỹ cũng đang xuất hiện trở lại, khi giới hoạch định chính sách tìm kiếm một giải pháp bền vững hơn.

— Với sự hỗ trợ của Jaehyun Eom và Susie Kang