Theo số liệu do Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc công bố ngày 11.5, chỉ số giá sản xuất (PPI) trong tháng 4 tăng 2,8% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn nhiều mức tăng 0,5% của tháng 3. Đây cũng là tốc độ tăng mạnh nhất kể từ tháng 7.2022 và vượt xa dự báo trung bình 1,8% của các nhà kinh tế được Bloomberg khảo sát.

Trong khi đó, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Trung Quốc tăng 1,2% trong tháng 4, nhỉnh hơn mức 1% của tháng trước bất chấp giá thực phẩm suy yếu. Diễn biến này gây bất ngờ cho giới phân tích, vốn kỳ vọng lạm phát tiêu dùng sẽ hạ nhiệt nhẹ do nhu cầu trong nước còn yếu.

Dữ liệu lạm phát cao hơn kỳ vọng đã khiến thị trường trái phiếu Trung Quốc phản ứng tiêu cực. Hợp đồng trái phiếu tương lai kỳ hạn 30 năm giảm xuống mức thấp nhất trong hơn một tháng ngay sau khi số liệu được công bố.

Theo giới quan sát, cú sốc giá lần này chủ yếu đến từ cuộc xung đột quân sự tại Iran, vốn đã làm gián đoạn thị trường dầu khí toàn cầu kể từ cuối tháng 2. Giá năng lượng tăng mạnh kéo theo chi phí vận tải, hóa chất và nguyên liệu đầu vào leo thang, đẩy áp lực lạm phát lan rộng sang lĩnh vực sản xuất.

Carlos Casanova, kinh tế trưởng khu vực châu Á tại Union Bancaire Privee ở Hong Kong, nhận định Trung Quốc “đã chính thức thoát khỏi tình trạng giảm phát” sau hơn ba năm nền kinh tế liên tục chịu áp lực giảm giá tại khu vực sản xuất.

Tuy nhiên, việc giá đầu vào tăng nhanh không đồng nghĩa với triển vọng tích cực cho doanh nghiệp. Nhiều công ty Trung Quốc đang gặp khó khăn trong việc chuyển phần chi phí gia tăng sang người tiêu dùng do sức mua nội địa còn yếu và thị trường lao động chưa phục hồi hoàn toàn.

Giới phân tích cho rằng lợi nhuận doanh nghiệp có thể tiếp tục bị bào mòn trong các quý tới nếu giá năng lượng duy trì ở mức cao, đặc biệt trong bối cảnh Bắc Kinh vẫn đang vật lộn để kích thích nhu cầu tiêu dùng và vực dậy thị trường bất động sản.

Tác động từ chiến sự Trung Đông cũng được dự báo sẽ trở thành chủ đề trọng tâm trong cuộc trao đổi sắp tới giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Các quan chức Mỹ cho biết Washington dự kiến gây sức ép với Bắc Kinh liên quan tới quan hệ với Iran, bao gồm các dòng doanh thu và khả năng hỗ trợ xuất khẩu vũ khí.

Cuộc xung đột hiện vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Mỹ và Iran đều bác bỏ các đề xuất hòa bình mới nhất của đối phương, trong khi lệnh ngừng bắn mong manh giữa các bên liên tục đứng trước nguy cơ đổ vỡ.

Kể từ khi các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran diễn ra hôm 28.2, thị trường năng lượng toàn cầu đã biến động mạnh. Giá dầu tăng vọt khiến nhiều chính phủ đối mặt áp lực lạm phát mới, đồng thời làm gia tăng nguy cơ suy giảm tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Đối với Trung Quốc, quốc gia nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, cú sốc giá năng lượng đang tạo ra bài toán khó cho chính quyền Bắc Kinh. Một mặt, giá sản xuất tăng giúp nền kinh tế thoát khỏi vòng xoáy giảm phát kéo dài nhiều năm. Mặt khác, chi phí leo thang lại đe dọa khả năng phục hồi mong manh của doanh nghiệp và tiêu dùng nội địa.

Giới đầu tư hiện theo dõi sát phản ứng chính sách từ Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc cũng như các gói hỗ trợ kinh tế tiếp theo từ Bắc Kinh nhằm giảm áp lực cho doanh nghiệp trong bối cảnh môi trường toàn cầu ngày càng bất ổn.