Trung Quốc đã mở rộng các quy định hạn chế di chuyển ra nước ngoài đối với nhân sự AI hàng đầu tại các công ty tư nhân, áp dụng cho cả người thân của những nhân sự chủ chốt. Bước đi này siết chặt hơn nữa các biện pháp nhằm ngăn chặn nguy cơ rò rỉ tri thức chuyên môn và thông tin cốt lõi sang Mỹ.

Những nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết, các cơ quan chính phủ gần đây đã bắt đầu thông báo quy định kiểm soát mở rộng này tới các đối tượng chịu ảnh hưởng, bao gồm những nhà sáng lập startup nổi tiếng cũng như lãnh đạo các doanh nghiệp có tầm quan trọng chiến lược trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Theo các nguồn tin, thân nhân trực hệ như vợ hoặc chồng và con của một số nhà điều hành thuộc mảng AI và bán dẫn, những người có công việc được đánh giá là cực kỳ quan trọng đối với an ninh quốc gia, phải xin phép Bắc Kinh trước khi ra nước ngoài, ngay cả với các chuyến đi ngắn ngày.

Động thái này đánh dấu sự mở rộng phạm vi kiểm soát đối với quyền tự do di chuyển của những nhân tài công nghệ có ảnh hưởng lớn nhất Trung Quốc, lực lượng bao gồm các doanh nhân, nhà nghiên cứu và lãnh đạo doanh nghiệp. Mặc dù không phải là một lệnh cấm xuất cảnh hoàn toàn, yêu cầu mới này nhiều khả năng sẽ giội thêm gáo nước lạnh vào ngành công nghệ vốn đang đối mặt với những rào cản chưa từng có. Bloomberg News hồi tháng 5 từng đưa tin Trung Quốc đã hạn chế xuất cảnh đối với các chuyên gia AI hàng đầu tại những tập đoàn tư nhân như Alibaba Group Holding và DeepSeek từ đầu năm nay, phản ánh quyết tâm của Bắc Kinh trong việc bảo vệ công nghệ nội địa giữa lúc quốc gia này đạt được những bước tiến lớn trong lĩnh vực AI và sản xuất chip.

Các nguồn tin cho biết hiện chưa rõ liệu toàn bộ gia đình của những nhân sự thuộc diện này có phải tuân thủ quy định mới hay không. Đồng thời, Trung Quốc cũng đang thực thi các quy định riêng biệt có hiệu lực từ ngày 15/. nhằm áp đặt lệnh cấm xuất cảnh trong các trường hợp từ điều tra hình sự đến nguy cơ vi phạm an ninh công nghiệp và công nghệ của đất nước.

Các nguồn tin xin giấu tên do tính chất nhạy cảm của vấn đề cho biết kế hoạch của Bắc Kinh là tiếp tục đưa thêm các cá nhân liên quan vào danh sách theo thời gian. Hai trong số các nguồn tin cho biết thêm, các cơ quan chính phủ đã thông báo cho một số người về yêu cầu phải xin phép đối với các chuyến đi nước ngoài của gia đình.

Bắc Kinh từ nhiều năm qua đã áp đặt quy định hạn chế đi lại đối với các nhân sự then chốt, từ những nhà nghiên cứu đại học hàng đầu đến các nhà khoa học hạt nhân và lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước, đồng thời người thân của họ cũng chịu ảnh hưởng tương tự.

Tuy nhiên, chính quyền hiện đang nhắm mục tiêu cụ thể vào nhân tài thuộc khu vực tư nhân, trong bối cảnh các kỹ sư AI và công nghệ tinh hoa được coi là tài sản chiến lược của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Phần lớn lực lượng nhân tài AI đỉnh cao của Trung Quốc bùng nổ trong kỷ nguyên hậu ChatGPT và chủ yếu tập trung tại các tập đoàn công nghệ lớn hoặc các startup tư nhân trong nước.

Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc chưa phản hồi yêu cầu bình luận qua fax.