Trung Quốc đang bơm hàng tỉ USD vào các ngân hàng và tập đoàn bảo hiểm lớn nhất nước này. Đây là động thái mới nhất của Bắc Kinh nhằm củng cố bảng cân đối kế toán và duy trì đà tăng trưởng trong bối cảnh nền kinh tế đang giảm tốc.

Theo các báo cáo niêm yết và thông tin từ Tân Hoa Xã, ít nhất 8 tổ chức tài chính đang tìm kiếm nguồn vốn mới trị giá 360 tỉ nhân dân tệ (53,6 tỉ USD), trong đó bộ Tài chính Trung Quốc đóng góp hơn 80% kinh phí.

Dù các ngân hàng quốc doanh hàng đầu Trung Quốc vẫn duy trì đệm vốn an toàn, song áp lực cung cấp tín dụng giá rẻ theo chỉ đạo của Bắc Kinh nhằm thúc đẩy tăng trưởng đã bào mòn khả năng sinh lời của các ngân hàng này. Đợt bơm vốn mới hướng tới mục tiêu giảm bớt áp lực lên biên lợi nhuận, mở rộng năng lực cấp tín dụng và tăng cường trích lập dự phòng rủi ro cho các khoản nợ xấu tiềm ẩn.

Trong một báo cáo riêng biệt, Tân Hoa Xã cho biết bộ Tài chính Trung Quốc sẽ phát hành 300 tỉ nhân dân tệ trái phiếu đặc biệt để tài trợ cho các kế hoạch này.

Theo hồ sơ gửi lên sàn giao dịch chứng khoán Thượng Hải vào Chủ nhật, ngân hàng Nông nghiệp Trung Quốc đang tìm kiếm nguồn vốn lên tới 160 tỉ nhân dân tệ, trong khi ngân hàng Công thương Trung Quốc (ICBC) hướng tới mục tiêu 100 tỉ nhân dân tệ thông qua đợt phát hành riêng lẻ. Cả hai ngân hàng đều khẳng định toàn bộ số tiền thu được sẽ được dùng để bổ sung vốn cấp 1 tối thiểu.

Hồ sơ công bố cho thấy bộ Tài chính Trung Quốc sẽ mua 130 tỉ nhân dân tệ trong đợt phát hành cổ phiếu của ngân hàng Nông nghiệp Trung Quốc và 70 tỉ nhân dân tệ tại ICBC. Tập đoàn Thuốc lá Quốc gia Trung Quốc cũng là bên mua lớn trong cả hai đợt phát hành này.

Bên cạnh đó, bộ Tài chính sẽ mua toàn bộ 15 tỉ nhân dân tệ trong đợt phát hành cổ phiếu của tập đoàn Bảo hiểm Nhân dân Trung Quốc (PICC). Cơ quan này cũng sẽ đóng góp 30 tỉ nhân dân tệ cho ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc (Exim Bank), 35 tỉ nhân dân tệ cho tập đoàn Bảo hiểm Nhân thọ Trung Quốc (China Life Insurance), 7 tỉ nhân dân tệ cho tập đoàn Bảo hiểm Thái Bình Trung Quốc, 3 tỉ nhân dân tệ cho tập đoàn Tái bảo hiểm Trung Quốc và 10 tỉ nhân dân tệ cho tập đoàn Tín dụng và Bảo hiểm Xuất khẩu Trung Quốc.

Biên lãi thuần trung bình của toàn ngành ngân hàng Trung Quốc đã giảm xuống mức thấp kỷ lục, làm hạn chế khả năng tự bổ sung vốn thông qua lợi nhuận giữ lại. Tính đến tháng 6, các ngân hàng Trung Quốc ghi nhận tỉ lệ an toàn vốn (CAR) trung bình đạt 15,26% và tỉ lệ vốn cấp 1 tối thiểu đạt 10,72%.

Các con số trên cho thấy đợt huy động vốn mới nhất này không hẳn nhằm bù đắp tình trạng thiếu hụt vốn cấp thiết, mà chủ yếu trang bị cho các tổ chức tín dụng lớn năng lực chống chịu áp lực tốt hơn và tiếp tục mở rộng bảng cân đối kế toán.

Trong báo cáo Công tác Chính phủ năm nay, Trung Quốc đã vạch ra kế hoạch phát hành 300 tỉ nhân dân tệ trái phiếu kho bạc đặc biệt nhằm bổ sung vốn cho các ngân hàng thương mại nhà nước lớn. Báo cáo cũng cam kết tăng cường nguồn lực để xử lý các rủi ro tài chính, đồng thời khẳng định giới chức sẽ áp dụng nhiều kênh khác nhau để thúc đẩy quá trình bổ sung vốn trên toàn hệ thống tài chính.

Vòng tài trợ này tiếp nối đà tăng cường từ cuối năm 2024. Đầu năm 2025, ngân hàng Trung Quốc và ngân hàng Tiết kiệm Bưu điện Trung Quốc nằm trong số 4 nhà băng nhận tổng cộng 69 tỉ USD tiền bơm vốn được tài trợ thông qua trái phiếu chính phủ.

Duy trì sự ổn định tài chính tiếp tục là đá tảng trong chương trình nghị sự của Chủ tịch Tập Cận Bình, đặc biệt khi Trung Quốc đang phải ứng phó với cuộc cạnh tranh thương mại và công nghệ kéo dài với Mỹ. Bắc Kinh chủ động thực hiện các biện pháp quyết liệt nhằm khoanh vùng rủi ro bắt nguồn từ khủng hoảng bất động sản và quy mô nợ chính quyền địa phương đang tăng phi mã.

Dữ liệu chính thức cho thấy các chiến dịch giảm thiểu rủi ro này đang phát huy tác dụng. Số lượng các tổ chức tài chính có rủi ro cao tại Trung Quốc đã giảm gần một nửa so với thời kỳ đỉnh điểm, xuống còn 312 tổ chức tính đến giữa năm 2025.

Sự suy giảm đà tăng trưởng của kinh tế Trung Quốc đã làm gia tăng các lời kêu gọi tung ra những gói kích thích mạnh mẽ hơn. Tuy nhiên, cho đến nay, các lãnh đạo quốc gia này mới chỉ đề xuất những bước đi mang tính cuốn chiếu và chưa cho thấy sự cấp bách trong việc đưa ra các biện pháp quyết liệt hơn. Thủ tướng Lý Cường gần đây đã thúc giục các quan chức "nỗ lực hết sức để đạt được" các mục tiêu tăng trưởng hàng năm, trong khi các nhà hoạch định chính sách đang cân nhắc việc trợ cấp lãi suất vay và các hình thức hỗ trợ tài chính khác cho doanh nghiệp và người tiêu dùng.

— Với sự hỗ trợ của Charlie Zhu và Zheng Li