Trong vòng chưa đầy một tuần, làn sóng trí tuệ nhân tạo đã định hình lại cách các công ty lớn nhất thế giới cạnh tranh, cách nhà đầu tư đặt cược vào tương lai và cách từng nhân viên văn phòng tính toán giá trị công việc của mình. Cùng Bloomberg Businessweek Vietnam điểm lại những diễn biến công nghệ quan trọng tuần qua.

OpenAI muốn làm chủ màn hình desktop

Cuộc chiến giành người dùng AI đang chuyển sang một mặt trận mới: chính chiếc máy tính bàn của bạn.

OpenAI đang phát triển một ứng dụng desktop tham vọng nhằm hợp nhất ba sản phẩm cốt lõi thành một nền tảng duy nhất: chatbot ChatGPT, công cụ lập trình Codex và ChatGPT Atlas, trình duyệt web tích hợp AI mà công ty ra mắt năm ngoái. Thông tin được Bloomberg xác nhận qua một nguồn thạo tin yêu cầu giấu tên, sau khi The Wall Street Journal là đơn vị đầu tiên đưa tin.

Đây là bước đi chiến lược rõ ràng: thay vì để người dùng phân tán sự chú ý qua nhiều tab và ứng dụng riêng lẻ, OpenAI muốn trở thành lớp giao diện duy nhất giữa người dùng và máy tính. Fidji Simo, giám đốc điều hành mảng ứng dụng, sẽ dẫn dắt nỗ lực tích hợp sản phẩm và phụ trách tiếp thị. Chủ tịch Greg Brockman sẽ phối hợp cùng bà trong phát triển sản phẩm. OpenAI từ chối bình luận về thời điểm ra mắt, song xác nhận ứng dụng ChatGPT độc lập vẫn sẽ được duy trì song song.

Bối cảnh cạnh tranh lý giải phần lớn sức ép đằng sau quyết định này. OpenAI, Anthropic, Alphabet cùng hàng loạt nhà phát triển khác đã liên tục ra mắt các mô hình AI với khả năng xử lý tác vụ ngày càng phức tạp, từ phân tích báo cáo tài chính đến viết mã hay tạo ra hình ảnh và video có độ chân thực cao. Khi ranh giới năng lực giữa các nền tảng ngày càng thu hẹp, cuộc chiến thực sự đang chuyển dịch sang trải nghiệm người dùng và khả năng giữ chân. Một ứng dụng desktop tích hợp hoàn chỉnh, nếu thực hiện tốt, có thể là câu trả lời của OpenAI cho câu hỏi đó.

Doanh nghiệp học cách đếm token

Trong khi các hãng công nghệ lớn đang định hình lại thị trường từ trên xuống, một cuộc chuyển đổi thầm lặng hơn đang diễn ra bên trong hàng ngàn doanh nghiệp: lần đầu tiên, các nhà quản lý phải học cách đọc hóa đơn điện toán AI.

Zapier, nền tảng tự động hóa có trụ sở tại Mỹ, vừa triển khai bảng điều khiển theo dõi mức tiêu thụ token của từng nhân viên. Chỉ số mới này đang trở thành thước đo năng suất, hiệu quả chi phí và cả văn hóa làm việc trong kỷ nguyên AI. Mỗi lần một nhân viên nhập lệnh vào chatbot, nhờ AI viết code hay giao cho tác nhân AI thực hiện những nhiệm vụ phức tạp kéo dài cả ngày, hệ thống điện toán ở phía sau tiêu thụ một lượng token nhất định. Với văn bản thông thường, 750 từ tương đương khoảng 1.000 token. Khi tác vụ phức tạp hơn, con số có thể tăng vọt theo cấp số nhân.

Brandon Sammut, giám đốc chuyển đổi AI của Zapier, nói thẳng: "Đây là loại chi phí mới mà mọi công ty cần tích hợp vào tư duy quản trị của mình." Khi bắt đầu đo lường, Zapier phát hiện mức tiêu thụ token của một số nhân viên cao gấp năm lần đồng nghiệp. Liệu đó là dấu hiệu của một ngôi sao hiệu suất hay đơn thuần là lãng phí? Câu trả lời phụ thuộc hoàn toàn vào kết quả đầu ra.

Tại Vercel, công ty khởi nghiệp điện toán đám mây, một kỹ sư đã dùng nhóm tác nhân AI để phân tích một bài báo nghiên cứu và xây dựng một dịch vụ hạ tầng quan trọng chỉ trong một ngày, với chi phí khoảng 10.000 đô la. Cùng công việc đó nếu làm thủ công có thể ngốn vài tuần đến vài tháng. CEO Guillermo Rauch mô tả cảm giác này là "như trao cho nhân viên một vòi nước cứu hỏa" và hiện đang cho phép nhóm của mình chi tiêu token không giới hạn. Ông ước tính những người dùng token nhiều nhất đã giúp công ty tiết kiệm hàng triệu đô la.

Tuy nhiên không phải ai cũng lạc quan như vậy. Brian Jabarian, nhà nghiên cứu tại Đại học Chicago Booth, cảnh báo rằng quan niệm "cứ đổ token vào là năng suất tăng" là sai lầm. Khi AI xử lý không tốt một tác vụ, công ty phải trả tiền để con người xử lý lại hoặc tiếp tục đổ thêm token vào vấn đề. "Những vấn đề token này sẽ trở thành ưu tiên số một," ông nói.

Tencent vượt dự báo nhưng thị trường vẫn hoài nghi

Tại Trung Quốc, câu chuyện AI đang có hai mặt hoàn toàn trái ngược nhau, đôi khi chỉ cách nhau vài giờ giao dịch.

Tencent Holdings vừa công bố kết quả kinh doanh quý 4 năm 2025 vượt kỳ vọng, với lợi nhuận ròng tăng 13,5% so với cùng kỳ, đạt 58,26 tỉ nhân dân tệ và doanh thu tăng 13%, lên 194,37 tỉ nhân dân tệ. Đây là quý tăng trưởng hai chữ số thứ năm liên tiếp. Trợ lý AI mã nguồn mở Open-Claw, ra mắt đúng dịp Tết Nguyên đán và lập tức tạo tiếng vang trong cộng đồng công nghệ Trung Quốc, được xem là minh chứng cho chiến lược đúng hướng của tập đoàn. Chủ tịch Pony Ma nhấn mạnh rằng mọi chương trình mini trên WeChat đều có thể được AI hóa, từ đó nhân đôi tiềm năng cạnh tranh so với các đối thủ như Alibaba và ByteDance.

Thị trường đón nhận bằng phiên tăng 7,3% trong một ngày đầu tháng 3. Nhưng chỉ vài ngày sau, kịch bản đảo chiều hoàn toàn.

Tencent và Alibaba cùng nhau mất 66 tỉ đô la vốn hóa chỉ trong khoảng 24 giờ, khi giới đầu tư trừng phạt cả hai vì không đưa ra được lộ trình kiếm tiền từ AI đủ thuyết phục. Cổ phiếu Alibaba niêm yết tại Mỹ giảm mạnh nhất kể từ tháng 10, trong khi cổ phiếu Tencent tại Hong Kong chịu đợt bán tháo tồi tệ nhất trong gần một năm. Tencent mất 43 tỉ đô la vốn hóa trong một phiên và cổ phiếu Alibaba tại Hong Kong có lúc giảm thêm 7,3% ngay phiên kế tiếp.

Phản ứng của thị trường phản ánh lo ngại sâu xa hơn là kết quả quý vừa công bố. Các nhà đầu tư từng đổ tiền vào hai tên tuổi lớn nhất ngành trong tuần trước, đặt cược rằng làn sóng AI dạng tác nhân kiểu OpenClaw sẽ thúc đẩy tăng trưởng, đã đảo chiều sau khi ban lãnh đạo cả hai công ty liên tục né tránh câu hỏi về con đường thương mại hóa cụ thể. "Nhà đầu tư không phản đối chi tiêu, họ chỉ lo ngại việc thiếu tầm nhìn ngắn hạn về khả năng kiếm tiền," nhà phân tích Catherine Lim của Bloomberg Intelligence nhận xét. "Điểm bẻ sẽ đến khi các công ty chứng minh AI giúp tăng doanh thu rõ rệt. Trước đó thị trường sẽ còn thận trọng."

Với Alibaba, bức tranh còn phức tạp hơn vì mảng kinh doanh cốt lõi cũng đang chững lại. Lợi nhuận ròng quý giảm 67% trong khi công ty cam kết chi hơn 53 tỉ đô la cho AI trong vài năm tới và đặt mục tiêu đạt 100 tỉ đô la doanh thu từ đám mây và AI trong năm năm. Tuần này Alibaba ra mắt dịch vụ AI dạng tác nhân mang tên Wukong cho khách hàng doanh nghiệp và tăng giá dịch vụ đám mây lên tới 34%. Barclays Capital cho rằng thị trường hiện "không chấp nhận bất kỳ kết quả nào kém hoàn hảo." Morgan Stanley hạ giá mục tiêu cổ phiếu Tencent 11% xuống còn 650 đô la Hong Kong, với nhận định rằng chi tiêu AI lớn trong giai đoạn đầu sẽ khiến lợi nhuận tăng chậm hơn doanh thu trong cả năm 2026.

Dù ngân sách đầu tư AI của các tập đoàn Trung Quốc vẫn chỉ là một phần nhỏ so với 650 tỉ đô la mà các siêu nền tảng Mỹ như Meta và Amazon dự kiến chi trong năm nay, sức ép đặc thù tại thị trường nội địa đang bào mòn biên lợi nhuận theo cách riêng. Trong kỳ nghỉ Tết Nguyên đán vừa qua, Alibaba, Tencent, ByteDance và Baidu đồng loạt chi hàng tỉ nhân dân tệ dưới dạng phiếu giảm giá để thu hút người dùng cho các ứng dụng AI tiêu dùng, trong bối cảnh nhu cầu trong nước suy yếu đang thu hẹp dư địa của mọi khoản chi tiêu không sinh lời ngay lập tức.

Cổ phiếu AI kéo nhà đầu tư đổ vào Hong Kong

Nghịch lý thú vị là trong khi Alibaba và Tencent đang hứng chịu đợt bán tháo, một cái tên khác trong chuỗi giá trị AI lại ghi nhận ngày ra mắt ấn tượng nhất trên sàn Hong Kong trong năm qua.

Delton Technology Guangzhou, nhà sản xuất bảng mạch in chuyên cung cấp linh kiện cho máy chủ AI, chứng kiến cổ phiếu tăng tới 106% ngay trong phiên giao dịch đầu tiên, từ giá chào bán 71,88 đô la Hong Kong lên 147,9 đô la Hong Kong trước khi thu hẹp đà tăng. Đợt IPO huy động 3,3 tỉ đô la Hong Kong, tương đương 421 triệu đô la Mỹ. Đây là mức tăng ngày đầu lớn nhất tại Hong Kong trong các đợt IPO quy mô từ 400 triệu đô la trở lên kể từ ngày ra mắt của nhà thiết kế chip Montage Technology hồi tháng 2 và chỉ đứng sau startup AI tạo sinh Minimax Group từ tháng 1.

Bức tranh rộng hơn cho thấy chứng khoán công nghệ Trung Quốc vẫn đang nổi lên như một điểm đến hấp dẫn giữa thị trường toàn cầu chao đảo vì những lo ngại về AI và bóng ma cuộc chiến tại Iran. Cơn sốt quanh các tác nhân AI như OpenClaw còn kéo theo hiệu ứng ngược lên cơ sở hạ tầng: Alibaba và Baidu đã tăng giá dịch vụ điện toán và lưu trữ đám mây để đáp ứng nhu cầu tăng vọt. Vòng tròn đó, từ phần mềm AI đến phần cứng đến hạ tầng rồi trở lại thị trường vốn, đang quay với tốc độ chưa từng thấy.