Nhóm quỹ đầu tư Hoa Kỳ T. Rowe Price Associates đã gia tăng tỷ lệ sở hữu tại Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) vượt ngưỡng 6%, đánh dấu sự quay trở lại vị thế cổ đông lớn ngay sau khi cơ quan công an chính thức tuyên bố nhà bán lẻ trang sức này vô can trong vụ án buôn lậu kim cương xuyên quốc gia liên quan đến công ty con P-Lab.

Theo báo cáo gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM, T. Rowe Price đã thực hiện giao dịch mua ròng thêm hơn 4,85 triệu cổ phiếu PNJ vào ngày 19.8 vừa qua. Giao dịch này đã nâng tổng số lượng cổ phiếu sở hữu của cả nhóm từ gần 25,97 triệu cổ phiếu (tương đương tỷ lệ 5,07%) lên hơn 30,81 triệu cổ phiếu (tương đương 6,02%). 

Động thái mua gom này diễn ra chỉ chưa đầy một tháng sau khi nhóm quỹ này bán ròng, hạ tỷ lệ sở hữu xuống dưới ngưỡng cổ đông lớn ở mức 4,97% vào ngày 24.7 - thời điểm cơn bão khủng hoảng bao trùm doanh nghiệp.

Quyết định tái giải ngân của T. Rowe Price diễn ra đồng thời với diễn biến pháp lý mang tính bước ngoặt cho PNJ. Ngày 21.8 vừa qua, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đã chính thức công bố kết luận điều tra bước đầu, xác định PNJ hoàn toàn tuân thủ pháp luật và vô can trong vụ án buôn lậu kim cương. 

Kết luận này đã xoa dịu cuộc khủng hoảng niềm tin bắt đầu từ đầu tháng 7 năm 2026, thời điểm vụ bê bối tại P-Lab lần đầu lộ diện và châm ngòi cho những lo ngại nghiêm trọng về thương hiệu. Trước áp lực từ làn sóng khách hàng ồ ạt mang kim cương đến trả hàng và yêu cầu thu đổi tiền mặt, ban điều hành PNJ đã buộc phải kích hoạt cơ chế ứng phó khẩn cấp và thắt chặt chính sách thu đổi. 

Doanh nghiệp phải ghi nhận khoản dự phòng ước tính lên tới 865,5 tỉ đồng trong quý II.2026 liên quan đến nghĩa vụ mua lại hàng phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán. Khoản chi phí bất thường này đã kéo PNJ vào quý thua lỗ nặng nhất kể từ khi niêm yết trên sàn chứng khoán, với mức lỗ ròng đạt hơn 282,8 tỉ đồng.

Người tháo chạy, kẻ đánh cược

Sự hỗn loạn của thị trường trong tháng 7 đã khiến hàng loạt định chế tài chính ngoại hoảng loạn thoái vốn. Nhóm quỹ VinaCapital là bên nổ phát súng đầu tiên khi bán ròng hơn 3,08 triệu cổ phiếu vào ngày 8.7, theo đó chính thức từ bỏ tư cách cổ đông lớn.

Một tuần sau đó, đến lượt nhóm nhà đầu tư nước ngoài do Dragon Capital đại diện cũng bán tháo hơn 2,51 triệu cổ phiếu, giảm tỷ lệ sở hữu chung xuống còn 4,56%. Trong đợt thoái vốn này, quỹ ngoại Gates Foundation Trust thậm chí đã quyết định thanh lý toàn bộ 112.893 cổ phiếu đang nắm giữ, đưa tỷ lệ sở hữu tại PNJ về mức 0%.

Tuy nhiên, việc PNJ được cơ quan chức năng xác nhận không liên quan đến đường dây buôn lậu đã tạo nên một cú lội ngược dòng ngoạn mục cho tâm lý thị trường. Bên cạnh màn quay trở lại nhanh chóng của T. Rowe Price, nhóm quỹ Sprucegrove và Vanguard trước đó cũng âm thầm mua gom cổ phiếu để trở thành cổ đông lớn của PNJ vào ngày 14.8 năm 2026 với tỷ lệ sở hữu đạt 5,04%. 

Trên bảng điện tử, giá cổ phiếu PNJ đã bật tăng mạnh mẽ từ mức 35.700 đồng vào ngày 19.8 lên mức 42.650 đồng kết phiên ngày 25.8. Thanh khoản thị trường cũng ghi nhận hơn 22,38 triệu cổ phiếu được khớp lệnh trong phiên gần nhất, cao gấp ba lần mức trung bình 20 ngày, theo dữ liệu Bloomberg.