Một sản phẩm của BEACON MEDIA
Chuyên mục
Media
Báo cáo đặc biệt
Một sản phẩm của BEACON MEDIA
Khám phá nhiều hơn với tài khoản
Đăng nhập để lưu trữ và dễ dàng truy cập những bài viết bạn yêu thích trên Bloomberg Businessweek Việt Nam.
BBWV - Cuộc xung đột tại Iran đang trở thành một cơ hội quan sát hiếm có đối với các đối thủ chiến lược của Mỹ.
Hình ảnh: Jose Sarmento Matos/Bloomberg
Tác giả: Thường Quân
06 tháng 05, 2026 lúc 11:45 AM
Tóm tắt bài viết bởi
Trong bối cảnh địa chính trị ngày càng căng thẳng, Trung Quốc, Nga và Triều Tiên có cơ hội theo dõi trực tiếp cách quân đội Mỹ triển khai sức mạnh, từ công nghệ vũ khí đến cách vận hành chiến trường. Điều này mang lại cho họ những dữ liệu thực tế mà các cuộc tập trận hay phân tích lý thuyết khó có thể cung cấp đầy đủ.
Một trong những yếu tố thu hút sự chú ý lớn nhất là việc Mỹ đưa vào sử dụng các loại vũ khí mới, bao gồm các hệ thống tấn công chính xác với tốc độ cao và có sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Những đòn không kích được thực hiện với độ chính xác và tốc độ đáng kể, phản ánh mức độ tích hợp công nghệ ngày càng sâu trong chiến tranh hiện đại. Với các đối thủ của Mỹ, đây là dịp để đánh giá hiệu quả thực tế của các công nghệ vốn được quảng bá trong nhiều năm qua.
Tuy nhiên, bên cạnh những màn trình diễn sức mạnh, cuộc chiến cũng làm lộ ra những giới hạn nhất định. Một trong số đó là tốc độ tiêu hao đạn dược. Dữ liệu từ Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế cho thấy các loại vũ khí chủ lực như tên lửa hành trình Tomahawk, JASSM hay hệ thống phòng thủ Patriot đã được sử dụng với cường độ cao. Chỉ trong một thời gian ngắn, hàng ngàn đơn vị đạn dược đã được triển khai, đặt ra câu hỏi về khả năng duy trì chiến dịch trong dài hạn nếu xung đột kéo dài hoặc lan rộng.
Đối với các đối thủ, đây là thông tin có giá trị chiến lược. Khả năng tiêu hao nhanh đồng nghĩa với áp lực lên chuỗi cung ứng và năng lực sản xuất quốc phòng. Trong một kịch bản đối đầu quy mô lớn, việc duy trì nhịp độ tác chiến có thể trở thành điểm yếu nếu không được chuẩn bị đầy đủ.
Song song với đó, cuộc chiến tại Iran cũng cho thấy một xu hướng ngày càng rõ nét trong chiến tranh hiện đại: Vai trò của các hệ thống chi phí thấp. Các thiết bị bay không người lái của Iran, với giá thành thấp hơn nhiều so với các hệ thống phòng thủ mà chúng phải đối mặt, đã thực hiện các cuộc tấn công vào căn cứ Mỹ trong khu vực. Dù hiệu quả chiến thuật còn gây tranh cãi, sự hiện diện của chúng buộc đối phương phải sử dụng các hệ thống phòng thủ đắt đỏ để đánh chặn.
Sự chênh lệch chi phí này là một trong những bài học quan trọng mà Trung Quốc, Nga và Triều Tiên đang theo dõi. Trong một môi trường chiến tranh mà chi phí trở thành yếu tố quyết định, việc phát triển các giải pháp bất đối xứng có thể mang lại lợi thế đáng kể. Điều này đặc biệt phù hợp với các quốc gia đang tìm cách đối phó với một đối thủ có ưu thế vượt trội về công nghệ và ngân sách như Mỹ.
Các chuyên gia nhận định rằng chiến trường Iran đang đóng vai trò như một “phòng thí nghiệm thực tế” cho nhiều bên. Không chỉ Mỹ thử nghiệm và triển khai công nghệ mới, các đối thủ của họ cũng đồng thời thu thập dữ liệu để phục vụ cho việc phát triển và điều chỉnh chiến lược quân sự của riêng mình. Những quan sát này có thể được áp dụng vào các khu vực khác, từ châu Âu đến châu Á.

Nga, trong bối cảnh cuộc chiến tại Ukraine, đặc biệt quan tâm đến cách vũ khí Mỹ hoạt động khi đối mặt với các hệ thống có sự tương đồng với những gì họ đang sử dụng hoặc đối mặt. Việc hiểu sức mạnh và điểm yếu của các hệ thống này có thể giúp Moscow điều chỉnh chiến thuật và tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực.
Trong khi đó, Trung Quốc có thể sử dụng các dữ liệu thu thập được để đánh giá hiệu quả của các công nghệ quân sự mà họ đang phát triển, cũng như để xác định khoảng cách so với Mỹ. Việc theo dõi cách Mỹ triển khai các hệ thống chỉ huy, kiểm soát và phối hợp tác chiến mang lại những bài học quan trọng cho một quân đội đang trong quá trình hiện đại hóa nhanh chóng.
Triều Tiên, dù có quy mô nhỏ hơn, cũng có lợi ích rõ ràng trong việc quan sát. Đối với Bình Nhưỡng, việc hiểu cách Mỹ phản ứng trước các mối đe dọa khác nhau có thể giúp họ điều chỉnh chiến lược răn đe, đặc biệt trong bối cảnh chương trình hạt nhân vẫn là trung tâm của chính sách an ninh quốc gia.
Dù vậy, cần lưu ý rằng những bài học rút ra từ cuộc xung đột tại Iran có những giới hạn nhất định. Iran không sở hữu vũ khí hạt nhân, trong khi Trung Quốc, Nga và Triều Tiên đều có năng lực này. Điều đó tạo ra sự khác biệt cơ bản về mức độ răn đe và cách thức xung đột có thể leo thang. Một cuộc đối đầu trực tiếp giữa các cường quốc hạt nhân sẽ mang những đặc điểm hoàn toàn khác so với những gì đang diễn ra tại Iran.
Ngoài ra, cấu trúc lực lượng và hệ thống liên minh cũng đóng vai trò quan trọng. Mỹ hoạt động với sự hỗ trợ của mạng lưới đồng minh rộng lớn, trong khi mỗi đối thủ có những điểm mạnh và hạn chế riêng. Việc áp dụng các bài học từ một chiến trường cụ thể sang bối cảnh khác vì vậy cần được thực hiện một cách thận trọng.
Một điểm đáng chú ý khác là vai trò của hệ thống chỉ huy và kiểm soát. Các chuyên gia cho rằng đây vẫn là một trong những lợi thế lớn nhất của Mỹ. Khả năng phối hợp giữa các lực lượng, từ không quân đến hải quân và các đơn vị tác chiến mạng, tạo ra một mức độ hiệu quả mà nhiều đối thủ vẫn đang tìm cách đạt được. Dù công nghệ vũ khí có thể được sao chép hoặc phát triển, việc xây dựng một hệ thống vận hành đồng bộ ở quy mô lớn là một thách thức phức tạp hơn nhiều.
Trong khi đó, áp lực về chi phí và nguồn lực đang trở thành yếu tố ngày càng quan trọng. Bảng dữ liệu về các loại đạn dược cho thấy chi phí mỗi đơn vị vũ khí có thể lên tới hàng triệu USD. Khi được sử dụng với số lượng lớn, tổng chi phí trở thành một gánh nặng đáng kể. Điều này đặt ra yêu cầu về việc cân bằng giữa hiệu quả tác chiến và tính bền vững tài chính.
Từ góc nhìn rộng hơn, cuộc xung đột tại Iran phản ánh một xu hướng lớn trong chiến tranh hiện đại: Sự kết hợp giữa công nghệ cao và các giải pháp chi phí thấp. Trong khi các hệ thống tiên tiến mang lại lợi thế về độ chính xác và khả năng tác chiến, các công cụ đơn giản hơn lại tạo ra áp lực về chi phí và buộc đối phương phải phân tán nguồn lực.
Đối với các đối thủ của Mỹ, việc quan sát và phân tích những yếu tố này là bước quan trọng trong quá trình xây dựng chiến lược. Những gì họ học được từ chiến trường Iran có thể ảnh hưởng đến cách họ chuẩn bị cho các kịch bản trong tương lai, từ việc phát triển vũ khí đến tổ chức lực lượng và lựa chọn chiến thuật.
Cuộc chiến này vì vậy mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi khu vực. Nó cung cấp một cái nhìn thực tế về cách sức mạnh quân sự được triển khai trong thế kỷ 21, đồng thời làm nổi bật những thách thức mà ngay cả một cường quốc như Mỹ cũng phải đối mặt. Đối với Trung Quốc, Nga và Triều Tiên, đây là cơ hội để quan sát, học hỏi và điều chỉnh, trong một môi trường mà thông tin thực chiến luôn có giá trị cao hơn bất kỳ báo cáo lý thuyết nào.
Theo phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn
https://phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn/nho-cuoc-chien-iran-cac-doi-thu-danh-gia-duoc-suc-manh-quan-su-my-57680.html
Tặng bài viết
Đối với thành viên đã trả phí, bạn có 5 bài viết mỗi tháng để gửi tặng. Người nhận quà tặng có thể đọc bài viết đầy đủ miễn phí và không cần đăng ký gói sản phẩm.
Bạn còn 5 bài viết có thể tặng
Liên kết quà tặng có giá trị trong vòng 7 ngày.
BÀI LIÊN QUAN