Indonesia, nhà xuất khẩu than lớn nhất thế giới, đang không thể tận dụng được đà tăng giá của loại nhiên liệu này khi các quốc gia tìm cách bù đắp cho nguồn cung khí đốt tự nhiên bị sụt giảm từ Vịnh Ba Tư.

Tại một hội nghị ở Bali, sự kiện nổi bật trong lịch của ngành công nghiệp địa phương, các nhà giao dịch đang đối mặt với tình trạng nguồn cung thắt chặt nhất trong nhiều năm. Xuất khẩu đã giảm xuống mức thấp nhất 5 năm trong tháng này sau khi chính phủ cắt giảm hạn ngạch khai thác cũng như do mực nước thấp tại các con sông vận chuyển chính, DBX Commodities cho biết trong một ghi chú.

Điều này diễn ra trong bối cảnh tiêu thụ than dự kiến sẽ đạt kỷ lục trong năm nay, do nhu cầu được thúc đẩy bởi giá khí đốt cao hơn - vì eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa - và hiện tượng El Niño mạnh làm tăng nhu cầu sử dụng điều hòa không khí, theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế. Các khách hàng mua than của Indonesia bao gồm Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản đã được ghi nhận chuyển từ khí đốt sang than trong cơ cấu sản xuất điện của họ.

“Nhu cầu đang dịch chuyển, nhưng thị trường vẫn eo hẹp về nguồn cung,” ông Muhamad Fadhil, phó chủ tịch cấp cao tại Argus Media, phát biểu tại một phiên thảo luận ở hội nghị CoalTrans Asia của Fastmarkets. “Quy mô của Indonesia đồng nghĩa với việc sản lượng và xuất khẩu thấp hơn có thể gây ra tác động lớn bất thường.”

Hợp đồng tương lai than Newcastle chuẩn đã tăng lên mức cao nhất trong gần hai năm vào đầu tháng này, trong khi tại Trung Quốc - quốc gia tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch hàng đầu - giá đã chạm các mức chưa từng thấy kể từ năm 2023 sau một vụ tai nạn chết người hồi tháng 5 gây ra một loạt cuộc thanh tra an toàn làm hạn chế sản lượng trong nước.

Khi mùa đông đang đến gần ở Trung Quốc, một sự chuyển dịch sang mua hàng có thể tác động ngay lập tức đến thị trường. Tuy nhiên, nhu cầu giao ngay đối với than Indonesia có thể bị hạn chế bởi giá cao.

Jakarta đã cố gắng cho phép các công ty khai thác tận dụng cơ hội - sử dụng các đợt điều chỉnh hạn ngạch giữa năm để đảo ngược các đợt cắt giảm nguồn cung trước đó vốn ảnh hưởng không tương xứng đến một số công ty. Một số công ty trong số này đã phải tạm ngừng sản xuất vào đầu năm nay và có thể cần thời gian để tăng tốc trở lại.

Các nhà sản xuất bị ảnh hưởng bao gồm PT Bayan Resources, một trong những công ty khai thác lớn nhất quốc gia, đã bị cắt giảm mạnh hạn ngạch vào đầu năm nay. Hạn ngạch này đã được nâng lên vài ngày sau một thỏa thuận bán cổ phần lớn cho một tài phiệt thân cận với Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto.

Giao dịch đó, cùng với việc cắt giảm hạn ngạch trên diện rộng và nỗ lực buộc các công ty khai thác phải bán theo giá tham chiếu do chính phủ đặt ra vào năm ngoái, đã làm suy yếu uy tín của Indonesia đối với các khách hàng nước ngoài.

“Sự không chắc chắn đã tạo ra các vấn đề khiến chúng tôi không thể mua được than của Indonesia,” ông Matthew Boyle, trưởng bộ phận nghiên cứu tại công ty thương mại Ashon International DMCC, cho biết. “Năm ngoái chúng tôi đã bán khoảng 4 triệu tấn than Indonesia, năm nay may mắn lắm chúng tôi mới đạt được 2 triệu tấn.”

Trong khi đó, có sự mơ hồ xung quanh vai trò của một cơ quan giám sát mới của chính phủ, Danantara Sumberdaya Indonesia, vốn được cho là sẽ siết chặt các hoạt động như khai man giá trị hóa đơn mà ông Prabowo cho rằng đã làm nhà nước thất thoát hàng chục tỉ đô la. Chủ tịch DSI Luke Mahony hôm thứ Hai đã cố gắng trấn an các công ty khai thác và thương nhân rằng cơ quan này sẽ chỉ giám sát giá xuất khẩu thay vì kiểm soát hoàn toàn các lô hàng.

“Hãy để tôi nói rõ một điểm, DSI không ở đây để làm gián đoạn dòng chảy xuất khẩu của Indonesia,” ông Mahony nói. “Các nhà xuất khẩu sẽ tiếp tục xuất khẩu.”