Mỹ, Iran và một số quốc gia trung gian trong khu vực đang đàm phán về các điều khoản cho một lệnh ngừng bắn kéo dài 45 ngày. Thỏa thuận này được kỳ vọng có thể tạo tiền đề cho một giải pháp lâu dài, thậm chí mở đường chấm dứt hoàn toàn xung đột. Tuy nhiên, khả năng đạt được thỏa thuận trong thời gian rất ngắn, cụ thể là trong vòng 48 giờ, được đánh giá là không cao.

Dù vậy, đây được xem là nỗ lực quan trọng cuối cùng nhằm ngăn chặn nguy cơ leo thang nghiêm trọng. Nếu đàm phán thất bại, kịch bản xấu có thể xảy ra, bao gồm các cuộc tấn công quy mô lớn vào cơ sở hạ tầng dân sự của Iran, cùng với các đòn trả đũa nhằm vào các cơ sở năng lượng và nguồn nước tại khu vực vùng Vịnh. Điều này không chỉ làm trầm trọng thêm xung đột mà còn đe dọa trực tiếp đến an ninh năng lượng toàn cầu.

Một yếu tố gây chú ý là thời hạn mà ông Trump đưa ra cho Iran. Ban đầu, thời hạn 10 ngày dự kiến kết thúc vào tối 6.4, nhưng sau đó đã được gia hạn thêm 20 giờ, kéo dài đến tối 7.4. Trong phát biểu gần đây, ông Trump cho biết Mỹ đang “đàm phán sâu” với Iran và vẫn còn cơ hội đạt được thỏa thuận trước khi hết hạn. Tuy nhiên, ông cũng đưa ra cảnh báo cứng rắn rằng nếu không đạt được kết quả, Mỹ có thể tiến hành các hành động quân sự mạnh mẽ nhằm vào các cơ sở quan trọng của Iran.

Song song với diễn biến này, Trung Quốc và Nga đang thể hiện vai trò tích cực trong việc thúc đẩy giải pháp ngoại giao. Trong cuộc điện đàm giữa Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov, hai bên khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ, đặc biệt tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, nhằm giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Phía Trung Quốc nhấn mạnh rằng cách căn bản để giải quyết các vấn đề an ninh, đặc biệt liên quan đến tuyến hàng hải chiến lược như eo biển Hormuz, là đạt được lệnh ngừng bắn càng sớm càng tốt. Bắc Kinh cũng tái khẳng định lập trường nhất quán ủng hộ giải quyết xung đột thông qua đối thoại chính trị và đàm phán hòa bình, thay vì sử dụng vũ lực.

Cuộc trao đổi giữa hai ngoại trưởng diễn ra trước thềm một cuộc bỏ phiếu quan trọng tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc về dự thảo nghị quyết do Bahrain đề xuất, nhằm bảo vệ hoạt động vận tải thương mại trong và xung quanh eo biển Hormuz. Đây là khu vực có ý nghĩa chiến lược đối với thương mại và năng lượng toàn cầu, do đó bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có thể gây tác động rộng lớn.

Trung Quốc và Nga, với tư cách là các thành viên thường trực Hội đồng Bảo an, được kỳ vọng sẽ đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy cách tiếp cận khách quan và cân bằng, đồng thời tìm kiếm sự đồng thuận rộng rãi từ cộng đồng quốc tế. Hai bên cũng đã thảo luận các biện pháp nhằm nhanh chóng đạt được lệnh ngừng bắn và khởi động lại tiến trình đối thoại chính trị – ngoại giao.