Tuy nhiên, nếu đặt con số này trong tương quan với quy mô tiêu thụ của nền kinh tế, lượng dầu vừa được bổ sung thực tế chỉ tương đương nhu cầu trong một khoảng thời gian khá ngắn.

Theo số liệu của U.S. Energy Information Administration, mức tiêu thụ dầu của Việt Nam hiện vào khoảng 555.000 thùng mỗi ngày, đưa Việt Nam trở thành một trong những thị trường tiêu thụ năng lượng lớn ở Đông Nam Á. Thống kê của Energy Institute, tổ chức kế thừa bộ dữ liệu năng lượng trước đây của BP, thậm chí cho thấy con số năm 2023 đạt khoảng 602.000 thùng mỗi ngày, mức cao nhất từ trước tới nay.

Dù có khác biệt về phương pháp thống kê, các tổ chức quốc tế đều cho thấy bức tranh chung là nhu cầu dầu của Việt Nam hiện dao động trong khoảng 550.000 đến 600.000 thùng mỗi ngày. Với tốc độ tiêu thụ như vậy, lượng dầu 4 triệu thùng nếu quy đổi theo nhu cầu toàn nền kinh tế chỉ tương đương chưa đầy một tuần sử dụng.

Con số này phản ánh một thực tế quan trọng: quy mô tiêu thụ năng lượng của Việt Nam đã tăng rất nhanh trong hơn một thập niên qua, cùng với quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa và mở rộng sản xuất. Dầu mỏ vẫn đóng vai trò trung tâm trong hệ thống năng lượng, đặc biệt trong giao thông vận tải, công nghiệp nặng và một phần của ngành hóa dầu.

Tuy nhiên, phía sau mức tiêu thụ tăng nhanh là một nghịch lý quen thuộc của ngành năng lượng Việt Nam. Dù từng là quốc gia xuất khẩu dầu thô đáng kể trong khu vực, sản lượng hiện nay đã giảm mạnh so với giai đoạn đỉnh cao đầu những năm 2000. Theo các thống kê năng lượng quốc tế, sản lượng dầu của Việt Nam hiện chỉ vào khoảng 197.000 thùng mỗi ngày, thấp hơn rất nhiều so với nhu cầu trong nước.

Điều này đồng nghĩa phần lớn nhu cầu năng lượng phải được bù đắp bằng nguồn nhập khẩu. Hai cơ sở lọc dầu lớn nhất của Việt Nam hiện nay là Nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn đóng vai trò trụ cột trong việc cung cấp xăng dầu cho thị trường nội địa. Tổng công suất của hai nhà máy này đáp ứng khoảng 70% nhu cầu xăng dầu thành phẩm trong nước.

Tuy vậy, nguồn nguyên liệu đầu vào của hệ thống lọc dầu lại phụ thuộc lớn vào nhập khẩu. Dung Quất sử dụng kết hợp dầu thô trong nước và dầu nhập khẩu, trong khi Nghi Sơn vận hành hoàn toàn bằng dầu thô nhập từ nước ngoài, chủ yếu từ Kuwait. Phần còn lại của nhu cầu xăng dầu thành phẩm vẫn phải nhập khẩu trực tiếp từ các trung tâm thương mại năng lượng trong khu vực như Singapore, Hàn Quốc, Thái Lan và Malaysia.

Chính cấu trúc nguồn cung này khiến an ninh năng lượng của Việt Nam trở nên nhạy cảm trước các cú sốc địa chính trị toàn cầu. Đặc biệt, những biến động tại Trung Đông có thể nhanh chóng lan sang thị trường châu Á thông qua các tuyến vận tải dầu chiến lược. Một trong những điểm nghẽn quan trọng nhất là Eo biển Hormuz, nơi mỗi ngày có khoảng một phần ba lượng dầu giao dịch bằng đường biển của thế giới đi qua.

Trong bối cảnh đó, việc huy động thêm vài triệu thùng dầu có thể giúp củng cố nguồn cung trong ngắn hạn, nhất là khi thị trường quốc tế đối mặt nguy cơ gián đoạn. Tuy nhiên, so với quy mô tiêu thụ của nền kinh tế, lượng dầu này chỉ mang tính bổ sung tạm thời.

Thực tế này cho thấy nhu cầu ngày càng cấp thiết của Việt Nam trong việc xây dựng hệ thống dự trữ dầu chiến lược quy mô lớn hơn, đồng thời đa dạng hóa nguồn cung và đẩy nhanh chuyển dịch năng lượng. Khi nền kinh tế tiếp tục tăng trưởng nhanh và nhu cầu năng lượng không ngừng mở rộng, khả năng chống chịu trước các cú sốc thị trường dầu mỏ sẽ trở thành một yếu tố ngày càng quan trọng đối với an ninh kinh tế quốc gia.