Meta Platforms vừa ra mắt mô hình trí tuệ nhân tạo mới nhất vào thứ Tư. Đây là sản phẩm đầu tiên kể từ khi giám đốc điều hành Mark Zuckerberg thực hiện cuộc cải tổ trị giá hàng tỉ USD đối với bộ máy AI của công ty để theo kịp các đối thủ.

Mô hình rất được mong đợi này có tên là Muse Spark, sản phẩm do Meta Superintelligence Labs (MSL), đội ngũ chuyên gia nghiên cứu AI do giám đốc AI Alexandr Wang dẫn dắt. Muse Spark sẽ cung cấp sức mạnh cho chatbot Meta AI. Đáng chú ý, thay vì theo định hướng mã nguồn mở như trước, sản phẩm Muse Spark theo mô hình đóng, đồng nghĩa với việc thiết kế và mã nguồn của nó sẽ không được công khai.

Cổ phiếu Meta đã tăng 6% tại New York ngay sau thông báo này.

Đây là bài kiểm tra lớn đầu tiên đối với phòng thí nghiệm AI mới của Zuckerberg. Nhà sáng lập Facebook đã chiêu mộ Wang sau khi rót 14 tỉ USD đầu tư vào Scale AI hồi năm ngoái, sau một loạt thất bại khiến ông thất vọng vì công ty không theo kịp các đối thủ như OpenAI, Anthropic và Google. Kể từ đó, Zuckerberg đã chi hàng tỉ USD để thu hút nhân tài AI và cam kết chi thêm hàng chục tỉ USD cho cơ sở hạ tầng như các trung tâm dữ liệu để thu hẹp khoảng cách.

Một giám đốc điều hành của Meta cho biết công ty đã cố gắng duy trì sự linh hoạt cho bộ phận AI bằng cách trao quyền tự chủ cho các nhà nghiên cứu và tinh giản cấu trúc quản lý phân cấp truyền thống. Vị này tiết lộ Wang có khoảng 100 nhân viên báo cáo trực tiếp.

Dù thừa nhận Muse Spark chưa thể sánh ngang với ChatGPT của OpenAI, Claude của Anthropic hay Gemini của Google trong một số lĩnh vực, nhưng vị điều hành này khẳng định đây mới chỉ là giai đoạn đầu trong quá trình thực thi của công ty. Trong một bài đăng trên blog, Meta mô tả mô hình này là "một cột mốc sớm trên quỹ đạo phát triển," với nhiều mô hình lớn hơn đang được triển khai.

Muse Spark, có tên gọi trong nội bộ là Avocado, được xây dựng trong vòng 9 tháng và được giới lãnh đạo xem là một bước chuyển chiến lược AI của Meta, thay vì tập trung vào các mô hình Llama mã nguồn mở. Wang là người ủng hộ các mô hình đóng, và dù Meta vẫn có kế hoạch xây dựng các mô hình mã nguồn mở trong tương lai, công ty cũng đang cân nhắc việc bán quyền truy cập API vào Muse Spark.

Chatbot Meta AI sẽ vẫn miễn phí cho người dùng, nhưng công ty đang xem xét áp dụng phí đăng ký trong tương lai.

Cái tên Muse Spark gợi ý về một lộ trình sản phẩm AI rộng lớn hơn: Mô hình này đóng vai trò kích hoạt các nỗ lực của MSL với đặc tính nhỏ và nhanh. Đây là sản phẩm đầu tiên trong chuỗi các mô hình "Muse" dự kiến ra mắt,  một cách thể hiện sự quan tâm của Zuckerberg đối với thần thoại Hy Lạp và La Mã.

Đáng chú ý, Muse Spark được huấn luyện bằng cách sử dụng một số mô hình mã nguồn mở của bên thứ ba, bao gồm Qwen của tập đoàn công nghệ Trung Quốc Alibaba, cũng như các mô hình từ OpenAI và Google. Việc sử dụng mô hình Trung Quốc đi ngược lại quan điểm của các nhà hoạch định chính sách và giới lãnh đạo công nghệ Mỹ, những người từng bày tỏ lo ngại về vị thế của Trung Quốc trong cuộc đua AI và các rủi ro an ninh quốc gia.

"Giống như các đơn vị khác trong ngành, Meta sử dụng các kỹ thuật như chưng cất tri thức (distillation) với các biện pháp bảo vệ nghiêm ngặt để học hỏi từ các mô hình AI công khai nhằm cải thiện mô hình của chính mình," người phát ngôn của Meta cho biết.

Tương tự các đối thủ, Muse Spark cung cấp nhiều cấp độ suy luận: chế độ "Tức thời" (Instant), "Suy nghĩ" (Thinking) và "Nghiền ngẫm" (Contemplating). Trong đó chế độ  sau cùng cung cấp các câu trả lời ở cấp độ nghiên cứu. Đại diện Meta cho biết mô hình này mạnh về các câu hỏi khoa học, sức khỏe và toán học, nhưng yếu hơn ở mảng lập trình.

Mô hình sẽ được sử dụng để cải thiện hệ sinh thái ứng dụng của Meta, từ Instagram đến Facebook và WhatsApp. Hiện tại, nó đã hỗ trợ một trợ lý mua sắm đang ở giai đoạn thử nghiệm, giúp người dùng tìm kiếm sản phẩm như quần áo hoặc nội thất, dù hiện tại công cụ này vẫn chưa thể thực hiện giao dịch thay cho người dùng.