Động lực quan trọng nhất nâng đỡ đà tăng của chứng khoán Mỹ hiện không còn nằm ở việc nhà đầu tư chấp nhận trả mức định giá cao hơn, mà ở niềm tin rằng lợi nhuận doanh nghiệp sẽ tiếp tục tăng mạnh. Điều đó cũng đang trở thành rủi ro lớn nhất của thị trường.

Theo dữ liệu Bloomberg, các nhà phân tích hiện dự báo lợi nhuận của các doanh nghiệp thuộc chỉ số S&P 500 sẽ tăng khoảng 25% trong vòng 12 tháng tới. Dự báo đồng thuận cho năm tới đã tăng gần 20% trong sáu tháng qua, ghi nhận tốc độ điều chỉnh mạnh nhất kể từ năm 2021.

Sự gia tăng này diễn ra khi kinh tế Mỹ tiếp tục duy trì tăng trưởng ổn định và nhu cầu liên quan đến trí tuệ nhân tạo thúc đẩy kỳ vọng lợi nhuận trên toàn bộ chuỗi cung ứng công nghệ — từ các nhà sản xuất chip đến các tập đoàn điện toán đám mây.

Tuy nhiên, ngay trước mùa công bố kết quả kinh doanh quý II, một bộ phận nhà đầu tư bắt đầu đặt câu hỏi liệu kỳ vọng của thị trường có đang tăng nhanh hơn tốc độ cải thiện thực tế của doanh nghiệp hay không.

Động lực tăng trưởng lợi nhuận hiện tập trung mạnh vào nhóm cổ phiếu hưởng lợi từ AI, vốn tiếp tục là trung tâm của đợt tăng giá trên Phố Wall trong hơn một năm qua.

Các doanh nghiệp bán dẫn và các nhà vận hành trung tâm dữ liệu quy mô lớn đang được hưởng lợi từ nhu cầu tăng tốc đối với năng lực điện toán phục vụ AI tạo sinh. Kỳ vọng này đã hỗ trợ đà tăng của nhóm cổ phiếu công nghệ vốn hóa lớn và kéo các chỉ số chính của Mỹ lên các mức cao kỷ lục.

S&P 500 đã tăng khoảng 20% trong 12 tháng qua, trong khi Nasdaq Composite tăng hơn 25%.

Tuy nhiên, một số tổ chức đầu tư cảnh báo rằng thị trường ngày càng phụ thuộc vào giả định rằng chi tiêu cho AI cuối cùng sẽ chuyển hóa thành lợi nhuận bền vững.

Các nhà phân tích tại Capital Economics nhận định kỳ vọng lợi nhuận và các giả định liên quan đến chi tiêu vốn trong lĩnh vực AI đang tiến gần đến mức khó duy trì. Theo tổ chức này, bất kỳ sự suy yếu nào tại nhóm cổ phiếu AI cũng có thể tạo ra tác động lan rộng tới toàn thị trường.

Michel Lerner, người đứng đầu nền tảng phân tích đầu tư HOLT của UBS, cho biết nhiều doanh nghiệp trong hệ sinh thái AI đang được định giá dựa trên giả định rằng họ có thể duy trì mức lợi nhuận vượt trội trong thời gian dài.

Ông mô tả hiện tượng này là một dạng "bong bóng thu nhập", khi thị trường bắt đầu định giá cổ phiếu dựa trên giả định rằng tốc độ tăng trưởng đặc biệt sẽ kéo dài lâu hơn chu kỳ thông thường.

Mặc dù lợi nhuận cao có thể tiếp tục xuất hiện trong ngắn hạn, ông cho rằng khả năng duy trì đồng thời mức tăng trưởng và biên lợi nhuận đặc biệt cao trong nhiều năm liên tiếp là tương đối thấp.

Cho đến nay, việc các dự báo lợi nhuận liên tục được điều chỉnh tăng vẫn đang giúp giảm áp lực lên định giá thị trường.

Cổ phiếu Mỹ hiện được giao dịch quanh mức khoảng 20 lần lợi nhuận dự phóng — thấp hơn các mức ghi nhận trong giai đoạn bong bóng công nghệ cuối thập niên 1990 và không quá xa so với mức trung bình gần đây.

Điều đó khiến định giá bề ngoài có vẻ ít căng thẳng hơn ngay cả khi thị trường liên tục thiết lập các mức đỉnh mới.

Tuy nhiên, một số nhà quản lý quỹ cho rằng định giá hợp lý chỉ có ý nghĩa nếu lợi nhuận thực sự đạt được như kỳ vọng.

Trong khi đó, kỳ vọng về lãi suất cũng bắt đầu thay đổi. Nhà đầu tư hiện chuyển sang dự báo Cục Dự trữ Liên bang Mỹ có thể tăng lãi suất thêm ít nhất một lần trong năm nay, đảo ngược so với kỳ vọng cắt giảm lãi suất hồi đầu năm.

Chi phí vốn cao hơn có thể tạo thêm áp lực đối với lợi nhuận doanh nghiệp trong thời gian tới.

Đối với Phố Wall, vấn đề hiện tại là liệu tốc độ tăng trưởng đó có đủ để đáp ứng những kỳ vọng mà thị trường đã đặt ra hay không.