Thước đo lạm phát quan trọng của Tokyo bất ngờ hạ nhiệt xuống mức thấp nhất trong 4 năm, khiến thông điệp của các nhà hoạch định chính sách thuộc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản trở nên phức tạp hơn. Trong bối cảnh đó, BOJ có thể sẽ gặp khó khăn nếu muốn biện minh cho một đợt tăng lãi suất ngay trong tháng tới.

Theo dữ liệu do Bộ Nội vụ và Truyền thông công bố hôm thứ Sáu, chỉ số giá tiêu dùng không bao gồm thực phẩm tươi sống tại Tokyo tăng 1,3% trong tháng 5 so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là tháng giảm tốc thứ sáu liên tiếp. Mức tăng này cũng thấp hơn gần như toàn bộ dự báo trong cuộc khảo sát các nhà kinh tế của Bloomberg.

Trong khi đó, chỉ số loại trừ cả thực phẩm tươi sống và năng lượng, thước đo được BOJ theo dõi sát sao để đánh giá lạm phát cơ bản, tăng 1,6%. Chỉ số này được xem là phản ánh xu hướng giá cả rõ ràng hơn vì loại bỏ các yếu tố gây nhiễu liên quan đến trợ cấp và biến động mạnh của giá thực phẩm sau đợt tăng chưa từng có vào năm ngoái.

CPI toàn phần tăng 1,4%. Dữ liệu lạm phát của Tokyo thường được xem là chỉ báo sớm cho xu hướng giá cả trên toàn Nhật Bản.

Đà tăng giá tiêu dùng tiếp tục bị kìm hãm bởi giá thực phẩm chế biến tăng chậm hơn so với năm ngoái, cùng với mức giảm mạnh của giá dịch vụ nước. Giá năng lượng cũng tiếp tục đi xuống nhờ các khoản trợ cấp xăng dầu do Thủ tướng Sanae Takaichi triển khai. Bà dự kiến sẽ sớm trình quốc hội một ngân sách bổ sung nhằm kéo dài các biện pháp hỗ trợ này.

Báo cáo mới cho thấy các chương trình hỗ trợ của chính phủ đang giúp giảm bớt áp lực chi phí sinh hoạt. Tuy nhiên, các nhà hoạch định chính sách của BOJ vẫn lo ngại giá cả có thể tăng mạnh trở lại do chiến sự tại Iran. Tương tự báo cáo tuần trước cho thấy CPI toàn quốc tháng 4 tăng chậm nhất trong 4 năm, dữ liệu lần này có thể khiến Thống đốc Kazuo Ueda khó bảo vệ quan điểm nâng lãi suất ngay trong tháng tới.

Dù vậy, thị trường vẫn đặt cược lớn vào khả năng BOJ sẽ hành động sớm. Tính đến sáng thứ Sáu, các nhà giao dịch định giá khoảng 80% khả năng BOJ tăng lãi suất trong cuộc họp hội đồng quản trị ngày 15 và 16.6, dựa trên các hợp đồng hoán đổi chỉ số qua đêm.

Trong khi đó, bà Takaichi tiếp tục thúc đẩy các biện pháp hỗ trợ tài khóa. Gần đây, bà kêu gọi bổ sung ngân sách để tài trợ cho trợ cấp tiện ích trong mùa hè và khẳng định kế hoạch này sẽ không làm tăng lượng phát hành trái phiếu chính phủ theo lịch trình. Tuy nhiên, thị trường vẫn cảnh giác trước nguy cơ mở rộng chi tiêu công. Điều này đã góp phần thúc đẩy làn sóng bán tháo trái phiếu chính phủ Nhật Bản, bên cạnh xu hướng lợi suất toàn cầu đi lên do lo ngại lạm phát liên quan đến chiến tranh.

Nữ thủ tướng cũng công khai ủng hộ chính sách tiền tệ nới lỏng. Tuần trước, bà Takaichi đã đề nghị Thống đốc Ueda cân nhắc các biện pháp hỗ trợ giá và chính sách kinh tế của chính phủ khi hoạch định chính sách tiền tệ.

Tuy nhiên, BOJ có thể sẽ phải đối mặt với nhiều áp lực hơn khi rủi ro lạm phát đang lan rộng vượt ra ngoài ảnh hưởng từ chiến tranh. Hai nhà sản xuất thực phẩm lớn của Nhật Bản là Nippn và Showa Sangyo hôm thứ Năm đều thông báo tăng giá một số sản phẩm từ tháng 8. Những động thái này cho thấy doanh nghiệp ngày càng sẵn sàng chuyển phần chi phí tăng thêm sang người tiêu dùng, xu hướng mà ông Ueda trước đó cũng từng nhắc tới.

Ở chiều ngược lại, một số chỉ báo giá cả vẫn cho thấy áp lực lạm phát chưa quá nóng. Giá dịch vụ, thước đo quan trọng của lạm phát do nhu cầu tiêu dùng thúc đẩy, tăng 1,1% so với cùng kỳ năm ngoái. Giá thực phẩm không bao gồm hàng tươi sống tăng 4,1%, chậm hơn tháng trước. Trong khi đó, giá gạo giảm 1%, trái ngược hoàn toàn với mức tăng gần 94% ghi nhận vào năm ngoái.