Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 7 tăng 3,4% so với cùng kỳ năm ngoái, giảm từ 3,5% trong tháng 6 và 4,2% trong tháng 5, theo Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS). Mức tăng này phù hợp dự báo của giới kinh tế.

CPI lõi, loại trừ thực phẩm và năng lượng, tăng 2,5% so với cùng kỳ, giảm từ 2,6% tháng trước. Tính theo tháng, CPI toàn phần tăng 0,1%, còn CPI lõi tăng 0,2%.

Giá xăng, một trong những khoản chi phí tác động trực tiếp đến ngân sách hộ gia đình, từng tăng lên trung bình 4,65 USD mỗi gallon vào tháng 5 khi căng thẳng Mỹ - Iran leo thang. Đây cũng là thời điểm lạm phát Mỹ lên mức cao nhất trong ba năm.

Đến tháng 7, giá xăng bình quân giảm còn 4,09 USD mỗi gallon, góp phần kéo CPI toàn phần xuống. Diễn biến này cho thấy năng lượng đang đóng vai trò quan trọng trong việc định hình số liệu lạm phát những tháng gần đây.

Số liệu tháng 7 đã khiến kỳ vọng trên thị trường về khả năng Fed tăng lãi suất suy yếu. Trước khi báo cáo được công bố, một bộ phận nhà đầu tư từng dự báo ngân hàng trung ương có thể tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm vào tháng 12 để ứng phó nguy cơ lạm phát quay lại.

Tại cuộc họp tháng 7, Fed bỏ phiếu 9-3 để giữ nguyên lãi suất. Ba thành viên phản đối đều ủng hộ tăng lãi suất, cho thấy nội bộ ngân hàng trung ương vẫn có những khác biệt đáng kể về cách ứng phó với áp lực giá.

Thị trường tài chính cũng phản ứng sau báo cáo. Đồng USD giảm giá, trong khi lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng nhẹ nhưng vẫn dưới mức cao nhất trong phiên. Các thước đo kỳ vọng lạm phát dài hạn tăng, cho thấy nhà đầu tư vẫn lo ngại Fed sẽ gặp khó khăn trong việc đưa lạm phát về mục tiêu.

Giới quan sát nhận định, mức giảm của CPI lõi giúp khả năng Fed tăng lãi suất trong năm nay vẫn còn, nhưng đồng thời làm giảm khả năng ngân hàng trung ương hành động ngay trong cuộc họp tháng 9.

Rủi ro lớn nhất nằm ở khả năng những yếu tố đang tạm thời giúp lạm phát hạ nhiệt sẽ đảo chiều. Xung đột tại Trung Đông có thể làm gián đoạn nguồn cung dầu khí, đẩy giá năng lượng và chi phí vận chuyển tăng trở lại. Thuế quan cũng có thể khiến hàng hóa nhập khẩu và chi phí đầu vào của doanh nghiệp Mỹ đắt hơn.

Doanh nghiệp có thể chuyển một phần chi phí này sang người tiêu dùng, tạo thêm áp lực lên giá hàng hóa và dịch vụ. Khi đó, CPI có thể tăng trở lại dù giá xăng hiện đang giảm.

Fed vì vậy phải cân bằng hai rủi ro trái chiều. Duy trì lãi suất cao quá lâu có thể gây sức ép lên tăng trưởng và thị trường lao động, trong khi nới lỏng quá sớm có thể khiến lạm phát tăng trở lại.

Kevin Warsh, Chủ tịch Fed, đã phát tín hiệu sẽ kiên quyết kiểm soát lạm phát, nhưng chưa tăng lãi suất trong hai cuộc họp đầu tiên kể từ khi đảm nhiệm vị trí này.

Với Việt Nam, diễn biến lạm phát Mỹ tiếp tục ảnh hưởng đến tỷ giá, dòng vốn và chi phí huy động quốc tế. Lạm phát hạ nhiệt có thể làm giảm áp lực buộc Fed duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt, qua đó phần nào hỗ trợ các đồng tiền mới nổi, trong đó có đồng Việt Nam.

Ngược lại, giá năng lượng hoặc thực phẩm tăng trở lại có thể khiến Fed duy trì lãi suất cao lâu hơn, hỗ trợ đồng USD và gây sức ép lên tỷ giá. Khi đó, doanh nghiệp Việt Nam có thể phải đối mặt với chi phí nhập khẩu nhiên liệu, nguyên liệu và thiết bị cao hơn.

Doanh nghiệp xuất khẩu có thể hưởng lợi từ USD mạnh khi quy đổi doanh thu, nhưng đồng thời phải chịu chi phí vay bằng USD và nghĩa vụ thanh toán nợ ngoại tệ cao hơn. Số liệu CPI tháng 7 vì vậy giúp giảm bớt áp lực trước mắt đối với chính sách tiền tệ Mỹ, nhưng chưa đủ để khép lại câu chuyện lạm phát.