Tín hiệu trên làm dấy lên lo ngại rằng tiến trình kiềm chế giá cả đang chững lại ngay cả trước khi xung đột địa chính trị tại Trung Đông leo thang.

Theo số liệu do Bộ Lao động Mỹ công bố, chỉ số giá sản xuất (PPI) đã tăng 0,7% trong tháng 2,  vượt xa dự báo 0,3% của giới phân tích và cao hơn mức tăng 0,5% của tháng trước. Tính theo năm, PPI tăng 3,4%, mức cao nhất trong vòng một năm, cho thấy áp lực chi phí vẫn âm ỉ trong nền kinh tế.

Diễn biến này đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh giá năng lượng đã tăng mạnh và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu gia tăng do căng thẳng tại Trung Đông, đặc biệt là khu vực eo biển Hormuz, tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng của thế giới.

Mặc dù PPI không phải là thước đo lạm phát chính, một số cấu phần của chỉ số này sẽ được tích hợp vào chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) - công cụ đo lường lạm phát ưa thích của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Do đó, dữ liệu mới nhiều khả năng sẽ khiến các dự báo về lạm phát PCE bị điều chỉnh theo hướng tăng.

Trên thực tế, lạm phát lõi theo PCE - loại trừ giá thực phẩm và năng lượng - đã ở mức 3,1% trong tháng 1, cao hơn đáng kể so với mức 2,5% của chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cùng kỳ. Điều này cho thấy áp lực giá cả nền tảng vẫn chưa được kiểm soát hoàn toàn.

Trong bối cảnh đó, Fed đã quyết định giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp gần nhất, đồng thời duy trì kế hoạch cắt giảm lãi suất trong năm nay. Tuy nhiên, triển vọng nới lỏng chính sách tiền tệ đang trở nên kém chắc chắn hơn khi lạm phát chưa hạ nhiệt như kỳ vọng.

Phát biểu tại cuộc họp báo, Chủ tịch Fed Jerome Powell thừa nhận rằng việc “bỏ qua” các cú sốc cung ứng — chiến lược từng được áp dụng trong quá khứ — giờ đây không còn là lựa chọn dễ dàng. Sau nhiều năm lạm phát cao và liên tiếp chịu các cú sốc kinh tế, niềm tin của công chúng vào khả năng kiểm soát lạm phát đã suy yếu.

“Chúng tôi không thể tiếp cận vấn đề này một cách đơn giản,” ông Powell nhấn mạnh, ám chỉ sự thận trọng ngày càng gia tăng trong hoạch định chính sách.

Các chuyên gia cũng đồng tình rằng Fed đang rơi vào tình thế khó khăn. Ông William English, cựu kinh tế trưởng cấp cao của Fed, nhận định: “Họ vừa mới vượt qua một cú sốc lạm phát, giờ lại phải đối mặt với một cú sốc khác, đó là một tình huống rất bất lợi.”

Phản ứng của thị trường tài chính cho thấy rõ sự lo ngại. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng lên 4,256%, trong khi thị trường chứng khoán lao dốc: chỉ số Dow Jones mất 768 điểm (1,6%) và S&P 500 giảm gần 1,4%.

Bên cạnh yếu tố năng lượng, lạm phát còn được thúc đẩy bởi chi phí dịch vụ tăng dai dẳng, từ bảo hiểm xe hơi, chăm sóc y tế đến các dịch vụ giải trí trực tuyến. Những yếu tố này cho thấy áp lực giá không chỉ đến từ các cú sốc bên ngoài như thuế quan hay chiến tranh, mà còn ăn sâu vào cấu trúc nền kinh tế.

Trong khi đó, thị trường lao động Mỹ đang phát đi những tín hiệu trái chiều: tăng trưởng việc làm suy yếu nhưng tỷ lệ thất nghiệp chỉ nhích nhẹ, phần nào do lực lượng lao động thu hẹp.

Triển vọng ngắn hạn vì thế trở nên khó lường. Nếu xung đột tại Trung Đông được kiểm soát, giá năng lượng có thể hạ nhiệt. Ngược lại, một kịch bản leo thang sẽ khiến giá dầu tăng vọt, đẩy lạm phát lên cao đồng thời kìm hãm tăng trưởng, một tình huống mà các nhà hoạch định chính sách gọi là “lạm phát đình trệ”.

Trong bối cảnh đó, dư địa hành động của Fed ngày càng thu hẹp. Khi lãi suất được cho là đã tiệm cận mức trung lập, việc cắt giảm trở nên khó biện minh nếu lạm phát vẫn có xu hướng tăng.

“Trước đây họ còn có khoảng trống để nới lỏng,” ông English nhận định. “Nhưng hiện tại, rủi ro là chính sách có thể trở nên nới lỏng ngoài ý muốn vì lạm phát đang tăng trở lại.”