Từ công cụ dạy học đến hạ tầng giáo dục số

Theo UNESCO, giáo dục trực tuyến và hybrid không còn là giải pháp tình thế, mà đã trở thành cấu phần dài hạn của hệ thống giáo dục toàn cầu, đặc biệt tại các nền kinh tế đang phát triển. Điều này đặt ra yêu cầu mới đối với chính sách và đầu tư: năng lực mở rộng, quản trị dữ liệu và đảm bảo chất lượng đào tạo ở quy mô lớn.

Trên thực tế, phần lớn nền tảng học trực tuyến hiện nay vẫn xoay quanh mô hình LMS hoặc họp video, phù hợp với lớp học nhỏ. Tuy nhiên, OECD chỉ ra rằng khi giáo dục số mở rộng, điểm nghẽn không còn nằm ở nội dung giảng dạy, mà ở năng lực vận hành hệ thống - từ đo lường mức độ tham gia, quản trị trải nghiệm người học đến duy trì chất lượng đồng đều ở quy mô lớn.

Trong bối cảnh đó, AI teaching đang nổi lên như một lớp hạ tầng hỗ trợ mới. Thay vì chỉ truyền tải kiến thức, AI giúp người học nhanh chóng nắm cấu trúc bài học, xác định trọng tâm và điều chỉnh nhịp độ học tập cá nhân hóa. Điều này cho phép các chương trình đào tạo mở rộng quy mô mà không làm gia tăng tương ứng áp lực lên giảng viên, đồng thời cải thiện tính nhất quán của chất lượng đào tạo.

Cách tiếp cận này đặc biệt phù hợp với các chương trình đào tạo quốc gia, đào tạo doanh nghiệp quy mô lớn, MOOCs nội địa và các sáng kiến đào tạo lại lực lượng lao động. Những nền tảng có khả năng hỗ trợ hàng chục nghìn người học đồng thời, như Quickom, đang phản ánh một xu hướng mới: coi giáo dục trực tuyến như một hạ tầng vận hành quy mô lớn - tương tự hội nghị hay sự kiện - thay vì chỉ là phần mở rộng của lớp học truyền thống.

Dữ liệu học tập và yêu cầu chính sách

Dữ liệu học tập đang trở thành điểm giao thoa quan trọng giữa EdTech và chính sách giáo dục. Nghiên cứu đăng trên Computers & Education cho thấy các nền tảng có khả năng theo dõi tương tác, thời gian tham gia và hành vi người học giúp cải thiện đáng kể hiệu quả đào tạo và chất lượng ra quyết định quản lý. Với các chương trình sử dụng ngân sách công, đào tạo lại và cấp chứng chỉ, khả năng chuẩn hóa dữ liệu, minh bạch kết quả và tích hợp đánh giá ngày càng trở thành yêu cầu bắt buộc. OECD khuyến nghị các quốc gia ưu tiên đầu tư vào nền tảng giáo dục số có năng lực quản trị dữ liệu toàn diện, thay vì các công cụ rời rạc, khó kiểm soát.

Góc nhìn đầu tư: EdTech chuyển sang hạ tầng

Từ góc độ đầu tư, EdTech tại Việt Nam đang dịch chuyển từ mô hình nội dung sang mô hình nền tảng. World Bank dự báo nhu cầu đào tạo kỹ năng số và học tập suốt đời tại Đông Nam Á sẽ duy trì mức tăng trưởng hai chữ số đến cuối thập kỷ. Tuy nhiên, nhà đầu tư ngày càng tập trung vào năng lực vận hành: khả năng mở rộng ổn định, mức độ tự động hóa giúp giảm chi phí biên, và khả năng tuân thủ khung chính sách dữ liệu - giáo dục trong nước.

Các nền tảng nội địa như Quickom có lợi thế về ngôn ngữ, pháp lý và khả năng tích hợp với hệ thống giáo dục - doanh nghiệp tại Việt Nam. Thách thức lớn nhất vẫn là chứng minh năng lực vận hành ổn định trong thời gian dài và ở quy mô lớn - yếu tố then chốt để thu hút vốn đầu tư dài hạn.

Triển vọng chính sách và thị trường     

Trong bối cảnh “Chiến lược chuyển đổi số quốc gia” xác định giáo dục là lĩnh vực ưu tiên, các nền tảng EdTech có khả năng đo lường kết quả, mở rộng quy mô và giảm chi phí biên đang ngày càng phù hợp với mục tiêu chính sách.

UNESCO dự báo trong 5-10 năm tới, giáo dục hybrid sẽ trở thành cấu trúc mặc định của nhiều hệ thống giáo dục tại châu Á - Thái Bình Dương. Khi đó, các nền tảng EdTech nội địa có cơ hội tái định vị: từ công cụ hỗ trợ giảng dạy sang hạ tầng giáo dục số - nơi công nghệ, dữ liệu và AI cùng vận hành để đảm bảo chất lượng đào tạo ở quy mô lớn.