Nền kinh tế Trung Quốc đã chậm lại nhiều hơn dự kiến trong quý vừa qua, xuống mức yếu nhất trong hơn ba năm, khiến sự chú ý đổ dồn vào các động thái tiếp theo của các nhà hoạch định chính sách để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng hàng năm được đáp ứng.

Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng 4,3% so với cùng kỳ năm ngoái, theo dữ liệu do Cục Thống kê Quốc gia công bố vào thứ Tư, thấp hơn ngưỡng dưới của khoảng mục tiêu chính thức năm nay là 4,5% đến 5%. Con số này thấp hơn mức tăng 4,5% do các nhà kinh tế tham gia khảo sát của Bloomberg dự báo, sau khi đã tăng 5% trong quý đầu tiên.

"Nền kinh tế vận hành trong một phạm vi hợp lý," Cục Thống kê Quốc gia (NBS) cho biết trong một tuyên bố. "Bên ngoài có nhiều yếu tố bất ổn và không chắc chắn, trong khi sự mất cân đối cung-cầu trong nước là rõ rệt."

Mức độ suy giảm này có thể sẽ là chủ đề chính trong chương trình nghị sự khi Bộ Chính trị, cơ quan ra quyết định của Đảng Cộng sản cầm quyền, họp vào cuối tháng này. Các quan chức có thể lựa chọn đẩy nhanh chi tiêu công và tăng cường đầu tư vào các dự án cơ sở hạ tầng sau khi việc cắt giảm chi tiêu trong những tháng gần đây đã kìm hãm đà tăng trưởng sau một khởi đầu năm bất ngờ.

Phản ứng trên thị trường khá trầm lắng sau khi dữ liệu được công bố. Đồng nhân dân tệ ở thị trường nước ngoài giữ vững đà tăng 0,1% từ buổi sáng và lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm ổn định ở mức 1,73%.

Dữ liệu mới nhất cũng cho thấy đầu tư tài sản cố định giảm 5,7% trong nửa đầu năm so với cùng kỳ năm ngoái, thấp hơn ước tính và tồi tệ hơn so với mức giảm 4,1% ghi nhận trong năm tháng đầu năm. GDP tăng trưởng 0,9% so với quý trước, mức thấp nhất trong hơn hai năm qua.

Chỉ số giảm phát GDP là thước đo rộng chỉ sự thay đổi giá cả trong nền kinh tế, đã chuyển sang mức dương lần đầu tiên kể từ đầu năm 2023.

Doanh số bán lẻ bất ngờ tăng 1% sau khi giảm 0,6% trong tháng 5. Sản xuất công nghiệp vượt dự báo và tăng 5,3%. Tỉ lệ thất nghiệp ở khu vực thành thị được khảo sát đã giảm xuống 5% từ mức 5,1% trong tháng 5.

Theo một số nhà kinh tế trong nước, sự sụt giảm doanh số của các mặt hàng như thiết bị gia dụng đã thu hẹp lại trong lễ hội mua sắm trực tuyến giữa năm "618" thường niên.

Doanh số bán lẻ hàng hóa không bao gồm ô tô tăng 3% so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 6, trong khi lượng mua ô tô giảm mạnh hơn 16%. Theo một số chuyên gia kinh tế trong nước, mức giảm doanh số của các mặt hàng như thiết bị gia dụng đã được thu hẹp trong dịp lễ hội mua sắm trực tuyến giữa năm "618" thường niên.

"Nhìn chung, các chỉ số này cho thấy nền kinh tế vẫn đang mở rộng, dù với tốc độ chậm hơn, chứ không phải đang bước vào một đợt suy thoái diện rộng," ông Hao Zhou, chuyên gia kinh tế trưởng tại Guotai Junan International Holdings, cho biết. "Kỳ vọng về một gói kích thích kinh tế mạnh mẽ trên toàn nền kinh tế nên được tiết chế lại."

Những lo ngại về sức khỏe của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đã gia tăng kể từ tháng 4 khi tăng trưởng suy yếu và trở nên mất cân bằng hơn. Mặc dù cú sốc năng lượng do cuộc chiến ở Iran gây ra đang giúp kéo Trung Quốc ra khỏi tình trạng giảm phát kéo dài nhiều năm, niềm tin của người tiêu dùng và doanh nghiệp vẫn còn yếu.

Trong khi xuất khẩu tăng vọt lên mức cao kỷ lục và sản xuất tại nhà máy vẫn duy trì tốt, phần lớn nhờ vào việc xây dựng cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo trên toàn cầu, căng thẳng thương mại ở nước ngoài vẫn âm ỉ, đe dọa một nền kinh tế đã trở nên phụ thuộc vào doanh số bán hàng ở nước ngoài. Rủi ro là những lợi ích từ sự bùng nổ này vẫn tập trung ở một vài lĩnh vực như sản xuất điện tử và không lan tỏa xuống nền kinh tế rộng lớn hơn.

Sự sụt giảm lịch sử của đầu tư tài sản cố định (FAI) trong năm qua đã gióng lên hồi chuông báo động ở Trung Quốc.

Ông David Li Daokui, một nhà kinh tế nổi tiếng và là cố vấn chính phủ, cho biết trong một bài phát biểu đầu tháng này rằng trước đợt sụt giảm gần đây, chỉ số này chỉ giảm vào năm 1961 và 1967, và mức độ của sự sụt giảm hiện tại là chưa từng có.

"Sự sụt giảm đầu tư ‘là thủ phạm gây ra kết quả GDP kém trong quý hai,’ ông Raymond Yeung, chuyên gia kinh tế trưởng về Trung Quốc Đại lục tại Australia & New Zealand Banking Group Ltd., cho biết. ‘Trung Quốc vẫn sẽ cần đưa ra chính sách hỗ trợ tăng trưởng trong nửa cuối năm, tốt nhất là trước cuối quý ba. Cuộc họp của Bộ Chính trị vào tháng 7 hiện là sự kiện chúng tôi theo dõi chặt chẽ."